رسانه تخصصی گردشگری و فرهنگی خوزستان

رسانه تخصصی گردشگری و فرهنگی خوزستان

تصویر نویسنده خوزتوریسم

قصه عروسک بومی آبادان

قصه عروسک بومی آبادان

پیام‌هایی از روزگار پیشین برای آیندگان

اسباب‌بازی‌ها نشانی از فرهنگ و نوع زیست ما در طبیعت پیرامونمان هستند. با کنکاش و تحلیل در نوع ساخت و مواد اولیه به‌کار گرفته شده در ساخت آنها می‌توان دریافت که تجربه زیسته سازنده اسباب‌بازی چه بوده است.

عروسک‌ها راویان قصه‌های ناگفته هر دیارند. اسباب‌بازی‌های شهری آبادان نماد کودکی که سال‌ها زیر سایه غول صنعت در آبادان پنهان شده بود و با جست‌وجو در لایه‌های زیرین فرهنگِ گره‌خورده با نفت پیدا شد.

وقتی به عنوان مردم‌شناس به آبادان سفر کردم طی سال‌ها سکونت و زندگی در آبادان به دنبال نشانه‌های کودکی، نشانی از نفت در خاطرات بومیان همراه بود .

اسباب بازی های پِلِیتی

بیشترین پاسخی که در پژوهش شنیده می‌شد این بود: «ما اسباب‌بازی‌های خارجی از استور شرکت نفت می‌خریدیم.» بعد از مدتی به این نتیجه رسیدم که باید از صنعت و تاثیر آن آغاز کرد. طی مصاحبه‌ها نشانه‌هایی از اسباب‌بازی‌های دست‌ساز کارکنان شرکت نفت پیدا شد؛ روروئک، قایق و ماشین پِلِیتی که امروز نمونه‌های آن در موزه کارآموزان به نمایش در آمده است.

عروسک شُلی

یکی از لذات زندگی در کنار رودخانه آب‌تنی بچه‌هاست، بچه ها معمولا در کنار رودخانه با استفاده از گِل مواد اولیه در دسترس عروسک می‌ساختند به نام شُلی. عروسک‌های شُلی پیکرک‌های گلی هستند که کودکان آنها را درست می‌کنند و معمولا از اضافه آن ابزار خاله‌بازی مثل قابلمه و قاشق می‌سازند. از آنجایی که به گویش بومیان آبادان به گِل، «شُل» می‌گویند نامش «شُلی» است. این پیکرک‌‌ها که نمونه‌هایی از آن در موزه شوش نگهداری می‌شود، نشان از قدمت هزاران ساله این نوع از عروسک دارد.

لِعبه عروسکی از نخل

سال‌ها پژوهش مردم‌شناسی درباره فرهنگ آبادان این نشانه‌ها را برایم آشکار کرد. با توجه به موضوع پژوهش که بررسی نقش درخت نخل در باور بومیان بود، به جست‌وجوی تاثیر متقابل محیط زیست و فرهنگ پرداختم. تمامی زندگی مردم روستاهای آبادان با نخل تنیده شده است. نخل عزیز است و عضوی از خانواده محسوب می‌شود.

یکی از نشانه‌هایی که درباره اسباب‌بازی‌های مرتبط با نخل و فرهنگ روستایی پیدا شد، جغجغه‌ای به نام «تیگ تاگا» بود که از سرشاخه‌های درخت نخل تهیه می‌شود و بعد عروسک‌هایی به نام « لِعبه» که از شاخه‌های نخل و پارچه درست می‌شوند یک به یک هویدا شدند، در حالی که نمادی از فرهنگ زندگی روستایی و کشاورزی‌اند.

خاله مهری عروسک‌ساز هنرمند آبادانی یکی از زنان پر تلاش بود که سال‌های سال در بازارچه خود اشتغالی زنان آبادان در خیابان دبستان غرفه کوچکی داشت که در آن عروسک‌های خمیری می‌ساخت. از او درباره اسباب‌بازی‌های کودکی‌اش پرسیدم. او در خاطرات زندگی در روستای تنگه در حاشیه بهمنشیر گفت و عروسک‌هایی که از برگ نخل تهیه می‌شدند که لِعبه نام داشتند. هرکدام از این عروسک‌ها روایت‌گر فرهنگ بومی‌اند.

لِعبه

لِعبه‌ی بی‌بی پوشش روستایی دارد؛ پوشش آن صُب (پیراهن)، شِله (سرپوش) و عصابه که پارچه نماد زنان عزادار است. و عروسک زنان جوان با پوششی از رنگ‌های شاد. از حیرت‌انگیزترین عروسک‌هایی که طی پژوهش با آن روبه‌رو شدم عروسک مردی بود با پوششی مردان جنوب که از گل آذین نخل نر درست شده.

چلّه‌ای

در این مرحله از جست‌وجو کودکی به این دنیا چشم گشود. عروسک نوزاد به نام چلّه‌ای که علاوه بر حضورش بخشی از فرهنگ شفاهی را روایت می‌کند. این عرسک از پارچه درست می‌شود و آن را در گهواره کوچک قرار می‌دهند.

نمکی

نمکی هم عروسک دیگری است. روزگاری که هنوز نفت از دل چاه‌های خوزستان راه به بندر آبادان نکشیده بود مردم جزیره از زمین‌های شوره‌زار نمک استخراج می‌کردند و صادرات نمک به کشورهای همسایه درآمدی بود برای شهر در کنار ترانزیت کالا. حالا پس از سال‌ها خاطرات آن زندگی‌ها و آن مردم در عروسک‌های آبادان پیدا شده است. پدران و مادران عروسکی از نمک می‌ساختند و بالای گهواره نصب می‌کردند تا کودکان را از چشم زخم و بیماری حفظ کند.

اکنون عروسک‌های پیدا شده در طول پژوهش در حال احیا هستند و مراحل ثبت را طی می‌کنند. ثبت آنها ثبت فرهنگ و اعتقادات و تاریخ هر شهر و دیار است. قصه‌های آنها هم در صفحه اینستاگرام عروسک‌های بومی آبادان با نام arousakboomi.abadan روایت می‌شود. قصه عروسک‌های بومی پیام‌هایی از روزگار پیشین برای آیندگان است.

نسرین جودکی

تصویر نویسنده خوزتوریسم

بردِ شیر (شیر سنگی) نماد باشکوه ایل بختیاری

بردِ شیر (شیر سنگی) نماد باشکوه ایل بختیاری

شهرکرد-ایرنا-برد شیرها تندیس‌هایی از جنس سنگ‌اند که در گذشته توسط سنگ‌تراش‌های ایل بختیاری در ایران به شکل شیر تراشیده می‌شدند و به نشانهٔ شجاعت، دلاوری و ویژگی‌هایی چون هنرمندی در شکار و تیراندازی در جنگ و مهارت در سوارکاری، بر آرامگاهِ بزرگانِ قوم خود قرار می‌دادند.

در فرهنگ قوم کهن ماندگار زاگرس میانی (لر بزرگ) قوم بختیاری شیر را یک نماد سمبولیک قلمداد کرده و این نماد در فرهنگ قوم از دیرباز عجین گردیده است. چنان‌که شیر سنگی یا مجسمه شیر به‌وفور در حجاری‌های باستانی ایران‌زمین و در اکثر نقاط از جمله همدان (هگمتانه) اصفهان، کرمانشاه و... مشاهده شده است.

معمولاً اندازه شیرهای سنگی قرار گرفته شده بر روی قبور بستگی به جایگاه متوفی نزد بازماندگانش دارد و ساختار شیرهای سنگی به گونه‌ای است که انتهای دست و پای شیر معمولا بر روی سطحی سنگی گذاشته می‌شود تا برای سر پا ماندن شیر در دل خاک دفن گردد و دستها به شکل حراست به جلو کشیده شده‌اند که البته شیوهٔ تراش شیرهای سنگس نزد قبایل مختلف بختیاری دارای تفاوت‌های جزئی با یکدیگر می‌باشند و شمشیر، خنجر یا گرز از جمله نقش‌هایی است که بر روی آنها حک می‌گردد.

شیر به جهت خصوصیات کم نظیرش، جایگاهی ویژه در فرهنگ تصویری و شفاهی اقوام متعدد داشته است از نگارکنده های صخره ای ، تندیس های متنوع و سکه های رایج ادوار تاریخی گرفته تا نقش دست آفریده ها و بافته های عشایر و بردشیرهای (شیر سنگی) قوم بختیاری ، معانی سمبلیک شیر در ادبیات زندگی ملل بیشتر نماد پیروزی ، قدرت، دلاوری، نجابت، نیروی ماورا انسانی و … بوده است.

مرتضی یاقوتی

شیرهای سنگی ایذهشیرهای سنگی ایذهشیرهای سنگی ایذهشیرهای سنگی ایذهشیرهای سنگی ایذهشیرهای سنگی ایذهشیرهای سنگی ایذهشیرهای سنگی ایذهشیرهای سنگی ایذهشیرهای سنگی ایذهشیرهای سنگی ایذهشیرهای سنگی ایذه

تصویر نویسنده خوزتوریسم

کوچ عشایر جاذبه‌ای بین‌المللی ناشناخته گردشگری + تصاویر

پرسش‌ها و ابهامات گردشگران خارجی برای سفر به ایران چیست؟/

کوچ عشایر جاذبه‌ای بین‌المللی ناشناخته گردشگری

صنعت گردشگری به عنوان یک درآمد پایدار می‌تواند اقتصاد کشور را متحول کند اما فقدان تبلیغات و دسترسی درست به اطلاعات برای گردشگران خارجی مانع از رشد و شکوفایی گردشگری کشور شده‌است؛ پرسش‌ها و ابهامات گردشگران خارجی برای سفر به ایران چیست؟

به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم؛ صنعت گردشگری، به عنوان یکی از صنایع پردرآمد جهان شناخته می‌شود و برخی کشورها مانند ترکیه، به این صنعت به مثابه یک درآمد استراتژیک نگاه می‌کنند و بر جذب حداکثر گردشگر تمرکز کرده‌اند. اما تمرکز بیش از حد به این صنعت و وابسته کردن اقتصاد ملی به آن می‌تواند معایبی هم داشته باشد که این موضوع در دوران کرونا بیشتر خودنمایی کرد.

وجود این معایب نمی‌تواند دلیلی بر بی‌اعتنایی و عدم تمرکز برای سرمایه‌گذاری بر اقتصاد گردشگری باشد. شیوع ویروس کرونا دیر یا زود کاهش پیدا می‌کند و جهان به حالت عادی خود بازمی‌گردد. پس از آن عطش سفر در بین مردم زیاد شده و رقابت برای جذب گردشگر افزایش می‌یابد. برنامه کلان کشور و به خصوص وزارت میراث فرهنگی و گردشگری برای این رقابت در این فضا چیست؟!

شاید تنها اقدام مثبتی که در این زمینه صورت گرفته باشد استفاده از پتانسیل اینفوئنسرهای گردشگری برای معرفی جاذبه‌ها و پتانسیل‌های گردشگری کشور به جهان باشد و بیشتر این وظایف را هم بخش خصوص به دوش کشیده‌اند. بخش خصوصی مجبور است برای جذب این گردشگران آنقدر ایجاد جذابیت کند تا مخاطبش دردسرهای ناشی از کاغذبازی‌های سفر به ایران را بپذیرد و اقدام به انجام این سفر کند. از طرف دیگر با توجه به برنامه‌ریزی‌ها و سرمایه‌گذاری‌های دشمنان برای پایه‌ریزی طرح‌ها و برنامه‌های ایران‌هراسانه کار برای جذب گردشگر دشوارتر هم می‌شود. اما در این میان هستند لیدرهای گردشگری شجاعی که تن به دردسر‌ها و مشکلات این سفر می‌دهد، اما در عوض بهایی ارزشمند از این سفرِ خاطره‌انگیز دریافت می‌کنند که خود مروجی برای سفرهای آینده می‌شوند.حتی گردشگران خارجی، گونه‌های تازه ای از سفر را که خودِ مردم ایران از پتانسیل آنها در داخل کشور بی‌خبرند امتحان می‌کنند و در این زمینه پیشرو هستند!

گزارش کامل در ادامه مطلب

ادامه نوشته
تصویر نویسنده خوزتوریسم

*اختتامیه‌ی جشنواره‌ی عکس و فیلم گرگیعان در مضیفی سنتی*

*اختتامیه‌ی جشنواره‌ی عکس و فیلم گرگیعان در مضیفی سنتی*

*مراسم اختتامیه‌ی جشنواره‌ی گرگیعان اهواز با حضور رضا فیاضی هنرمند برجسته‌ی کشوری در یکی از مضیف‌های سنتی لشکرآباد اهواز برپا شد.*

قاسم منصور آل کثیر از برگزار کنندگان این جشنواره گفت: بعلت شیوع کرونا تصمیم گرفتیم امسال رویدادی هنری به صورت جشنواره‌ی عکس و فیلم را تعریف کنیم که خوشبختانه با استقبال چشمگیر مردم از استان، شهرها و روستاهای مختلف کشور مواجه شدیم. 

آل کثیر توضیح داد: سرانجام پس از یک رویداد میدانی در محله‌ی اهواز قدیم و دو جلسه‌ی جدی برای داوریِ آثار دریافتی به دبیرخانه‌ی جشنواره، نهایتا اختتامیه‌ را با حضور چهار خانواده‌ که آثارشان به عنوان آثار برگزیده انتخاب شده بودند به صورت نمادین برپا کردیم. 

وی توضیح داد: رضا فیاضی هنرمند شاخص کشوری، مهدی طرفی مستندساز، امیر عبیداوری عکاس، خدیجه نیسی، مستندساز و محمد سواری عکاس از داوران این دوره از جشنواره‌ی گرگیعان بودند و از بین آثار دریافتی، ۱۰ عکس و ۱۱ ویدئو توسط هیئت داوران به عنوان آثار برگزیده انتخاب شدند. 

گفتنی است، مضیف سنتی میلاد طرفی میزبانیِ اختتامیه‌ی جشنواره‌ی عکس و فیلم گرگیعان را بر عهده داشت.

در اختتامیه به خانواده‌ی ام‌زلیخا سواری، خانواده‌ی ام‌جانان منصوری‌کیا، خانواده‌ی توفیق و شفیق صخیراوی و خانواده‌ی عماد و عرفان نیسی به صورت نمادین جوایزی به رسم یادبود اهدا شد.

 

تصویر نویسنده خوزتوریسم

اقوام ایرانی چند نوع کلاه محلی داشته‌اند؟

اقوام ایرانی چند نوع کلاه محلی داشته‌اند؟

انواع کلاه محلی اقوام ایرانی را بشناسید.

به گزارش گروه وب‌گردی خبرگزاری صدا و سیما، قدیمی‌تر‌ها بیشتر از اهمیت کلاه باخبرند. اگر از پدر یا مادربزرگ‌های خود بپرسید، شاید به شما بگویند که در گذشته مرد‌ها بدون کلاه بیرون از خانه نمی‌رفتند!

این نشان می‌دهد که چقدر کلاه یا سرپوشی مانند دستار برای مردان اهمیت داشته و جزیی از وقار آنها محسوب می‌شده است، آن‌قدر که ضرب‌المثل سرت بی‌کلاه نماند نیز در فرهنگ خود ساخته‌ایم!

چند سالی است که پوشاک محلی هم جزوی از جذابیت‌های گردشگری شده است. هر چقدر مردم یک شهر به لباسشان وفادارترند، مسافران احساس اصالت بیشتری در آن منطقه لمس می‌کنند و به تبع، بعد از این که برگشتند با آب و تاب بیشتری از لباس‌هایی که دیده‌اند در کنار مناظر بکر جاذبه‌ها، صحبت می‌کنند.

حالا تصورش را بکنید، آدم با حوصله‌ای هم پیدا شود و از داستان‌های پشت این لباس‌های محلی برایشان بگوید! دیگر تا عمر دارند یادشان نمی‌رود که کدام لبا‌س‌ها نشانه تأهل بود و کدام جایگاه اجتماعی!

هر کدام از اجزای پوشاک محلی، هویت جداگانه‌ای برای خودشان دارند که در کنار هم، فرهنگ آن قوم را تعریف می‌کنند. بنابر این، اگر اجزای این پوشاک را یاد بگیریم، با دیدن هر کدام از آنها، به راحتی تشخیص می‌دهیم که آن لباس به کدام گروه برمی‌گردد.

به صورت کلی، کلاه و سربند نقش مهمی در پوشاک زنان و مردان ایرانی داشته است و هیچ قومی را پیدا نمی‌کنیم که کلاه یا سربند نداشته باشد. حتی در دوره‌های مختلف تاریخی، سربند‌ها و کلاه‌ها را همچنان می‌بینیم. 

گزارش کامل در ادامه نوشته

ادامه نوشته
تصویر نویسنده خوزتوریسم

افتتاح «باغ فرهنگ» کمیسیون ملی یونسکو - ایران

افتتاح «باغ فرهنگ» کمیسیون ملی یونسکو - ایران

تهران- ایرنا- باغ فرهنگ کمیسیون ملی یونسکو - ایران عصر پنجشنبه با برگزاری مراسمی در پارک ملی ایران کوچک استان البرز افتتاح شد.

به گزارش ایرنا از روابط عمومی کمیسیون ملی یونسکو - ایران، این مراسم با حضور منصور غلامی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، حجت‌الله ایوبی دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو - ایران، اصغر کمالی‌زاده شهردار کرج، سید سعیدرضا عاملی دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، غلامعلی حدادعادل رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، سرور بختی رئیس موسسه فرهنگی اکو و جمعی از فعالان و چهره‌های فرهنگی برگزار شد.

حجت الله ایوبی دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو - ایران در این مراسم گفت: باعث خوشحالی است در پارک ملی ایران کوچک به‌نام فرهنگ و تنوع فرهنگی و اقوام ایرانی گردهم آمدیم. بنا داشتیم که این برنامه را در روز جهانی تنوع فرهنگی (۲۱ می) برگزار کنیم که میسر نشد. یونسکو، نوامبر سال ۲۰۰۱ میلادی بیانیه‏‌ای در زمینه تنوع فرهنگی صادر کرد و پس از آن، مجمع عمومی سازمان ملل متحد روز ۲۱ ماه مه برابر با ۳۱ اردیبهشت را به‌عنوان روز جهانی تنوع فرهنگی برای گفت‌وگو و توسعه نام‌گذاری کرد.

ایوبی افزود: هرجا اقدامات این‌چنینی انجام شود می‌توان به‌صراحت گفت که آن سرمایه بشری و متعلق به همه جهان است‌.

او ادامه داد: سال ۲۰۰۰، تب‌وتاب جهانی شدن دنیا را فراگرفت و برخی این اندیشه ناصواب را مطرح کردند که جهانی شدن یعنی آمریکایی شدن و از بین بردن خرده فرهنگ‌ها. از این‌رو در آن روزگار این اقدام یعنی نام‌گذاری یک روز به‌عنوان روز جهانی تنوع فرهنگی بسیار بجا و ارزشمند بود و در حقیقت برای پاسداری از سرمایه‌های جهان مطرح شد.

دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو - ایران اذعان داشت: با توجه به این رویکرد، فعالیت شهرداری کرج قابل ستایش و تقدیر است. در این باغ زیبای کوچک، رنگارنگی ایران عزیز را با بناهایش به نمایش گذاشتند و تلاش کردند زندگی اقوام ایرانی را به بهترین شکل به تصویر بکشند.

وی ادامه داد: اساتید برای این اقدام بزرگ فرهنگی این‌جا حضور دارند و کار شما مردان فرهنگ و شما علمداران علم کشور، این اساتید و بزرگان را با جان دل به اینجا کشاند چراکه شما طلایه‌داران پاسداری از میراث جهانی هستید.

ایوبی با تاکید بر این موضوع که اگر دغدغه فرهنگی دارید باید ساخت‌وسازهای این کشور ایرانی- اسلامی شود، گفت: معماری بسیار مهم است در خانه آجری، فرش ماشینی و موکت فرنگی نمی‌اندازیم و روی جاجیم و گلیم می‌نشینیم و دیگر جاز گوش نمی‌کنیم.

دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو - ایران، اظهار کرد: سرانه مصرف موسیقی در کشور در سال ۹۶ در روز ۲ ساعت و ۴۰ دقیقه بوده و اگر گوش و جان مردم از سازها و موسیقی فاخر ایرانی پر شود، سبک زندگی قرآنی- اسلامی را با جان و دل می‌پذیرند. در خانه ایرانی باید تابلوی خط استاد امیرخانی را نصب کرد و با هر گوشه چشمی به آن حظ بصری برد. در این کشور باغ‌های بزرگ فراوان است اما این ویژگی منحصربفرد پارک ملی ایران کوچک را ندارند و نخستین نشان باغ فرهنگ به این باغ تعلق گرفت و این سرمایه‌ای نمادین است.

وی در پایان خطاب به میهمانان خارجی گفت: ایران کشور رنگارنگ است؛ اما همه ما یکی هستیم و ایران اسلامی در جان و فرهنگ ما رخنه کرده و امروز این یگانگی در عین کثرت و دگرگونی را با شما جشن می‌گیریم.

اصغر کمالی‌زاده شهردار کرج نیز در این مراسم افزود: در این پروژه نیامدیم از هر سر تاریخی یک اثر را خلق کنیم همکاران من آثار فاخر سطح کشور را بررسی کردند و قومیت‌های اصلی را شناسایی و در مقیاس کوچک، یک‌یک این آثار را ساختیم.حتی خواستگاه مصالح از مناطقی است که آثار مربوط به آن‌هاست.

او ادامه داد: هدف ما در شهرداری کرج این بود که یک پروژه فرهنگی را تعریف و پیوست عمرانی برای آن داشته باشیم. خلق این پدیده کار دشواری بود و تلاش کردیم این آثار را اجرا کنیم.

کمالی‌زاده تاکید کرد: کرج شهر تنوع فرهنگی است و این باغ را به‌نام کمیسیون ملی یونسکو نامگذاری می‌کنیم تا میزبان برنامه‌های فرهنگی باشیم. متاسفانه ما مقصد گردشگری نیستیم اما با این اقدامات فاخر برگرفته از فرهنگ، تلاش می‌کنیم تبدیل به یکی از سایت‌های خوب گردشگری شویم.

در ادامه سرور بختی رئیس موسسه فرهنگی اکو عنوان کرد: پیش از همه جا دارد از کمیسیون ملی یونسکو و شهرداری کرج برای رونمایی از این باغ باشکوه فرهنگی تقدیر کنم. در فرهنگ مشرق‌زمین باغ جایگاه خاصی دارد و هرگاه مردم از مشغله‌ها و روزمره‌گی‌ها خسته می‌شوند به باغ می‌روند و باغ نماد زندگی است.

او تاکید کرد: عنوان گرفتن فرهنگ برای این باغ، برگرفته از خرد دیرین و اندیشه است. در زندگی مردم منطقه ما باغ جزیی جداناپذیر از زندگی بوده و گویی انسان‌ها افکار خود را با کاشتن بذر دوستی و رفاقت به نمایش می‌گذارند.

بختی ادامه داد: افتتاح این باغ فرهنگی را به فال نیک می‌گیرم و به‌نمایندگی از موسسه اکو اقدام عزیزان مبتکر را شادباش می‌گویم و امیدوارم همه شاهد به بار نشستن این باغ فرهنگی باشیم.

غلامی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری نیز تاکید کرد: ایران عزیز ما کشور گسترده و محل حضور فرهنگ و دانش عمیق و ریشه‌دار است و یکایک مردم ما گنجینه دانش و فرهنگ هستند که در جغرافیای گسترده زینت‌بخش این سرزمین هستند.

وی اظهار کرد: وجود اقدام و گویش‌ها ثروث است که بایدوجود این ثروت را به فرزندانمان آن‌را گوشزد کنیم زیرا نمی‌توان از جایی آن‌را به‌دست آورد.

تنوع اقوام و فرهنگ‌ها نعمت خدادادی است. انسان با این سرمایه‌ها زندگی و رشد می‌کند و به بالندگی می‌رسد. خداوند می‌فرماید: «ارزش شما به نیکویی و تقوای شماست لذا هیچ قومی و هیچ نسلی و جمعیتی به دیگری ارجحیت ندارد مگر در اخلاق و فرهنگ و دوستی و مهرورزی و نیکویی.»

غلامی ادامه داد: امیدوارم همه ما این پیش‌گامی را در فراهم کردن خوبی‌ها به مدد فرهنگ داشته باشیم. در شهر کرج کار خوبی را انجام دادند و شاید بشود گفت شهر کرج اولویت بیشتری را برای این مجموعه دارد زیرا این شهر یک باغ الوان از قومیت‌های ایران اسلامی است. به شهردار کرج تبریک می‌گویم. همچنین همکاران ما در کمیسیون ملی یونسکو تلاش کردند ظرفیت‌های فرهنگی شهرهای مختلف را به‌روز برسانند. خمیرمایه زیست و زندگی و شادکامی و آینده و امید در توجه به ریشه‌هاست که بالندگی‌ها را تقویت می کند. اگر می‌خواهیم کشوری استوار و نمونه در جوامع فرهنگی داشته باشیم باید فرزندانمان را با این فرهنگ آشنا کنیم و بی‌تردید آنان پاسداران خوبی برای فرهنگ خواهند بود.

در ادامه سید سعیدرضا عاملی دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز با تقدیر از شهرداری کرج در ایجاد این باغ فرهنگی عنوان کرد: از ایوبی دبیرکل محترم کمیسیون ملی یونسکو که همواره دغدغه فرهنگ را دارد و تلاش می‌کند دسترسی جهانی به نمادهای ایران تحقق یابد، تشکر ویژه می‌کنم. جهان و جهانیان از هر زمانی بیشتر به یکدیگر متصل شده و اتفاقات دنیا جدای از هم نیست. به‌طور حتم این باغ کوچک نماد ایران کوچک به تعبیر رهبر انقلاب محل گردشگری برای استان البرز می‌شود.

عاملی اذعان داشت: اقوام شریف متعلق به ایران شریف است و بودن اقوام کنار یکدیگر امری مهم است و تقویت و ارزش نهادن به اقوام تقویت ایران است. وقتی تعلق قومی و ملی را ارزیابی می‌کنند تعلق قومی از تعلق ملی نمی‌کاهد و اگر ما احترام همه اقوام را داشته باشیم احترام منابع اصلی ایران عزیز را فراهم کردیم.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی افزود: نباید قومیت‌گرایی را طوری بیان کنیم که نشان از تقابل هویت ایرانی و اسلامی باشد چراکه این‌ها قوامساز هم هستند. تردید منشاء تشویش هویت است و در این میان قطعیت از بین می‌رود. وقتی ما نگاه تاریک به اقوام داشته باشیم و ارتباط اقوام تاریک شود، بازنمایی دروغین از اقوام صورت بگیرد. اگر در توسعه بین‌فرهنگی در سطح جهانی موفق شویم آرامش بیشتری به لحاظ زیست سرزمینی فراهم می‌شود. تردید میان اقوام خطرات عدم یکپارچگی را در پی دارد از این‌رو باغ فرهنگ یونسکو می‌تواند محمل تعامل اقوام ایرانی و همزیستی مسالمت آمیز باشد.

وی در خاتمه گفت: هرچه تاریخ قبل ورود اسلام و بعد از اسلام را می‌بینیم باهم بودن یک ارزش اجتماعی بوده است؛ در همایش حسینی همه اقوام در کنار هم قرار می‌گیرند و با تنوع و تکثر یک وحدت همساز و همراه را ایجاد می‌کنند.

غلامعلی حداد عادل رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی هم ضمن قدردانی از از بانیان این باغ فرهنگ گفت: تصور می‌کنیم آموزش را باید یا در مدرسه داشت یا دانشگاه، ما آموزش رسمی و غیر رسمی داریم؛ آموزش رسمی در مدرسه و دانشگاه است و آموزش غیر رسمی در هر جایی ممکن است. در این باغ فرهنگ زمینه ایران‌شناسی را داریم؛ برای همه امکان سفر به همه جای ایران نیست اما می‌توانند با چند ساعت گردش در این باغ، نمونه‌ها را همچون جاهای مختلف ایران ببیند که این یک آموزش غیر رسمی مفید است که خوشبختانه امروز پدید آمده است . نمونه‌هایی از این باغ را در دیگر کشورها دیده بودم تا نسل جوانشان را با کشورشان آشنا کنند و آرزو داشتم این کار در کشور ما رخ دهد و مشتاق دیدن این تجربه بودم و صمیمانه به مردم کرج تبریک می‌گویم که نخستین نمونه این باغ در شهر آن‌ها ایجاد شد. بناهایی که در این مجموعه دیدیم جنبه فرهنگی و مردم‌شناسی دارد و می توان نمونه‌های تمدنی نیز به این باغ اضافه کرد.

حداد عادل ادامه داد: مردم هر منطقه ایران به‌ویژه مردم کرج نمونه‌ای از زندگی خود و معماری خود را در این باغ می‌بینند و این باغ فرهنگ به تحکیم هویت ملی کمک می‌کند. امروز که ما برای مقابله با تهاجم فرهنگی به حفظ هویت ملی نیاز داریم این ابتکارها فرهنگ غنی ما را محکم‌تر می‌کند.

وی تاکید کرد: امروز ملت ایران همبستگی خود را بیش از هر زمانی با انقلاب نشان داده و با تنوع دل‌انگیز اقوام و تنوع نواها و آیین‌ها به پر طاووسی شبیه است که هر تارش زیبایی خاصی دارد. سه هفته دیگر انتخابات ریاست جمهوری را داریم که باز می‌توانیم اراده خود را برای تعیین سرنوشت سیاسی به منصه ظهور برسانیم و بگوییم ملت ایران با تنوع فرهنگی یک ملت واحد بوده و امروز نیز یک ملت واحد است که برای سرافرازی خود تلاش می‌کند.

در ادامه پلاک باغ فرهنگ ایران کوچک و تمبر یادبود اولین باغ فرهنگ کمیسیون ملی یونسکو- ایران با حضور غلامی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، ایوبی دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو- ایران، کمالی‌زاده شهردار کرج، عاملی دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، حدادعادل رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، بختی رئیس موسسه فرهنگی اکو و جمعی از فعالان و چهره‌های فرهنگی رونمایی شد. همچنین نشان خلاقیت در مدیریت از سوی ایوبی دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو- ایران به کمالی‌زاده شهردار کرج اهدا شد.

تصویر نویسنده خوزتوریسم

ایل

ایل

فصل بهار با بازگشت ایل به مراتع مناطق ییلاقی همراه است و این روزها خانواده عشایری ایل یارامطاقلو رسم نیاکان خود را به جا آورده اند و در اطراف شهر همدان چادرها را برپا کرده اند. این ایل زمستان را در دشت عباس خوزستان می گذرانند و اکنون با دام های خود به امید چراگاه های بهتر به این منطقه آمده اند.

عکس : ایمان حامی خواه

تصویر نویسنده خوزتوریسم

مسموطه

«مسموطه»

مسموطه غذای سنتی و محبوب هموطنان عزیز در فلاحیه (شادگان) می باشد که این غذا طبق گفته ی محلی ها از زمانهای بسیار دور در این نواحی و در مناطق همجوار در عراق نیز پخت میشود و طبق بعضی از گفته ها از زمان سومری‌ها شاید در این نواحی پخت می شد

این غذا یک غذای سنتی و قدیمی ریشه گرفته از محصولات سنتی منطقه می‌باشد در این نواحی که نزدیک هور می‌باشد درگذشته ماهی بنی هور فراوان بوده و امروزه ماهی تیلا پیا ، و همچنین کاشت بامیه در روستاهای اطراف فلاحیه از قدیم رواج داشته در نتیجه این غذا یک خوراک ریشه دار در برگیرنده ی محصولات محلی می‌باشد که با نان محلی و خرما که باز هم محصول همین منطقه است خورده می‌شود.در ابتدا بعد از صید ماهی اگر فروان بود مقداری از ماهی ها را پاک کرده نمک میزنند به نخ کشیده و در آفتاب خشک می کنند بعد از خشک شدن در محلی خنک نگهداری میشود. بعد از مدتی اگر تصمیم به پخت مسموطه بگیرند ماهی خشک را در آب ولرم به گرم خیس می کنند.
در آن سو
گوجه رنده شده ۵عدد
بامیه ۲۵۰گرم
پیاز خرد شده یک سر درشت
سیر به دلخواه
ادویه زردچوبه به دلخواه
پیاز را سرخ می کنیم سپس ادویه زردچوبه و نمک میزنیم سیر را یا با پیاز سرخ می کنیم یا در خورشت انداخته و سپس خارج می کنیم.
اکنون گوجه ی رنده شده را اضافه کنید و خوب سرخ کنید بعد مقداری آب ریخته چند سر لیموی عمانی اضافه کنید وقتی خورشت در حال روغن انداختن بود ماهی‌های خیس شده را از آب خارج کرده و به خورشت اضافه کنید تا با خورشت پخته و جا بیفتد. معمولا این خورشت با ماهی‌های کوچک صید شده پخت میشود.

امیدوارم سنتها و هویت این مرز و بوم برای نسل‌های بعد نیز حفظ شود باشد که ما اهالی شط نیز سهمی در این حفاظت داشته باشیم.

نویسنده: ندی اهوازی/شط پرس

تصویر نویسنده خوزتوریسم

مروری بر پوشش مردم  عرب‌ خوزستان

مروری بر پوشش مردم عرب خوزستان

مسؤول انجمن دوستداران ميراث فرهنگی آبادان گفت: هر ملت یا قومی مطابق با ارزش‌ها و قواعد فرهنگی خود از جامه‌های ویژه‌ای استفاده می‌كنند. البته وضعیت اقلیمی و موقعیت طبقاتی افراد عواملی هستند که بر نوع پوشش آنان تأثیر می‌گذارند به هر حال آن چه بر تن مردم هر دیار دیده می‌شود صرفاً بیانگر پوشش آنان نیست بلکه تاریخ و فرهنگ آن قوم یا ملت را نیز بیان می‌کند.

اميد نوري در معرفی نوع لباس و پوشش عرب‌های خوزستان به خبرنگار خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) در خوزستان اين چنين توضيح داد:

الف: پوشش مردان

دشداشه: دارای دوخت مخصوصی است و به صورت لباس بلند و راحت که یکسره و تا مچ پا است و معمولاً به رنگ سفید می‌باشد و مردان عرب آن را می‌پوشند. در دو نوع عراقی (یقه‌دار) و خلیجی یا اماراتی (بدون یقه) وجود دارد.

بشت یا خاچیه : از دیگر لباس‌های مردم عرب‌ خوزستان است که روی دشداشه پوشیده می‌شود و جنس آن از نخ پشمی نازک است. برخی برای زیبایی سرشانه‌ها و آستین‌ها را با ابریشم زیبا که به رنگ بشت باشد گلدوزی می‌کنند. نوع دیگر بشت به نام "مزویه" معروف است و جنس آن از پشم ضخیم است و مخصوص زمستان می‌باشد و معمولاً به رنگ قهوه‌ای، سیاه و یا سورمه‌ای است و روی آستین و دور آن با استفاده از تورهای طلایی رنگ حاشیه‌دوزی می‌شود. امروزه از مزویه بیشتر پیرمردها استفاده می‌کنند.

چفیه یا کوفیه: نوعی سربند و نام پارچه‌ای است که روی سر گذاشته می‌شود تا از سر، چشم و دهان افراد در برابر آفتاب و شن محافظت کند. سادات از رنگ‌های سیاه یا سبز و دیگر افراد (عوام) از رنگ‌های سفید خالی یا سفید و سیاه استفاده می‌کنند. همچنین ممکن است چفیه یا کوفیه را روی سر نبندند و دور گردن بسته شود یا روی شانه قرار گیرد. منشاء اصطلاح کوفیه را شهر کوفه در عراق می‌دانند.

عقال: حلقه‌ای است سیاه رنگ از نخ‌های بافته شده به هم که روی سر گذاشته می‌شود و چفیه را نگه می‌دارد .

ب: پوشش زنان

عبایه یا عبا (چادر عربی): پوششی است که زنان عرب می‌پوشند و بر خلاف چادرهای رایج در ایران در طرفین شانه‌های عبا بریدگی‌هایی وجود دارد که دست به راحتی از آن بیرون می‌آید تا در صورت وزش باد عبا به آسانی از تن پوشنده آن جدا نشود.

شیلّه: نوعی روسری است که زنان عرب از آن برای پوشش موهای خود استفاده می‌کنند و جنس آن از ابریشم یا نخ خالص است و در دو نوع تابستانی که پارچه آن نازک است و زمستانی که به صورت ضخیم بافته شده وجود دارند.

چِلّاب : وسیله‌ای گیره مانند از جنس طلا یا نقره است که به وسیله آن شیله روی سر محکم بسته می‌شود و برای زیبايی بیش‌تر در آن نگینی معمولاً فیروزه‌ای به کار می‌برند.

عُصّابه: پارچه سیاه رنگی است از جنس ابریشم یا کتان که زنان میانسال و پیرزنان عرب دور سر خود می‌پیچند. در این حالت شیله در بالای سر و زیر عصابه قرار می‌گیرد. در مراسم عزاداری نیز اغلب زنان از آن استفاده می‌کنند و برای نشان دادن تألم روحی خود روی عصابه مقداری گِل می‌مالند. بزرگی یا کوچکی عصابه به چند عامل بستگی دارد. این عوامل عبارتند از : سن ، قشر اجتماعی و علویه (سیده) بودن زن. بدین معنا که هر چه سن زن بیش‌تر باشد یا متعلق به طبقه اجتماعی بالاتری (شیوخ یا سادات) باشد به دورهای عصابه افزوده می‌شود و در حقیقت بزرگی عصابه نماینگر منزلت اجتماعی صاحب ان است.

نِفنوف: لباس بلندی است که زنان عرب می‌پوشند. معمولاً زنان جوان بیش‌تر از رنگ‌های تند مانند قرمز، زرد و نارنجی استفاده می‌کنند و زنان میانسال و پیر از رنگ‌های قهوه‌ای، سورمه‌ای و سیاه آن.

اِلباس: شلوار زنان عرب "الباس" نام دارد که فرقی با شلوارهای معمولی دیگر اقوام ایرانی ندارد جز این که در برخی مناطق پاچه شلوار تنگ و در بعضی مناطق گشاد دوخته می‌شود.

ثوب: لباس توری شکل و بلند و پهنی است که اغلب به رنگ سیاه و روی نفنوف پوشیده می‌شود که تا نیمه ساق پا و تا مچ دست را می‌پوشاند و از پشت گردن گره می‌خورد.

بوشیه: نام روگیر زنان عرب در گذشته بوده است که اکنون به ندرت به کار می‌رود. جنس آن از حریر و به صورت توری بافته می‌شود. زنانی که از باورهای مذهبی محکم‌تری برخوردارند بوشیه به صورت می‌زنند تا چهره از نامحرم برگیرند.

نتیجه تصویری برای مضیف

تصویر نویسنده خوزتوریسم

منتخبی از آداب و رسوم ازدواج در میانِ قومِ لر و بختیاری ِخوزستان

منتخبی از آداب و رسوم ازدواج در میانِ قومِ لر و بختیاری ِخوزستان

اصولا در جوامعی که دارای بافت اجتماعی و فرهنگی سنتی هستند، اجبارها ی اجتماعی در همه حوزه ها دیده میشود.ازدواج نیز از این قاعده جدا نیست.در هنگام همسر گزینی، پسرو دختری که در این جوامع زندگی میکنند، نگاهی نیز به محدودیتهای فرهنگی و اجتماعی انتخاب خود دارند. در مناطق بختیاری از گذشته این گونه اجبارها وجود داشته است.بدین شکل که والدین گزینه هایی را برای دختر یا پسر نشان میکردند و آنها کمتر می توانستند اعتراضی به این گزینه ها داشته باشند.اما امروزه با افزایش آگاهی والدین در مورد حق طبیعی دختر یا پسر در انتخاب هایشان ، افزایش سطح تحصیلات و افزایش سطح مراودات اجتماعی گزینه ها بیشتر شکل پیشنهاد دارند تا اجبار.البته چنانچه پسری انتخابی غیر از گزینه پیشنهادی خانواده داشته باشد،ممکن است با رفتارهایی مانند طرد شدن ،از سوی خانواده خود مواجه شود که این تنها مختص قوم بختیاری نیست.
"ناف بران"رسمی بود که در گذشته در جریان همسر گزینی میان قوم لر و بختیاری متداول بوده است. بدین صورت که با به دنیا آمدن نوزاد دختر،ناف او را به نام پسر مورد نظر میبریدند و در عرف محلی میگفتند این دختر ناف بر فلانیست.بر این اساس در آینده بایستی با هم ازدواج میکردند.مردم محل نیز با دانستن این موضوع،هنگامی که دختر به سن ازدواج میرسید،به خواستگاری او نمی رفتند.
میان لرهای شوش رسمی به نام " َبلَکِه " وجود داشت.در این رسم دستمالی به نام " َبلَکِه "نزد خانواده ای که نوزاد دختر به دنیا آورده اند برده می شد تا اورا برای پسرشان نشان کرده باشند.
خواستگاری را در اصطلاح محلیِ بختیاری،َ"کدُخدایی" میگویند.در جلسه خواستگاری بزرگان و ریش سفیدان هر دوطرف پس از گفتگو نظر خود را اعلا م مینمایند.
مهریه ،به صورت سکه یا زمین رایج است که به آن پشت قباله نیز میگویند.شیربها به صورت نقد پرداخت میشود.خانواده دختر مقداری پول به آن اضافه میکنند و کمبود جهیزیه دخترشان را تامین میکنند.

در رسم "خرج برون"یا "قرج برون"که در آن مردان لرِ شوش از طرف دختر و پسر، حضور دارندمبلغ شیربها و مهریه تعیین می شود.همچنین با پولِ نقدی که به عنوان شیر بها اخذ می شود برای دختر جهیزیه تهیه می شود.در صورت توافق طرفین پدر عروس مبلغی از مهریه را به عنوان"ته دستمالی"به داماد هدیه می دهد تا او برای خود کت وشلوار و..تهیه کند. در قدیم گاهی مهریه،گلوله هایی از نمک بود که به آن "آرا نمکی" می گفتند.

در ایذه که یکی از مناطق عمده بختیاری نشین خوزستان است، بعد از توافقات در جلسه خواستگاری،تاریخی نیز برای عقد تعیین میشود.والدین دختر و پسر (معمولا مادر عروس و چند زن از خانواده طرفین)به بازار رفته، خرید انگشتری حلقه،لباس کاملی برای عروس،کت و شلوار و کفش وساعت برای پسر است را انجام می دهند.
در در روستاهاي لرنشين بهبهان عقد را "بلك اسدن" balak esadan يا "بله گرفتن" ميگويند.


در الوار اندیمشک دعوت مهمانان معین شده به مراسم عروسی به صورت کتبی و شفاهیست.افراد نزدیک به صورت شفاهی و افرادی که از لحاظ نسبت فامیلی دور تر هستند به صورت کتبی دعوت می شوند.
مقدمات عروسی در ایذه معمولا 2 تا 3 روز طول میکشد. روزاول،حنابندان است.توشمال ها(افرادی که شغلشان نوازندگی در مجالس عزا و عروسیست)در این روز می نوازند.رقص و چوب بازی نیز در این روزها برپاست.در عصر روز حنابندان،خواهران داماد،سایر زنان واقوام خانواده داماد، در حالیکه توشمال پیشاپیش آنها می نوازد،به نزد عروس می روند.مقداری حنا نیز به خانه عروس برده میشود.هنگام شب ،حنای خیس شده را در بشقاب کوچکی قرار میدهند.خانواده داماد ،بشقاب حاوی حنا را به اطاقی که عروس در آنجا نشسته است برده،مقداری از آن را بر سر و دست عروس می گذارند. متقابلا همین کار را خانواده عروس انجام میدهند.

در بیشتر اقوام لر و بختیاری استان مرسوم است چنانچه کسی از اقوام عروس یا داماد فوت کرده باشد و از چهلم آنان نیز گذشته شده باشد،خانواده عروس یا داماد نزد آنها رفته، برای برگزاری مراسم از آنها اجازه بگیرند.
هنگام "عروس بران" ، مقداری قند،نان یا پنیر در پار چه سبز رنگی میگذارند،پارچه را به کمر عروس می بندند.این کار را برادر،پسر عمو یا پسر دایی عروس انجام میدهد.این کار را به این نیت که عروس،به خانه داماد،خیر و برکت ببرد انجام میدادند.
در شب عروسی مهمانان مبلغی پول به عنوان هدیه به داماد میدهند که این مبلغ و نام فرد دهنده پول یادداشت می شود.به این پولOWZIمیگویند.
در مناطق روستایی ِاندیمشک که قومیت غالب در آنجا لر هستند،در شب عروسی تمام کسانی که دعوت شده اند به داماد پول می دهند.بدین صورت که بعد از صرف غذا،یک نفر سینی در دست می گیرد و مردم به فراخور توان خود،مقداری پول در آن می گذارند که به آن سر سرفه ای sarsorfei یا جا دستمال می گویند.
در ایذه چند روز بعد از مراسم عروسی ،عروس و داماد به خانه پدر عروس می روند .پد ر عروس هدایایی چون لباس ،طلا،پیراهن به دختر و داماد خود می دهد.در مناطق لر نشین اندیمشک پدر عروس به دخترش یک گوسفند هدیه می دهد.
در مسجد سلیمان،عصر روز قبل از عروسی از طرف خانواده دامادمقداری کالا که شامل برنج،گوسفند،چای،سیب زمینی و..است و در اصطلاح آن را "با روزی" brozi می گویند ،به خانه عروس می برند و چند نفر زن نیز همراه "باروزی"برای کمک به خانواده عروس به آنجا می روند.
ترانه "آهای گل"،"شیرین شیرین" و"دای شیرین"،آوازهای رایج دختران و زنان درمراسم عروسی مسجدسیمانی ها ست.به سازی که در مراسم ازدواج بختیاریها نواخته می شود"ساز راستی"می گویند .
یکی از آداب مراسم ازدواج در مسجدسلیمان آن است که هنگام رسیدن عروس به جلوی در خانه داماد،تا زمانی که داماد مبلغی پول به عنوان هدیه به او ندهد ، وارد خانه نمیشود که در اصطلاح به آن "گِر زنون"می گویند.

منبع نوشته: سایت اداره میراث فرهنگی،صنایع دستی و گردشگری خوزستان

معرفی رسانه

رسانه گردشگری و فرهنگی خوزستان


با مجوز رسمی نشر دیجیتال برخط
مرکز توسعه فناوری اطلاعات و رسانه های دیجیتال
وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی کشور

شماره مجوز: ۵۰/۲۲۹۰۶

شماره ثبت: ۱۰۱۸۷

کد شامد: ۱۲-۰-۶۵-۲۹۳۹۸۶-۱-۱

رسانه  تخصصی گردشگری و فرهنگی استان خوزستان
منتخب مرحله اول  جشنواره دزفول گرام ۹۷

برگزیده  و رتبه دوم در یازدهمین جشنواره ملی
رسانه های  دیجیتال کشور  سال ۹۸

برگزیده پویش زندگی از نو سال ۹۹

معرفی وشناخت جاذبه های.باستانی.تاریخی
طبیعی.مذهبی استان خوزستان

معرفی اقوام و فرهنگ ملی و محلی و آداب و رسوم اقوام

منتخب گزارشهای تصویری  و رویدادهای  خبری حوزه گردشگری و فرهنگی کشور و استان خوزستان از منابع معتبر خبرگزاریها استانی و کشوری

گروه رسانه ای گردشگری وفرهنگی خوزستان برگزاری همایش ها..کارگاه های آموزشی..نمایشگاه هاو جشنواره های درون استانی و برون استانی بامحوریت معرفی جاذبه های گردشگری و معرفی اقوام و فرهنگ ملی و محلی و آداب و رسوم اقوام خوزستان

مشاوره وراهنمایی به علاقه مندان و دانشجویان درحوزه گردشگری و فرهنگی
اراِیه کلیه خدمات گردشگری در استان خوزستان
برگزاری انواع تورهای گردشگری در سطح استان خوزستان

ارتباط با ما:
۰۹۱۶۶۰۶۲۱۱۳
۰۹۳۰۲۳۱۸۷۴۶
پیوندهاوشبکه های اجتماعی
logo-samandehi................ ................. شعار سال ۱۴۰۳  height=  height=  height=  height=  height=  height=  height=  height=  height=  height=  height=  height=

آمارگیر وبلاگ