خوزتوریسم
روز جهانی بناها و محوطهها سال ۲۰۲۶ با شعار پاسخ اضطراری برای میراث زنده در زمینههای تعارض و سوانح
روز جهانی بناها و محوطهها سال ۲۰۲۶ با شعار پاسخ اضطراری برای میراث زنده در زمینههای تعارض و سوانح
روز جهانی بناها و محوطههای تاریخی (IDMS) که هر سال در ۱۸ آوریل از سوی ایکوموس برگزار میشود، این امکان را برای علاقهمندان میراث، متخصصان میراث فرهنگی، و اعضای ایکوموس فراهم میآورد تا توجهها را به مسئولیت مشترک در پاسداری از میراث معطوف کنند.
در سال جاری، روز جهانی بناها و محوطههای تاریخی بر نمایانسازی فعالیتهایی تمرکز دارد که با هدف حفاظت و صیانت از «میراث زندۀ» دارای اهمیت فرهنگی جهانی انجام میشود؛ میراثی که در زمینههای پیچیده و چندمخاطره، بهسبب شتابگیری سوانح و تعارضها، بهگونهای فزاینده در معرض خطر قرار گرفته است.
«میراث زنده» چیست؟
یونسکو «میراث زنده» را چنین تعریف میکند: «سنتهای شفاهی، هنرهای نمایشی، شیوههای اجتماعی، آیینها و رویدادهای آیینی، دانش و شیوههای مرتبط با طبیعت و کیهان، و دانش و مهارتهای مربوط به صنایعدستی.»
در نگاه ایکوموس، «میراث زنده» تمامی ابعاد میراث فرهنگی ــ ملموس، ناملموس و طبیعی ــ را دربر میگیرد.*
این پرسش مطرح است که متخصصان میراث، جوامع، نهادها و تصمیمگیران در همۀ سطوح چگونه میتوانند به سوانح و تعارضهایی که میراث زنده را تحت تأثیر قرار میدهد، پاسخ مؤثرتری بدهند؟ آنان بهصورت جمعی چه نقشی میتوانند ایفا کنند و برای اثربخشی در این مسیر، به چه چیزهایی نیاز دارند؟
زمینۀ شکلگیری موضوع روز جهانی بناها و محوطههای تاریخی ۲۰۲۶
برنامۀ علمی سهسالۀ ایکوموس (۲۰۲۴–۲۰۲۷) فعالیتهای خود را ذیل عنوان «میراث تابآور در برابر سوانح و تعارضها – آمادگی، پاسخ و بازتوانی» چارچوببندی کرده است. پس از تمرکز بر «آمادگی» در سال ۲۰۲۵، ایکوموس در سال ۲۰۲۶ توجه خود را به پاسخ اضطراری در حفاظت از میراثی معطوف میکند که از سوانح و تعارضها آسیب دیده یا متأثر شده است.
پاسخ اضطراری یک مداخلۀ منفرد و جداافتاده نیست، بلکه بخشی جداییناپذیر از چرخۀ گستردۀ مدیریت خطر سوانح بهشمار میآید؛ چرخهای که اطمینان میدهد اقدامات اضطراری، تابآوری را تقویت میکنند، بیآنکه پیامدهای بلندمدت را از پیش تعیین کنند. این رویکرد طیفی گسترده از ابتکارات را دربر میگیرد: از کنشگری و تحلیل گرفته تا اقدامات میدانی در حوزههای پیشگیری، کاهش خطر، آمادگی، پاسخ اضطراری و بازتوانی. این تلاشها در مجموع میکوشند از «میراث زنده» و جوامعی که آن را زنده نگه میدارند، در برحههای بروز بحران پاسداری کنند.
پیوند با متون دکترینال و رویدادهای قانونی ایکوموس
فعالیتهای مرتبط با این موضوع به توسعۀ مستمر و اجرای متون دکترینال ایکوموس نیز یاری میرساند؛ از جمله «منشورِ در دست تدوینِ آمادگی برای پاسخ اضطراری به میراث فرهنگی در سوانح و تعارضها».
فعالیتهای روز جهانی بناها و محوطههای تاریخی در سال ۲۰۲۶ با سمپوزیوم علمی مجمع عمومی ایکوموس در ساراواک، مالزی (۱۷ تا ۲۴ اکتبر ۲۰۲۶ / ۲۵ مهر تا ۲ آبان ۱۴۰۵) به پایان خواهد رسید. موضوع این سمپوزیوم عبارت است از: میراث زنده: احترام – ارتقا – پذیرش – مشارکت.
علاقه مندان جهت اطلاعات بیشتر روی تصویر زیر کلیک کنید
