خوزتوریسم

به کوشش محمود مشهودی؛

پژوهشی درباره موسیقی عرب خوزستان آلبوم شد/ شرح یک قصه جالب

موسیقی محلی مردمان عرب منطقه خوزستان در قالب مجموعه «طور علوانی» با هنرمندی و پژوهش محمود مشهودی و فرزاد کاشی‌ساز در قالب یک آلبوم صوتی پیش روی مخاطبان قرار گرفت.

به گزارش خبرنگار مهر، محمود مشهودی و فرزاد کاشی از هنرمندان و پژوهشگران حوزه موسیقی در تازه‌ترین فعالیت موسیقایی خود آلبوم «موسیقی عرب خوزستان- طورعلوانی (آواز علوانی)» را در بازار موسیقی منتشر کردند.

طور علوانیه یکی از زیر مجموعه‌های موسیقی عرب‌های بدوی خوزستان است، پیشینه تاریخی این طور را می‌توان به دوران پهلوی اول رساند. وجیه تسمیه این طور از «علوان الشویع» نوازنده ساز محلی «ربابه» و خواننده عرب اهوازی گرفته شده است. علوان الشویع هنرمندی بود که با سفر به مناطق عرب نشین خوزستان توانست اشعار و اطوار آنها را حفظ و احیا کند.

برخی از پژوهشگران معتقدند ساختار طور علوانیه شباهت بسیار زیادی به طور «عموریه» دارد. این طور متعلق به طایفه عموری از طوایف معروف ساکن در جنوب خوزستان است که معمولاً در شب‌نشینی‌هایشان اشعار خود را به این فرم آوازی می‌خوانند. می‌توان گفت «علوان الشویع» طور علوانی را بر اساس اطوار عرب خوزستان احیا کرد و امروز این طور یکی از محبوب‌ترین طورهای موسیقی عرب‌های ساکن خوزستان و نیز کشورهای عراق، کویت و بحرین است.

گزارش کامل در ادامه نوشته 

مسعود بختیاری؛ ابر مرد موسیقی بختیاری

مسعود بختیاری اسطوره‌ای ماندگار در موسیقی بختیاری است او علاوه بر فعالیت‌های ارزشمند هنری خویش منش و اخلاقی نیکو و سرشتی پاک داشت که همواره او را در رسیدن به جایگاهی اینچنینی یاری کرد؛ او در ۱۲ آبان ماه سال ۱۳۸۵ درگذشت.

به گزارش خبرنگار ایمنا، بهمن علاءالدین یا مسعود بختیاری فقط یک خواننده نبود او نماد فرهنگی برای قوم بختیاری بود که با شعرهایش به کلمات در حال فراموشی جانی دوباره بخشید و آنها را بار دیگر در میان عامه مردم بختیاری و حتی غیر بختیاری آورد. می‌توان گفت مسعود بختیاری نه تنها موسیقی فولکلور این قوم را احیا کرد بلکه تا حدودی نقش مهمی در حفظ گویش آنها داشت.

موسیقی او بازگوکننده فرهنگ اصیل بختیاری است، صدایش راوی زندگی سخت زاگرس‌نشینانی است که موسیقی همدم همیشگی آنان بوده است. هنر نزد قوم بختیاری بیش از هر چیز در موسیقی آنها متبلور شده است، چرا که موسیقی از بدو تولد تا هنگام مرگ شخص همواره به عنوان عنصری تأثیرگذار در غم و شادی تسلی بخش آنها بوده و هست. این آوازها و نغمات مناسبتی، میراثی گرانبها است که مسعود بختیاری به طرز خلاقانه‌ ای با ذوق هنری سیری ناپذیر خود توانست رنگی تازه به آنها ببخشد و به مخاطبانش هدیه بدهد.

بختیاری با ارائه اولین اثر خود به نام «دختر لچک ریالی»، فعالیت حرفه‌ای خود را آغاز کرد و استقبال خوبی که از این اثر شد باعث همکاری او با رادیو و تلویزیون اهواز و برگزاری کنسرت‌های مختلف شد. مسعود بختیاری پس از انتشار آثار جدید و نوآورانه خود مانند کنون بهار، هی جار، تاراز، برافتو، آستاره، بهیگ و ویر در موسیقی بختیاری، جریانی جدید را در این نوع موسیقی باقی گذاشت که نسل‌های بعدی به خوبی از آن درس گرفتند.

 گزارش کامل در ادامه نوشته 

اکبرعالمی به علت کرونا در گذشت

اکبر عالمی، متولد ۱۸ تیر ۱۳۲۴ در اهواز – ۲۲ مهر ۱۳۹۹ در اهواز،  مجری و کارشناس تلویزیون، استاد دانشگاه تربیت مدرس و کارگردان ایرانی و مستندساز ایرانی بود

وی فارغ‌التحصیل رشتهٔ سینما از دانشکده هنرهای دراماتیک و دارای دکترای سینما از انگلستان بود و سابقه عضویت از سال ۱۳۷۹ تا ۱۳۸۶ در فرهنگستان هنر و فرهنگستان زبان و ادب فارسی را نیز داشت

اکبر عالمی اصالتاً دامغانی است ولی به اقتضای شغل پدرش که دامپزشکی بود و به شهرهای مختلف سفر می‌کرد

متولد اهواز است ، اما از دو سالگی به محله معصوم‌زاده دامغان و زادگاه پدری‌اش بازگشت. و بعدها برای فعالیت در زمینه سینما به تهران کوچ کرد و تا آخر عمر در تهران زندگی کرد.

کبر عالمی از روزهای آغازین مهرماه جاری به دلیل ابتلا به #ویروس_کرونا در بیمارستان بستری شده بود و با این که شرایط وی در روزهای اخیر بهتر توصیف شده بود،
بامداد امروز سه‌شنبه۲۲ مهرماه۹۹ درگذشت.
مرحوم عالمی فعالیت خود سینمایی و هنری خود را قبل از انقلاب با بازیگری شروع کرد

.او  با بازی در فیلم بابا نان داد در سال ۱۳۵۱ وارد سینما شد .

وی مدتی ریاست لابراتوار وزارت فرهنگ و آموزش عالی و مسئولیت لابراتوارهای سازمان صدا و سیما را نیز عهده‌دار داشت.

در دوره ای نیز مجری و کارشناس برنامه هنر هفتم و مجری‌کارشناس برنامهٔ سینما ماوراء نیز بود

اوه بر فعالیت های ذکر ، گویندگی مجموعهٔ آفریدهٔ هنر دربارهٔ تاریخ هنر و مستند چرا زیبایی مهم است؟ دربارهٔ فلسفهٔ زیبایی و مجموعهٔ نوابغ عکاسی دربارهٔ تاریخ عکاسی از به یاد ماندنی ترین آثار زنده یاد عالمی است.

از دیگر کارهای او ، ساخت برنامه‌های هنری و فرهنگی تلویزیونی در زمینهٔ سینما همراه با اجراهای حرفه‌ای و ماندگار و نقدهای تأثیرگذار فیلم، چند دهه تدریس در دانشگاه‌های هنر، مدیریت لابراتوارهای سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ساخت حدود ۳۰ فیلم مستند برای صنایع داروسازی، پتروشیمی، نساجی و چوب به زبان‌های انگلیسی، فرانسوی، اسپانیولی، آلمانی، ایتالیایی، عربی اشاره کرد.

در ۸ اسفند ۱۳۹۳ همزمان با برگزاری جشن تصویر سال در خانهٔ هنرمندان ایران طی مراسمی، از یک عمر تلاش اکبر عالمی در عرصهٔ عکاسی و سینما تجلیل شد

نیایشگاه زرتشتیان اهواز

دین زرتشت یکی از قدیمی‌ترین ادیان جهان است که اکثر پیروان آن را ایرانیان تشکیل می‌ دادند. زرتشتیان دو کتاب گات‌ها و اوستا را کتب مقدس خود می‌دانند. آن‌ها در دین خود شبانه روز را به پنج مقطع تقسیم می‌کنند که هر کدام نمازی جداگانه دارد. پیروان دین زرتشت در اهواز یک عبادتگاه، آرامگاه و محلی برای تجمعات مذهبی خود دارند. عبادتگاه و آرامستان به همت ارباب اردشیر ساسانی در سال ۱۳۳۳ در اهواز بنا شد. هم اکنون عبادتگاه زرتشتیان اهواز توسط شخصی به نام آقای بختیاری اداره می‌شود. به دلیل مهاجرت زرتشتیان از اهواز هم‌اکنون تنها چهار خانواده زرتشتی در اهواز زندگی می‌کنند

حال و هوای این‌روزهای صنعت چاپ

تا چند وقت پیش چاپخانه داشتن علاوه بر وجه فرهنگی و تخصصی بودن این شغل، وجه اقتصادی خوبی هم داشت، اما این‌روزها نه‌تنها خبری از این بعد نیست بلکه بخش زیادی از چاپخانه‌داران به دلیل کسادی بازار و نبود سفارش‌های چاپی عطای کار را به لقایش بخشیده‌اند. نوسان‌های نرخ مواد اولیه مثل کاغذ، مرکب، زینک، الکل و ... همه موجب شده‌ است که چاپخانه‌داران این‌روزها دست به عصاتر از گذشته قدم بردارند.

 میلاد حمادی

مسجد رَنگونی ها؛ بنایی برپا شده با لوله های نفت

هر بیننده‌ای با دیدن بنای مسجد رنگونی‌ها ناخودآگاه به یاد مساجد و معابد هند علی‌الخصوص معابد شمال غربی هند و شهر پنجاب می‌افتد. تزئينات اين بنا شباهت زيادی به گچبری برجسته و بَرهشته دارند با اين تفاوت که با سيمان انجام گرفته و در واقع سيمان بری مي باشند. در تزئینات نماها و شبستان مسجد از نقوش گیاهی، هندسی، گل لوتوس (نیلوفر) در تزئینات محراب و قوس بالای درها و پنجره‌ها و همچنین طرحی برگرفته از چرخ به‌کار رفته در سرستون آشوکا استفاده شده است

قدمت آمیزش فرهنگی ایران و هند به هزاران سال پیش، به زمان شکلگیری کتب مقدس ودا (کتب مقدس هندوان) و تدوین کتاب اوستا (کتاب مقدس ایرانیان باستان) باز می‌گردد. این آمیزش و ارتباطات فرهنگی در طول تاریخ ادامه یافت و ما پس از ورود اسلام نیز شاهد روابط ارزنده‌ای بودیم که حاصل آن آثار بی‌نظیر هنری و شاهکارهای برجسته‌ی معماری است. روابط ایران و هند به حدی عمیق و وسیع است که شاید بتوان به جرأت ادعا کرد که هیچ دو کشور و دو ملتی در طول تاریخ و عرض جغرافیا روابطی چنین گسترده، ژرف و طولانی نداشته اند. معماری «هندو – اسلامی» نیز فرزند همین آمیزش است. این معماری را گاه با نام «هندو – ایرانی» نیز میخوانند، چرا که هندی‌ها اسلام خود را از ایرانیان پذیرفتند و حرمت و شأنی را که خط و زبان عربی به عنوان یک فرهنگ دینی در ایران دارد، هندی‌های مسلمان برای خط و زبان فارسی قائلند.

گزارش کامل در ادامه مطلب

فراخوان پنجمین همایش بین‌المللی زبان‌ها و گویش‌های ایران

تهران - ایرنا - مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی، فراخوان پنجمین همایش بین‌المللی زبان‌ها و گویش‌های ایران را منتشر کرد که قرار است آبان امسال، به دبیری علمی محمود جعفری دهقی برگزار شود.

پژوهش‌های تازه در زمینه زبان‌ها و متون ایرانی باستان (فارسی باستان، اوستایی، سکایی و مادی)، پژهش‌های تازه در زمینه زبان‌ها و متون ایرانی میانه غربی (پارتی و فارسی میانه)، پژوهش‌های تازه در زمینه زبان‌ها و متون ایرانی میانه شرقی (سغدی، ختنی، خوارزمی و بلخی)، پژوهش‌های تازه در زمینه متون کهن فارسی از دیدگاه زبان‌شناسی، جغرافیای زبان فارسی، رابطه زبان‌های ایرانی با دیگر زبان‌ها درگذر تاریخ و پژوهش‌های تازه در زمینۀ زبان‌ها و گویش‌های ایرانی، اهداف این همایش هستند. همچنین آخرین زمان برای ارسال چکیده و اصل مقالات، پایان مردادماه است.

 گفتنی است، ژاله آموزگار، محمود جعفری دهقی، اصغر دادبه، حسن رضایی باغ بیدی، زهره زرشناس، علی اشرف صادقی، فتح‌الله مجتبایی و کتایون مزداپور، کارلو چرتی (دانشگاه ساپینزا، ایتالیا)، نیکلاس سیمز ویلیامز (دانشگاه لندن، انگلستان) و آلبرتو کانترا گلرا (دانشگاه سالامنکا، اسپانیا) اعضای هیات‌علمی این همایش هستند.

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از روابط عمومی شبکه یک، مجموعه مستند «مرز پرگهر» محصول گروه تاریخ، فرهنگ و هنر و به تهیه کنندگی کامبیز اخوان صفاست که از هفته آینده از شبکه یک پخش می‌شود.

این تهیه کننده درباره این مجموعه مستند اظهار کرد: در «مرز پرگهر» سعی شده است ۱۳ اثر تاریخی و کهن سرزمین‌مان برای بینندگان معرفی شود. چغازنبیل (شوش) سازه‌های آبی شوشتر، قلعه کنگلو (سوادکوه)، ارگ راین (کرمان)، روستای صخره‌ای میمند، شهر زیرزمینی ارزانفود، تخت سلیمان (تکاب)، غار قلعه لاپ کمر (اسپهبد خورشید مازندران)، غار کرفتو (دیواندره)، ارگ سریزد (مهریز)، قلعه ایزدخواست (آباده فارس)، رنگین نگاره‌های کهن صخره‌ای سرسورن (کوهدشت لرستان) و قلعه سلاسل (شوشتر) سوژه‌های این مجموعه هستند که هر کدام در یک قسمت ۴۰ دقیقه‌ای کارگردانی شده و نکات فرهنگی و تاریخی و بعضاً حیرت‌انگیز آنها با صدای فرخ نعمتی روایت می‌شود.

اخوان تصریح کرد: در این مجموعه سعی شده علاوه بر روایت تاریخ و فرهنگ و ویژگی‌هایی خاص اثر، زیبایی‌های مناطق مختلف کشور عزیزمان تصویر شود تا ضمن ایجاد حس غرور، بیننده را به سفر و تماشای این میراث کهن، ترغیب کند.

وی با بیان اینکه این اثر توسط ۱۰ کارگردان در طی یک سال و نیم تولید شده است، افزود: بهمن ابراهیمی، مجید سروینی، جواد وطنی، حامد عزیزی، کمال مطوف، مریم مومن زاده، امیر رضا دریایی، میکائیل شهرستانی، علی قادری، ابوالفضل توکلی، کارگردانان این مجموعه فاخر هستند.

به گفته کامبیز اخوان صفا، در این مجموعه در قسمت‌هایی مانند چغازنبیل، برای درک بیشتر اثر، از تکنیک‌هایی انیمیشن سه بعدی (۳D) برای بازسازی قسمت‌های تخریب شده بهره برده شده است.

این تهیه کننده در پایان اظهار کرد: نیما عظیمی نژاد موسیقی این مجموعه را از نواهای بومی و منطقه‌ای و تاریخی کشور الهام گرفته و ساخته است. مجموعه مستند «مرز پرگهر» پیشکشی است هنرمندانه، با زبان تصویر از قدمت تاریخ و فرهنگ کشورمان به هموطنان عزیز و البته برای مخاطب خارجی نیز سندی از ریشه‌های کهن و سترگ علم و تمدن این مرز و بوم خواهد بود.

این مستند یکشنبه‌ها و سه شنبه‌ها حوالی ساعت ۲۳ روی آنتن می‌رود و اولین قسمت آن ۱۸ خرداد پخش می‌شود.

به یاد گنجینه دارانی که دق کردند یا مردند

مجتبی گهستونی، فعال حوزه میراث‌فرهنگی خوزستان، عضو شورای هماهنگی میراث فرهنگی صنایع دستی گردشگری

این گزارش داستان تلخ موزه دارانی است که کمتر فرصت می کنند گنجینه‌های جمع آوری خود را در موزه‌های مردم شناسی به نمایش بگذارند.

وقتی موزه خصوصی روستای دشت بزرگ در شهرستان گتوند از توابع خوزستان راه‌انداری شد خوشبین بودیم که این موزه تداوم پیدا خواهد کرد. اما دریغ که فقط در طول یک ماه از بهار یکی از سال‌های دهه نود به حیات خود ادامه داد.

هنگامی که با «فتح االله بیرانوند» معلم بازنشسته‌ای که مغازه خود را موزه کرده بود دیدار کردم از او شنیدم بزرگترین آرزویش راه‌اندازی موزه خصوصی شهرستان اندیمشک است، تا بتواند حاصل سی سال جمع آوری ابزار و اشیا مناطق لر نشین خوزستان و لرستان را در موزه به نمایش بگذارد. اما او هم دق کرد و فوت کرد.

زمانی که برای نخستین بار از گنجینه یکی از همشهریان خود در اهواز در خانه‌ای با تمام امکانات ایمنی بازدید کردم حتی جای سوزن انداختن ندیدم؛ چون تمام آن پر از ابزار و اشیایی بود که سال‌ها برای جمع شدنش زحمت کشیده شده بود. با وجود همه تلاش‌های «عبدالحسن لویمی» برای راه‌اندازی یک موزه خصوصی اما اجل به وی مهلت نداد و در یک درگیری کشته شد.

از هر شخصی که به نوعی آرزویش راه‌اندازی یک موزه خصوصی بوده بخواهم سخن بگویم به گونه‌ای آرزویش تحقق پیدا نکرده است. در این میان «خلیل دحیمی» یکی از مجموعه‌داران ساکن حمیدیه موفق شده است موزه مردم شناسی خود را فعال کند.

خوزستان با دارا بودن تاریخ و تمدنی طولانی از ظرفیت بالایی برای راه‌اندازی موزه‌های خصوصی برخوردار است که البته این مهم تاکنون محقق نشده است. این استان به عنوان دروازه تاریخ و گهواره تمدن از نبود موزه‌های خصوصی و موزه‌های موضوعی رنج می‌برد؛ راه‌اندازی این گونه موزه‌ها در توان خوزستان است، اما تاکنون اقدام درخوری برای آن صورت نگرفته است. این مهم نیازمند آن است تا مدیران میراث فرهنگی خوزستان به عنوان متولیان اصلی امر در این زمینه گام عملی بردارند. ابزار و اشیایی که در مجموعه گنجینه‌داران وجود دارد متعلق به بخشی از فرهنگ جامعه و نسل امروز است و حتی می‌تواند در تشکیل و تقویت هویت جوان ایرانی سهم قابل توجهی داشته باشد، ولی به علت بی توجهی به آنها و درست و دقیق معرفی نشدن، کمتر کسی از وجود چنین مجموعه‌هایی خبر دارد.

گزارش کامل در ادامه نوشته 

شهرشوشتر، همواره، از همان دوره ساسانی، از شهرهای مهم ایران محسوب می شده و در طول تاریخ چهره های درخشانی در عالم علم و اندیشه و فقه و ... از آن سربرآورده اند. از جمله این بزرگان، عالم نامی، علی بن حسین نجار، بود که در قرن یازدهم می زیست و بعدها فرزندان و احفاد او در علم و زهد به مراتب والایی رسیدند. و از آن جمله، مرحوم شیخ جعفر شوشتری جامع جمیع علوم فقهی و شرعی زمان خود و از مشاهیر بزرگ عالم تشیع به شمار می روند. در این مقاله، با اشاره ای به پیشینه تاریخی شهر شوشتر و معرفی برخی از بزرگان و عالمان آن دیار، سلسله جلیله شیخ شوشتری- تا به امروز- معرفی می گردد.

برای دانلود مقاله شوشتر و سلسله جلیله شیخ شوشتری روی تصویر زیر کلیک کنید.