خوزتوریسم

خوزستان؛ تيراژه اقوام

اهواز ـ ايرنا ـ استان خوزستان با گويش‌ها، آيين‌ها و خرده فرهنگ‌هاي گوناگون تيراژه‌ (رنگين‌كمان) اقوام است و وجود قوم هائي چون عرب،‌ بختياري، لر، شوشتري، دزفولي ،بهبهاني ، ترك قشقايي و ديگر اقوام از دير باز تا كنون مويد اين موضوع است.

به گزارش ايرنا خوزستان با داشتن تاريخي كهن از ديرباز سكونت‌گاه اقوام و طوايف زيادي بوده است به همين دليل تاريخ‌شناسان و تاريخ‌پژوهان اين مساله را دليلي بر تنوع قومي اين استان مي‌دانند.
البته بسياري ديگر نيز صنعتي شدن استان خوزستان و وجود صنايع نفت، پتروشيمي، فولاد و... را يكي از عوامل ورود اقوام جديد به استان برشمرده‌اند.
به هر روي عوامل زيادي دست به دست هم داده اند تا خوزستان از نظر خرده فرهنگ‌ها، يكي از استانها با بيشترين فرهنگهاي قومي شناخته شود.
براساس تحقيقات جامعه شناسان بوميان خوزستان، مردم بومي فارس زبان شوشتر، دزفول، بهبهان، ماهشهر، رامهرمز، هنديجان، رامشير (رام اردشير)، زيدون، سربندر (قنواتي) و شادگان (قنواتي) از بازماندگان مردم شهرنشين خوزستان باستان هستند و هر كدام گويش مخصوص به خود را دارند كه تا حدودي با هم متفاو‌ت‌اند.
در اين ميان دو قوم بختياري و عرب بيشترين جمعيت را در اين استان به خود اختصاص داده اند. بختياري‌ها از هزاره‌هاي دور در خوزستان و عراق (تا سده‌هاي اوليه اسلامي) حضور داشته‌اند. شهرهاي اهواز، آبادان، ايذه، مسجد‌سليمان، هفتكل، باغملك، انديكا، لالي، سالند (سردشت دزفول)، صفي‌آباد، قلعه‌خواجه، دهدز و... به صورت اصلي و ساير شهرهاي خوزستان نيز جمعيت قابل توجهي از آن‌ها را در خود جاي داده اند.
در مورد طوايف عرب خوزستان نيز وضع چنين است با اين تفاوت كه تا پيش از جنگ ايران و عراق عمده تمركز جمعيتي عرب‌هاي خوزستان در شهرهاي شادگان، سوسنگرد، هويزه ،خرمشهر ، آبادان و روستاهاي جنوب غربي خوزستان بود اما پس از شروع جنگ جنگ‌زدگان عرب بيشتر در شهرك‌هاي اطراف شهرهاي اميديه، ماهشهر و اهواز سكني يافتند.
اما نكته بسيار مهمي كه در پس تنوع قومي خوزستان خود را آشكار مي‌سازد و از ديرباز در بسياري از مقالات، كتاب‌ها، سايت‌ها و روزنامه‌ها درباره آن بحث و گفت‌وگو مي‌شود نگاه به اقوام از زاويه فرصت است.

گزارش کامل در ادامه مطلب

سیری در سینماهای نوستالوژیک یک شهر!

در آبادان عمر سينما تقريباً برابر عمر پالايشگاه عظيم نفت (1287) است.

به موازات گسترش تأسيسات صنعت نفت و همگام با آن گسترش شهر و افزايش جمعيت در كمتر از 65 سال آبادان با داشتن 13 سالن سينماي عمومي و بيش از شش سينما متعلق به شركت ملي نفت ايران داراي بيشترين سالن‌هاي سينما در استان خوزستان و به احتمال زياد بين شهرهاي ايران بعد از تهران شد كه البته با گذشت زمان از شمار اين سينماها كاسته شد.

همزمان با شروع پروژه ساختماني پالايشگاه نفت انگليسي‌ها محلي براي نمايش فيلم احداث كردند و با دستگاه آپاراتي كه از انگلستان آورده بودند تقريباً به طور منظم به نمايش فيلم‌هايي به زبان اصلي پرداختند. آبادان قلب تپندة صنعت نفت ايران از همان سال هاي آغازين پيدايش نفت به سبب حضور گروه هاي مختلف مهندسان، تكنسين‌ها و كارگران خارجي كه در صنايع نفتي به كار گمارده شده بودند از سال‌ها قبل از تأسيس و ايجاد سالن‌هاي رسمي سينما شاهد نمايش فيلم‌هاي صامتي بود كه در مكان‌هاي پراكنده مثل ایستگاه‌های اتومبيل و باغ‌ها با قيمت نازل براي مردم برگزار مي‌شد.

كارمندان انگليسي شركت نفت آن زمان گهگاه با خودروهاي سيار در گوشه و كنار شهر مستقر مي‌شدند و به نمايش فيلم‌هاي كوتاه بهداشتي و تبليغاتي مي‌پرداختند.

از اولين سالن نمايش نه فقط مردم شهر بلكه كارگران ايراني و هندي شركت نيز حق استفاده نداشتند. البته انگليسي‌ها گهگاه در مناطق مختلف شهر با آپارات سيار فيلم‌هاي خبري بهداشتي و تبليغاتي به زبان اصلي نمايش مي‌دادند كه اگرچه مردم چيزي از فيلم‌ها دستگيرشان نمي‌شد ولي به محل نمايش هجوم مي‌بردند. اين سينماي سيار معمولاً در محل قرنطينه (محل سابق اداره بهداشت در كنار اروند رود) و حياط دبيرستان رازي مستقر مي‌شد.

با پايان يافتن كارهاي ساختماني پالايشگاه و نزديك شدن زمان بهره‌برداري انگليسي‌ها در كنار ساير امكانات و تسهيلات رفاهي نظير خانه‌هاي مجلل و مشجر، بيمارستان‌ها، فروشگاه‌هاي بزرگ، باشگاه‌هاي قايق‌راني، اسب‌دواني، گلف و استخر در محل نزديك منازل سازماني رؤسا و كارمندان عالي رتبه شركت باشگاهي ورزشي و تفريحي به نام «جيم خانه» ساختند كه مدت‌ها در آن جا فيلم نمايش مي‌دادند.

تاریخچه سینماهای آبادان

پس از انقلاب شش سالن از مجموعه سالن‌های سینما در آبادان فعال بودند که با شروع جنگ تحمیلی همه سینماها تعطیل شده و همگی نیز در طول جنگ آسیب دیدند. سینماهایی که در سال‌های اخیر در آبادان بازگشایی شدند عبارتند از سینما نفت (تاج)، سینما ایران، سینما آبادان، سینما پیروز، سینمای تابستانی بریم، سینمای تابستانی باشگاه آبادان. اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی آبادان نیز در تالار مهر سالن سینمای مجهزی را آماده کرد که بهره‌برداری از آن شروع شده است.

سینما شیرین

در سال ۱۳۱۰ با ظرفیت ۷۰۰ نفر توسط یک تاجر هندی ساخته شد که در دوره پهلوی اول به عنوان تنها سینمای غیردولتی ایران به حساب می‌آمد. این سینما نخستین سینمای مجهز آبادان به شمار می‌رفت که در 2 طبقه سرپوشیده و یک سالن نمایش تابستانی احداث گردیده است و از این لحاظ نخستین سینمای سه طبقه در خاورمیانه به شمار می‌آید.

سینما شیرین با شروع جنگ تحمیلی در سال ۱۳۵۹ تعطیل و سپس هیچ گاه بازگشایی نشد و در اثر جنگ خسارت‌های بسیاری به آن وارد شد. این سینما در ۱۷ خرداد ۱۳۸۵ با شماره ۱۵۶۲۶ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده و به تملک سازمان میراث فرهنگی درآمد.

سینما شیرین در مرکز آبادان در خیابان شهید منتظری (شاپور سابق) قرار دارد و از جمله جاذبه‌های دیدنی این سینما وجود درخت نخلی در آن با ارتفاع بیش از ۲۰ متر می‌باشد.

سینما رکس

روز ۲۸ مرداد سالروز آتش‌سوزی در سینما رکس آبادان است. سال ۱۳۵۷ در چنین روزی و درست در فردای روزی که سینما آریای مشهد توسط عوامل رژیم شاه به آتش کشیده شد سینمای رکس آبادان با بیش از ۴۰۰ نفر از تماشاچیان آن در آتش سوخت و از آن جز تلی از خاکستر بر جای نماند.

سینما نفت

عمر این سینما تقریباً برابر با عمر پالایشگاه عظیم نفت آبادان (۱۲۸۷) است. با پایان یافتن کارهای ساختمانی پالایشگاه و نزدیک شدن زمان بهره‌برداری انگلیسی‌ها در کنار سایر امکانات و تسهیلات رفاهی نظیر خانه‌های مجلل و مشجر، بیمارستان‌ها، فروشگاه‌های بزرگ، باشگاه‌های قایق‌رانی، اسب‌دوانی، گلف، و استخر در نزدیکی محله بوارده جنوبی سینمای مجللی نیز با آجر نسوز قرمز رنگ موسوم به آجر لندنی ساختند که در سال ۱۳۲۳ با نام سینما تاج افتتاح شد و محل اجرای نمایش و کنسرت های بزرگ نیز بود.

سینما تاج با ۱۱۷۸ نفر گنجایش تا مدت‌های طولانی فقط در انحصار رؤسا و کارکنان شرکت نفت قرار داشت. با گسترش پالایشگاه برای کارمندان و کارگران ایرانی و هندی شرکت نیز چند سالن سینما تأسیس گردید. سینمای باشگاه نفت آبادان با دو سالن در منطقه بهمنشیر ساخته شد. سالن زمستانی آن ۷۰۰ نفر و محوطه تابستانی آن ۱۵۰۰ نفر گنجایش داشت و ویژه استفاده کارگران شرکت نفت و اعضای خانواده آنان بود.

سینما آبادان

این سینما واقع در خیابان امیری و این روزها تعطیل است.

«متروپل»، «نیاگارا»، «شهناز»، «ساحل»، «کیهان»، «سهیلا»، «شعله»، «پیروز»، «تابستانی بریم»، «تابستانی خورشید (شرین)» دیگر سینماهای آبادان بودند.

(توضیح: منبع-ایسنا، در تهیه این گزارش از پاره‌ای منابع اینترنتی استفاده شده و بمناسبت روز ملی سینما بازنشر شده است)

در سرزمین های اسلامی و به خصوص ایران اولین باری که عزاداری برای امام سوم شیعیان مرسوم شد در سالگشت حادثه عاشورا در زمان حکومت خاندان آل بویه بود.

«ای فرزندم به شیعیانم سلام مرا برسان و به آنان بگو، پدرم غریب و دور از وطن و در راه خدا شهید شد او را ندبه کنید و بر او گریه و عزاداری نمایید» این جمله ای است که بزرگ شهید دشت کربلا در آخرین لحظات، قبل از شهادت خطاب به فرزندش امام زین العابدین (ع) گفت.
دستور امام بر زمین نماند و از عصر روز عاشورا تا همین امروز، شیعیان شیفته امام حسین(ع) در سالروز شهادت او چون عزادارانی که تازه عزیزی از دست داده باشند گریه و زاری می کنند. حضرت زینب در کربلا و کوفه و شام، ام السلمه همسر پیامبر در مدینه، جابر بن عبد الله انصاری در کربلا و آل بویه در ری اولین کسانی بودند که سنت عزاداری برای امام را در نقاط مختلف مرسوم کردند، پس از آنها عزای حسین هر روز و هر سال پر رونق تر، فراگیرتر و حزن انگیزتر شده و انگار نه انگار که از آن تاریخ 1332 سال خورشیدی گذشته است.

در سرزمین های اسلامی و به خصوص ایران اولین باری که عزاداری برای امام سوم شیعیان مرسوم شد در سالگشت حادثه عاشورا در زمان حکومت خاندان آل بویه بود، آل بویه از خاندان اصیل ایرانی و شیعی مذهب ساکن منطقه دیلمان ایران بودند که جد آنها ابوشجاعِ بویه پسر فنا خسرو دیلمی است و نسب آنها به بهرام­گور ساسانی می‌رسد. تا پیش از آن عصر شیعه قدرت سیاسی را در دست نداشت و با به قدرت رسیدن آل بویه، شیعیان توانستند عزاداری علنی داشته باشد و معزالدوله دیلمی که پایه‌گذار آل بویۀ عراق، خوزستان و کرمان بود دستور داد در روز عاشورا همه بازارها تعطیل شود و مردم در بیرون از منازل عزاداری کنند.

از همین روز تاریخ نگاران معتقدند اولین دسته‌های عزاداری که به طور رسمی در خیابان‌ها با مرثیه خوانی و مقتل خوانی عزاداری کردند در این دوره اتفاق افتد. این نوع عزاداری تا پایان حکومت آل‌بویه مرسوم بود و با برآمدن سلجوقیان از تخت حکومت تقریباً ضعیف می‌شود.
پس از آن عزاداری در سالروز حادثه عاشورا از حالت رسمی و عمومی به خانه ها و قلوب شیعیان عقب نشینی کرد، تا اینکه حکومت قدر قدرت صفویان ظهور کرد. در منطقه شرق آناتولی و آذربایجان و قسمت‌هایی از قفقاز محل زندگی ترکهایی؛ معروف به قزلباش بوده است، قزلباش‌ها چند قبیله بودند که ائتلاف ایشان را قزلباش می‌گویند؛ زمانی که شاه اسماعیل به کمک قزلباش‌ها در ایران به حکومت می‌رسد و دولت صفویه را تاسیس می‌کند برای اولین بار در تبریز مذهب شیعه را مذهب رسمی دولتش اعلام می‌کند و عزاداری امام حسین علیه‌السلام از همان تاریخ و دوباره به عنوان یک رسم رونق خاصی می گیرد، همین قزلباش‌ها که نیروی نظامی دولت صفویه را تشکل می‌دهند و همراه با اسب و شمشیر و کتل و سنج و طبل بودند در ایام عاشورا همراه مردم عزاداری می‌کنند ولی چون نظامی هستند زمانی که عزاداری می‌کنند دسته‌های عزاداری ایشان بیشتر حالت حماسی و نظامی دارد. نمونه‌های این عزاداری در اطراف آذربایجان هنوز مرسوم است که به آن شاخ سین(شاه حسین)می‌گویند، شاخ سین یک گونه عزاداری است که نظم خاصی دارد و افراد در کنار هم قرار می‌گیرند و با نظم خاصی همراه با بدست گرفتن شمشیر و با آهنگی که با نواخته شدن طبل‌ها ساخته می‌شود و با سرودن اشعار حماسی و آهنگین در «بحر رجز» مراسم را ادامه می‌دهند.

بعدها که صفویه بر کل ایران مسلط می‌شود و مذهب رسمی ایران شیعه می‌شود کم کم گونه‌های دیگری به عزاداری اضافه می‌شود مانند گونه‌های شاخ سین(شاه حسین) که عزاداری حماسی است و پس از آن زنجیر زنی نیز اضافه شد، البته برخی منشا آن را از هند و پاکستان می‌دانند و برخی از عرب‌ها اما سینه زنی با نظم خاص و دسته‌های خاص در دوره صفویه رواج پیدا می‌کند و همه گیر می‌شود و دسته‌ها و هیئت‌های عزاداری براه می‌افتد و اشعار خاصی برای عزاداری در این دوره اضافه می‌شود. تا قبل از این دوره، اشعار ما بیشتر عربی بودند ولی از قرن نهم به بعد اشعار فارسی و ترکی هم اضافه می‌شود و گونه‌های عزاداری، تنوع بیشتری پیدا می‌کند یعنی مرثیه خوانی؛ مقتل خوانی، روضه خوانی؛ زنجیر زنی؛ شاخ سین(شاه حسین) و برخی دیگر از انواع دیگر نیز افزوده می‌شود و تقریباً یک سنت ثابت بر جای می ماند.
پس از صفویان در دوره های زندیه و قاجار نیز برپایی مراسم دهه محرم و عاشورا همچنان پر رونق باقی می ماند، به عنوان نمونه در دوره زندیه چون شخص کریم خان مقید به آداب و مراسم مذهبی بود و به تقلید از شاهان صفوی در ماه محرم دسته جات عزاداری را برپا می‌کرد در دوره قاجار نیز که علمای بزرگ نفوذ فراوان داشتند و قاجاریه به تقلید از شاهان گذشته این مراسم گسترده شد، خصوصاً در عهد ناصری دهه اول محرم عزاداری و حرکت دسته‌ها در مساجد و تکایا و برگزاری مراسم دیگر به اوج خود رسید که عامل اصلی این امور علمای بزرگ شیعه بودند که در تهران و شهرستانها این آیین را همراه با اطعام و پذیرایی از عزاداران سیدالشهداء رواج دادند.
دوران قاجار اما سرآغاز برآمدن سبک و شیوه های نوینی در مراسم عزاداری محرم و عاشورا بود، چر ا که از این تاریخ نوع جدیدی از عزاداری به نام " شبیه خوانی " به مراسم اضافه می‌شود، بر این اساس در عزاداری به بر پایی مراسمی جهت بازسازی حادثه عاشورا می‌پرداختند و عده‌ای مانند تئاترهای امروزی نقش‌ افراد را بازی می‌کردند البته این نوع عزاداری شعرهای خاص خود را داشت و این گونه عزاداری در دوره قاجاریه و فتحعلی شاه بیش از هر زمان دیگری رواج پیدا می‌کند.
شبیه خوانی به خصوص در دوره فتحعلی شاه و ناصر الدین شاه با برپایی تکیه و ساختمان‌هایی که جهت برقراری تعزیه خوانی تاسیس شده بودند رسم و رسوم و شیوه خاص خودش را پیدا کرد. در سال 1248 شمسی به دستور ناصرالدین شاه قاجار تکیه دولت با گنجایش 20 هزار تماشاگر ساخته شد.

بسیاری بر این باورند که دوره قاجار بیشترین تنوع در گونه های عزاداری را مرسوم کرد، چرا که علاوه بر شبیه خوانی و تعزیه، بر پایی سقا خانه؛ تیغ زنی، سخنوری، مراسم دفن شهدای کربلا، مراسم تشت گذاری و.. . نیز در این دوره مرسوم شد.

پس از قاجاریان و با به تخت نشستن رضا شاه، دوره رکود دسته جات و هیئت های عزاداری شروع شد، در این دوره تکیه‌ها بسته و عزاداری ممنوع شد و این رویکرد منجر به آن شد که گونه دیگری از عزاداری در قالب هیئت‌های عزاداری خانگی رشد بیشتری ‌کنند و این جلسات به صورت هفتگی یا ماهانه برقرار شود. در دوره پهلوی دوم اما محمدرضا شاه هر چه کرد نتوانست با قدرت و تاثیر گذاری هیئت های مذهبی و دهه محرم مقابله کند. به گونه ای که به باور بسیاری کلید انقلاب اسلامی از دهه ” 1340و به ویژه محرم ” 1342در ایران زده شد. علاوه بر این راهپیمایی میلیونی در تهران و سراسر ایران در روزهای تاسوعا و عاشورای حسینی در سال 57 به مثابه تیر خلاصی بود به حکومت شاهنشاهی که پایان آن را حتمی کرد.
پیروز شدن انقلاب همچون دمیدن خون تازه ای در رگ های شیعیان و سنت های عاشورایی بود، از ان تاریخ تا کنون همه شیوه های مقبول و مرسوم عزاداری در نقاط مختلف ایران پیاده و اجرا می شود.
منبع: خبرگزاری میراث فرهنگی

دلتان می خواهد با یکی از شاهکارهای معماری ایرانی مخصوص مناطق جنوب  آشنا شوید؟ .

معماری ایرانی همواره پر از زیبایی و رمز و راز بوده است. زیبایی آن که کاملا مشخص است و حرفی در آن نیست اما درباره پر رمز و راز بودن آن، حرف‌های زیادی برای گفتن وجود دارد. . سابات یا ساباط، معبری دالان مانند با سقف است که در مسیرهای طولانی بالای سر رهگذران قرار می‌گیرد و مانع از تابش آفتاب  در فصل گرما و همچنین  در امان  ماندن  از بارش باران می‌شود. ساباط بیشتر در شهرهای گرمسیری ساخته می‌شده و وجود ساباط در معماری ایران در شهرهای گرم و آفتابی نشان از تجربه، دانش و مهارت ایرانیان در امر معماری دارد. در واقع ساباط‌ها میان دو بخش یک کوچه، ارتباط برقرار می‌کرده‌اند.
اگر معنای واژه ساباط را ریشه‌یابی کنید به نتیجه‌گیری جالبی دست پیدا خواهید کرد و وجه تسمیه این سازه در معماری ایرانی برای‌تان بیشتر مشخص می‌شود. ساباط از دو بخش تشکیل شده است: سا + باط. «سا» در زبان فارسی به معنای آسایش و راحتی است و باط هم معنای بنا یا عمارت می‌دهد. در نتیجه ساباط یعنی سازه‌ای که با هدف آسایش و رفاه بیشتر افراد و رهگذران ساخته می‌شده است. 
شهر تاریخی شوشتر از شهرهایی که میتوان نمونه هایی زیبا و کم نظیری از ساباط ها را درآن مشاهده کرد ساباط هایی که ریشه در تاریخ و فرهنگ این مرزو بوم دارند.
.
 ارتباط دهنده خانه ها...ارتباط دهنده کوچه ها و بافت ها.. مکانی برای فرار از گرمای تابستان و بارش باران و ... از جمله کاربری های مختلف ساباط ها در گذشته و نیز در زمان حال بوده است 

یکی از نمونه های منحصر به فرد ساباط های ایران ساباط خان می باشد که در سه طبقه شامل طبقه اول  زورخانه سنگی.. طبقه دوم حمام و طبقه سوم مسجد کاربری داشته است 

گزارش صدا وسیمای مرکز خوزستان از ساباط های تاریخی شوشتر 
با سپاس از ایمان صادقی و محمد موذنی

برای دانلود گزارش روی لینک زیر کلیک کنید.

تصویری از ساباط منحصر به فرد سه طبقه خان شوشتر 

مقاله مدارس و کتابخانه هاي شوشتر در دوره قاجار

در شهر شوشتر، بسیاری از بازرگانان و تجار در ساخت امکان فرهنگی، پیشگام بودند. از جملهآنها محمد تقی خان کلانتر را میتوان نام برد؛ که در دوره حکومت فتحعلی خان فرزند واخوشتی در ساخت مدرسه برای سید نعمت الله جزایری پیش قدم بوده است. همچنین عالمان دینی نیز در احداث و توسعه کتابخانههای شوشتر اهتمام داشتهاند. به عنوان نمونهکتابخانه خاندان شرف الدین شوشتری، کتابخانه سید میر عبدالوهاب مرعشی، کتابخانه ساداتشوشتر، کتابخانه سید نعمت الله جزایری، کتابخانه شیخ جعفر شوشتری را میتوان ذکر کرد.

برای دانلود روی تصویر  زیر کلیک کنید.

.
*کارگاه آشنائی با شیوه نگارش و خوانش خط سیاق در شوشتر*

به مناسبت روز جهانی موزه و هفته میراث فرهنگی کارگاه آشنائی با شیوه نگارش و خوانش خط سیاق در شوشتر با همکاری اداره میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری شهرستان شوشتر و اتاق اصناف و با  حضور جمعی از علاقه مندان ،پیشکسوتان، پژوهشگران از سراسر استان خوزستان برگزار گردید.

در  این کارگاه نحوه نوشتن و خواندن زیر  زیر نظر استاد حاج محمد رضا محمدی زاده آخرین نسل از استادان این هنر آموزش داده شد.

پ.ن:
 سیاق یا سیاقت یا سیاقی نوعی از خط و روش نگارش است که با آن اهل دفتر و دیوان، اعداد، مقادیر و اوزان را می‌نوشتند.
حساب سیاق روشی است در حسابداری قدیمی و دانشی است در ثبت و ضبط ارقام و اعداد محاسبات دیوانی و شخصی. تا پایان دورهٔ قاجارکلیهٔ امور محاسبات دولتی و شخصی با اعداد سیاق نوشته می‌شد و مردم عادی به‌ویژه کسبه تا حدود بیست سی سال پیش نیز محاسبات خویش را با اعداد سیاق ثبت می‌کردند .

گزارش کامل کارگاه در لینک زیر

https://www.ilna.ir/fa/tiny/news-765235

۹۸/۲/۳۰

حمام قدیمی شهر نفت سفید

حمام قدیمی شهر نفت سفید که قدمت آن به دوران قاجاریه می رسد به علت عدم توجه در حال تخریب است. این حمام توسط مرحوم استاد معتمدی ساخته شد و به دو بخش حمام زنانه و مردانه تقسیم می شد. نفت سفید در ۳۶ کیلومتری شهرستان هفتکل و ۵۵ کیلومتری اهواز در استان خوزستان قرار دارد که سال ۱۹۳۸ میلادی مصادف با ۱۳۱۷ خورشیدی  میدان عظیم نفتی در آن کشف شد.

نقشه قدیمی از محلات و دروازه های تاریخی شهر شیراز که دروازه ای به نام شوشتر نام گذاری شده است.
.
برای آنهایی که در شیراز زندگی می کنند و یا لااقل رفت و آمدی به این شهر دارند دروازه کازرون نامی آشناست نامی که قدمت تاریخی دارد و در بافت قدیمی شهر قرار گرفته است.
زمانی نه چندان دور دروازه کازرون یکی از دروازه های شش گانه شیراز بوده است و در کنار دروازه های اصفهان ، قرآن ،سعدی ،شاه داعی الله ،قصابخانه محل تردد کسانی بوده است که از سمت بوشهر و کازرون به شیراز رفت و آمد داشته اند.

شیراز در تقاطع مهم ترین راه‌های ارتباطی شمال به جنوب و شرق به غرب كشور قرار دارد و در دوران هخامنشیان در مسیر شوش به تخت جمشید و پاسارگاد بود. در دوران ساسانیان نیز راه ارتباطی شهرهای مهمی مانند بیشاپور، گور و استخر به شمار می‌رفت. برای ورود به این مسیرها نیاز به ساخت دروازه بود و در زمان عضد الدوله دیلمی هشت دروازه در شیراز به نام‌های استخر، سلم، كوار، فهندژ، شوشتر، غسان، منذر و بند آستانه ساخته شد که دروازه شوشتر بعدها به دروازه کازرون شهرت یافت.
در دوره زندیه كریم خان زند حصار شیراز را كوچكتر کرد و تعداد دروازه‌های داخل حصار را به شش دروازه رساند اما دروازه کازرون
(شوشتر) همچنان در این شهر حفظ شد.
ایـــن دروازه در جنـــوب شـــیراز و در نزدیکـــی بقعـــه ســـید تاج الدیـــن غریـــب (ع) قرار داشـــته اســـت و بـــه دلیل رفـــت آمد مـــردم و مســـافرین بـــه ســـمت کازرون و شوشـــتر، دروازه را دروازه کازرون و شوشـــتر نیـــز نامگذاری کرده بودند

مقدســـی جغرافیدان قـــرن چهارم هجری قمری در کتاب بافت تاریخی شـــیراز ایـــن دروازه به اســـم دروازه شوشـــتر نام برده اســـت

چون از این دروازه ســـابقا به شـــهرهای خوزســـتان می رفتند وشوشتر به عنوان پایتخت خوزستان بود از ایـــن لحـــاظ دروازه غربـــی شـــهر کـــه از آن بـــه شوشـــتر خوانـــده شـــد

ولی بعدها که خوزســـتان از حیطه تصـــرف و نفوذ حکمرانان فارس خارج شـــد و شـــهر کازرون به جای شـــهر باســـتانی بیشـــاپور اهمیت و اعتباری کامل یافت، به کازرون تغییر نام داد حمدالله مســـتوفی در اواخـــر دوره اتابکان در کتابش ایـــن دروازه بـــه دروازه کازرون نام برده اســـ

این محدوده امروز مسیر ارتباطی مهمی به شمار می‌رود و از مراکز اصلی خرید میوه و تره بار در شیراز است.

ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ " ﺳﺎﺩﺍﺕ ﻗﯿﺮﯼ " ﭼﻪ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﺑﻮﺩﻧﺪ؟
ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ " ﺳﺎﺩﺍﺕ ﻗﯿﺮﯼ " ﺍﺯ ﻃﻮﺍﯾﻒ ﺧﻮﺯﺳﺘﺎﻥ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺷﻮﺷﺘﺮ ﻣﯽ ﺯﯾﺴﺘﻨﺪ ﻭ ﻧﺴﺐ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﺍﻣﺎﻡ ﻣﻮﺳﯽ ﮐﺎﻇﻢ ‏( ﻉ ‏) ﻣﯽ ﺭﺳﺎﻧﺪﻧﺪ . ﺷﻐﻞ ﺍﺻﻠﯽ ﺁﻧﻬﺎ ﺗﺠﺎﺭﺕ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺩﺭ ­ﮔﺬﺭ ﺯﻣﺎﻥ ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﻋﺒﻮﺭ ﺍﺯ ﻧﻮﺍﺣﯽ ﺟﻨﻮﺏ، ﺩﺭ ﺩﺭﻩ " ﺧِﺮﺳﺎﻥ " ﻣﺤﻠﯽ ﮐﻪ ﻧﺰﺩﯾﮏ ﻣﺴﺠﺪ ﺳﻠﯿﻤﺎﻥ ﺍﺳﺖ، ﺑﻪ ﭼﺸﻤﻪ ﻩ ­ﺍﯼ ﺟﻮﺷﺎﻧﯽ ﺑﺮﺧﻮﺭﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﺎﯾﻌﯽ ﻣﺨﻠﻮﻁ ﺍﺯ ﺁﺏ ﻭ ﻣﺎﺩﻩﺍﯼ ﺳﯿﺎﻫﺮﻧﮓ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺑﯿﺮﻭﻥ ﻣﯽ ﺗﺮﺍﻭﯾﺪ .
ﺁﻧﺎﻥ ﺑﺘﺪﺭﯾﺞ ﻭ ﭘﺲ ﺍﺯ ﮐﺴﺐ ﭘﺎﺭﻩ ﺍﯼ ﺍﻃﻼﻋﺎﺕ ﺑﻪ ﺍﻫﻤﯿﺖ ﺍﯾﻦ ﻣﺎﺩﻩ ﭘﯽ ﻣﯽ ﺑﺮﻧﺪ ﻭ ﻣﺘﻮﺟﻪ ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ ﮐﻪ ﺍﯾﻦ ﻫﻤﺎﻥ ﻗﯿﺮﯼ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ ﺳﺎﺳﺎﻧﯿﺎﻥ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺑﺮﺍﯼ ﻗﯿﺮﺍﻧﺪﻭﺩ ﮐﺮﺩﻥ، ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺩﺭ ﺟﻨﮓ ﺍﻓﺰﺍﺭ ﻭ ... ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﻣﯽ ﺷﺪ . ﺍﺯ ﺍﯾﻨﺠﺎ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﺼﻤﯿﻢ ﻣﯽ ﮔﯿﺮﻧﺪ ﺑﻬﺮﻩ ﺑﺮﺩﺍﺭﯼ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺁﻏﺎﺯ ﮐﻨﻨﺪ .
ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺍﺯ ﺍﺑﺰﺍﺭﯼ ﺳﺎﺩﻩ ﺷﺮﻭﻉ ﺑﻪ ﺍﺳﺘﺨﺮﺍﺝ ﻧﻔﺖ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﺑﺎ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺍﺯ ﺩﯾﮕﯽ ﺑﻪ ﺍﺭﺗﻔﺎﻉ ﭼﻬﺎﺭ ﻭ ﻗﻄﺮ ﺩﻭ ﻣﺘﺮ، ﻧﻔﺖ ﺭﺍ ﭼﻨﺪ ﺭﻭﺯ ﻣﺘﻮﺍﻟﯽ ﮔﺮﻡ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ ﺗﺎ ﺣﺪﯼ ﮐﻪ ﻣﻮﺍﺩ ﺍﺿﺎﻓﻪ ﺁﻥ ﺗﺒﺨﯿﺮ ﺷﻮﺩ ﻭ ﻗﯿﺮ ﻣﺬﺍﺏ ﺑﺎﻗﯽ ﺑﻤﺎﻧﺪ ﻭ ﺳﭙﺲ ﺑﺎ ﺗﺨﻠﯿﻪ ﺍﯾﻦ ﻣﻮﺍﺩ ﺩﺭ ﺁﺏ، ﻗﯿﺮ ﻻﯾﻪ ﻻﯾﻪ ﺷﺪﻩ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﯼ ﻓﺮﻭﺵ ﺍﻧﺘﻘﺎﻝ ﻣﯽ ﺩﻫﻨﺪ .
ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺍﺯ ﺍﺳﻨﺎﺩ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﮔﯽ ﺳﺎﺩﺍﺕ ﺑﺮ ﻣﯽﺁﯾﺪ ﺩﺭ ﺣﺪﻭﺩ ﺳﺎﻝ ﻫﺎﯼ 6­ ـ 1285 ﺍﻭﻟﯿﻦ ﺑﺎﺭ ﺩﻣﻮﺭﮔﺎﻥ ‏( ﺑﺎﺳﺘﺎﻥ ﺷﻨﺎﺱ ﻓﺮﺍﻧﺴﻮﯼ ‏) ﺍﺯ ﻗﻀﯿﻪ ﻗﯿﺮ ﺩﺭّﻩ ﺧﺮﺳﺎﻥ ﻣﻄﻠﻊ ﻣﯽ ﺷﻮﺩ ﻭ ﺳﭙﺲ ﺍﻧﮕﻠﯿﺴﯽ ﻫﺎ ﺑﺎ ﺣﻤﺎﯾﺖ ﺩﻭﻟﺖ ﻭﻗﺖ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻣﻮﻓﻖ ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ ﺳﺎﺩﺍﺕ ﻗﯿﺮﯼ ﺭﺍ ﺭﺍﺿﯽ ﺑﻪ ﺍﻧﻌﻘﺎﺩ ﻗﺮﺍﺭﺩﺍﺩ ﺑﺎ ﮐﻤﭙﺎﻧﯽ ﺩﺍﺭﺳﯽ ﻧﻤﺎﯾﺪ . ﺍﺳﻨﺎﺩ ﻣﻮﺟﻮﺩ ﺣﺎﮐﯽ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻤﻌﯽ ﺍﺯ ﺳﺎﺩﺍﺕ ﺷﻮﺷﺘﺮﯼ ﺗﻮﺳﻂ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪﻩ ﺷﺎﻥ ﺍﺣﺘﺸﺎﻡ ﺍﻟﺴﻠﻄﻨﻪ ﺷﮑﺎﯾﺘﯽ ﺑﻪ ﻣﺠﻠﺲ ﺷﻮﺭﺍﯼ ﻣﻠﯽ ﺍﺭﺳﺎﻝ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ ﺍﯾﻨﮑﻪ ﺧﻮﺍﻧﯿﻦ ﺑﺨﺘﯿﺎﺭﯼ ﺍﻣﻼﮎ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﺪﻭﻥ ﺍﺟﺎﺯﻩ ﺑﻪ ﮐﻤﭙﺎﻧﯽ ﻧﻔﺖ ﺍﻧﮕﻠﯿﺲ ﺍﺟﺎﺭﻩ ﺩﺍﺩﻩ ﺍﻧد
ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﺳﺎﺩﺍﺕ ﻋﻠﯽ ﺭﻏﻢ ﻣﯿﻞ ﺑﺎﻃﻨﯽ ﺑﺎ ﺍﯾﻦ ﻗﺮﺍﺭﺩﺍﺩ ﻣﻮﺍﻓﻘﺖ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﻭ ﻣﻘﺮﺭ ﻣﯽﺷﻮﺩ ﺩﺭ ﺩﺭّﻩ ﺧﺮﺳﺎﻥ ﭼﺎﻩ ﻧﻔﺖ ﺣﻔﺮ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﻭ ﮐﻤﭙﺎﻧﯽ ﺩﺍﺭﺳﯽ ﺳﺎﻻﻧﻪ 1000 ﻣﻦ ﻧﻔﺖ ﻭ 900 ﻗﺮﺍﻥ ﺍﺣﻤﺪﺷﺎﻫﯽ ‏( ﻧﻘﺮﻩ ‏) ﺑﻪ ﺳﺎﺩﺍﺕ ﻗﯿﺮﯼ ﺑﭙﺮﺩﺍﺯﻧﺪ . ﺍﻣﺎ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﻗﯿﺮﯼ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﺧﺸﻨﻮﺩ ﻧﺒﻮﺩﻧﺪ ﺩﺳﺖ ﺑﻪ ﺍﻋﺘﺮﺍﺽ ﻣﯽ ﺯﻧﻨﺪ ﻭ ﺁﻥ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺭﺍ ﺳﺮﺯﻣﯿﻦ ﺍﺟﺪﺍﺩﯼ ﺧﻮﺩ ﻣﯽ ﺧﻮﺍﻧﻨﺪ ﻭ ﺍﯾﻦ ﺑﺎﺭ ﻧﯿﺰ ﺑﺎ ﻣﺪﺍﺧﻠﻪ ﺩﻭﻟﺖ ﻣﻘﺮﺭ ﻣﯽ ﺷﻮﺩ ﮐﻪ ﭼﺎﻩ ﻧﻔﺖ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﻧﮕﻠﯿﺴﯽ ﻫﺎ ﺍﺟﺎﺭﻩ ﺑﺪﻫﻨﺪ ﻭ ﺩﺭ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺍﯾﻦ ﺍﻣﺮ ﻣﻮﺟﺐ ﺍﻧﻌﻘﺎﺩ ﻗﺮﺍﺭﺩﺍﺩ ﻗﯿﺮﯼ – ﺩﺍﺭﺳﯽ ﻣﯽ ﺷﻮﺩ .
ﺍﯾﻦ ﻗﺮﺍﺭﺩﺍﺩ ﮐﻪ ﺩﺍﺭﺍﯼ ﻫﺸﺖ ﺷﺮﻁ ﻫﺴﺖ ﺩﺭ ﺍﮐﺘﺒﺮ 1907 ﺑﻪ ﺍﻣﻀﺎﺀ ﻃﺮﻓﯿﻦ ﻣﯽ ﺭﺳﺪ ﻭ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺩﺭ ﺗﺼﻮﯾﺮ ﺍﯾﻦ ﺳﻨﺪ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺸﺎﻫﺪﻩ ﺍﺳﺖ، ﺍﺟﺎﺭﻩ ﺩﻫﻨﺪﮔﺎﻥ ﺳﯿﺪ ﻟﻄﻒ ﺍﻟﻪ ﻭﻟﺪ ﻣﺮﺣﻮﻡ ﺳﯿﺪ ﮐﺮﯾﻢ ﻗﯿﺮﯼ ﻭ ﺁﻗﺎ ﺳﯿﺪ ﺁﻗﺎﯾﯽ ﻭﻟﺪ ﻣﺮﺣﻮﻡ ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻗﯿﺮﯼ ﻭﮐﺎﻟﺘﺎ ﺍﺯ ﻃﺮﻑ ﺳﺎﺩﺍﺕ ﻗﯿﺮﯼ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻭ ﻣﻮﺟﺮ ﻭﯾﻠﯿﺎﻡ ﺩﺍﺭﺳﯽ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻭﮐﯿﻞ ﻭﯼ ﺟﯽ . ﭘﯽ . ﺭﯾﻨﻠﺪﺳﻦ ﮐﻪ ﻗﺮﺍﺭﺩﺍﺩ ﺭﺍ ﺍﻣﻀﺎﺀ ﮐﺮﺩه اند..

زیستگاه انسان های اولیه در لالی به روایت تصویر

یکی از مهم ترین غارهای استان خوزستان ، در شمال لالی که آثار زندگی از ۱۷ هزار سال پیش در آن به دست امده است، وجود دارد.

به گزارش خبرنگار گروه استان های باشگاه خبرنگاران جوان از اهواز، غار تاریخی- طبیعی پبده که در شهرستان لالی خوزستان قراردارد توسط گروه کوهنوردی نسیم اندیمشک و انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا به طور کامل شناسایی و نقشه برداری شد.
 

لالي پيشينه تاريخي كهن دارد؛ چنان كه حدود ۶۰ سال قبل پروفسور گريشمن، باستان شناس فرانسوي، قديمي ترين آثار سكونت انسان در فلات ايران را در غاري در شمال لالي به نام غار «پبده» كشف كرد.
 

 گريشمن معتقد بود كه ۱۵ هزار سال پيش مردماني كه در غار پبده مي زيسته اند، اجداد بختياري ها بوده اند پس دور از انتظار نيست كه لالي در دوران هاي تاريخي مختلف از كانون هاي زندگي در ايران بوده باشد.

چرا که اكنون آثار ارزشمندي از دوره هاي مختلف زندگي بشر در لالي برجا مانده كه نشان دهنده زيست و تمدن در منطقه است.
 

آثار پل هاي بسته شده بر رودخانه ها، بقاياي قلعه هاي ساخته شده بر فراز كوه ها و دشت ها، نقش برجسته هاي صخره ها وكوه ها، آثار شهرهاي باستاني ايرانشهر، چال شهرو بنوار در شهرستان لالي، وجود بقاع متبركه امامزادگان مورد احترام مردم، همه از رونق لالي در ادوار گذشته حكايت دارد.
 

لالي ۱۴۰۰ كيلومتر مربع وسعت دارد و در شمال خوزستان است، در شرق و شمال شرقي به بخش انديكا و در جنوب و جنوب شرقي به بخش مركزي مسجدسليمان محدود مي شود و نيز از شمال غرب با بخش سردشت و دزفول و از غرب با گتوند همسايه است.