رسانه تخصصی گردشگری و فرهنگی خوزستان

خوزتوریسم

نفت در سفرنامه ابن بطوطه

نفت در سفرنامه ابن بطوطه

ابن بطوطه مراکشی از مهمترین جهانگردان سده هشتم هجری قمری است که حاصل مسافرت او به اقصی نقاط جهان، کتابی است تحت عنوان «سفرنامه ابن بطوطه»كه وي به آن معروف شده است. این کتاب به همت استاد محمد علی موحد، تصحیح و چاپ شده است. از آنجایی که بخشی از مشاهدات ابن بطوطه حکایت از جریان نفت در مناطق پیرامونی ایران است، بازخوانی آن می تواند گامی در فهم گذشته نفت باشد.
ابن بطوطه در دو مقطع زمانی به ایران و کشورهای همجوار مسافرت کرده است که حاصل مشاهدات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی خود را به رشته تحریر درآورده است. در یکی از این مشاهدات او از محلی به اسم بقیاره در نزدیکی دجله در نزدیکی موصل عراق خبر داده که زمین آن منبع چشمه های قیر بوده است بنا به گفتار این جهانگرد در سده هشتم هجری قمری، این قیرها را در حوضچه هایی جمع می کردند و مانند گِل و لای که در اثر تابش آفتاب خشکیده باشد، قشر سیاه شفاف و نرمی در روی خاک تشکیل می دهد و بوی مطبوعی داشته است. در اطراف این چشمه ها برکه سیاه رنگ بزرگی به وجود می آمده و بر کناره های آن چیزی شبیه به چغرلاوه (سبزه ای که بر سر آب های راکد پدید می آید) جمع می شود و این جِرم ها مبدل به قیر می شود. بنا به گفته ابن بطوطه در نزدیکی این محل چشمه بزرگی است و برای استخراج قیر از آن آتشی برمی افروزند و رطوبت آب به وسیله حرارت آتش مرتفع می شود و قیر باقی می ماند که آن را به صورت قطعات درمی آورند.(ج1، ص288)

http://www.petromuseum.ir/

یونس صادقی
واحد پژوهش و تاریخ شفاهی مدیریت موزه ها و مرکز اسناد صنعت نفت

+ نوشته شده در جمعه ۲ اسفند ۱۳۹۸ ساعت |

خوزتوریسم

روز جهانی زبان مادری

روز جهانی زبان مادری

روز جهانی زبان مادری

روز ۲۱ فوریه از طرف یونسکو به عنوان روز جهانی زبان مادری نامگذاری شده‌است.

روز ۲۱ فوریه از طرف یونسکو به عنوان روز جهانی زبان مادری نامگذاری شده‌است. نامگذاری این روز در کنفرانس عمومی یونسکو در سال ۱۹۹۹ به منظور کمک به تنوع زبانی و فرهنگی انجام شده‌است. مجمع عمومی سازمان ملل متحد نیز به دلیل اهمیت زیاد آن، سال ۲۰۰۸ را سال جهانی زبان‌ها اعلام کرد. زبان مادری مانند رنگ چشم، شکل بینی، حالت ابرو و … است، یعنی قبل از اینکه بخواهی نقشی در انتخابش داشته باشی آن را داری، بنابراین بخشی از هویت هر شخص است.

دلیل نامگذاری روز جهانی زبان مادری از زمانی آغاز شد که در سال ۱۹۵۲ دانشجویان دانشگاه‌های مختلف شهر داکا پایتخت امروزی کشور بنگلادش که در آن زمان پاکستان شرقی نامیده می‌شد و هنوز مستقل نشده بود، از جمله دانشجویان دانشگاه داکا و دانشکده پزشکی آن تلاش جهت ملی کردن زبان بنگالی به عنوان دومین زبان پاکستان (در کنار زبان اردو) تظاهرات مسالمت آمیزی در این شهر براه انداختند.به دنبال این حرکت دانشجویان، پلیس به آنها تیراندازی کرده عده‌ای از آنها را کشت. بعد از استقلال بنگلادش از پاکستان و به درخواست این کشور، برای اولین بار سازمان یونسکو در ۱۷ نوامبر سال ۱۹۹۹ روز ۲۱ فوریه (برابر با دوم و گاهی سوم اسفند) را روز جهانی زبان مادری نامید و از سال ۲۰۰۰ این روز در بیشتر کشورها گرامی داشته می‌شود و برنامه‌هایی در ارتباط با این روز برگزار می‌گردد.

مجمع عمومی سازمان ملل متحد نیز به دلیل اهمیت زیاد آن، سال ۲۰۰۸ را سال جهانی زبان‌ها اعلام کرد. سال زبان‌ها، هم‌زمان با «روز جهانی زبان مادری» (۲۱ فوریه) آغاز می‌شود. این مراسم به‌صورت رسمی در مقر یونسکو در شهر پاریس و با سمیناری آغاز می‌شود که در آن شرکت‌کنندگان از سراسر دنیا، برنامه‌های منطقه‌ای و ملی خود را برای حفظ تنوع زبانی اعلام می‌کنند
حدود نیمی از زبان‌های دنیا در معرض نابودی قرار دارند. مرگ هر زبان به معنای از دست رفتن مجموعه‌ای از فرهنگ، تاریخ و آداب گروهی از ساکنان زمین است.

مطابق برآورد یونسکو، از حدود ۶ هزار زبانی که در جهان شناخته شده است، بیش از سه هزار زبان در حال نابودی هستند. این زبان‌ها هم‌اکنون نیز توسط گروه‌های بسیار کوچکی به کار برده می‌شوند و تقریبا هیچ‌کدام شانسی برای بقا ندارند. ۹۶ درصد از زبان‌ها تنها در بین ۴ درصد از جمعیت جهان رواج دارند.

درباره اصطلاح زبان مادری باید گفت این اصطلاح در کاربرد وسیع می‌تواند به چندین موقعیت گوناگون اشاره داشته باشد که برخی از آن‌ها شامل موارد زیر است:

– زبان اول First language یا زبان مادری به اولین زبانی گفته می‌شود که کودک تکلم به آن را یاد می‌گیرد.
– زبان یا زبان‌هایی که آدمی با آن به شناخت و آگاهی دست پیدا می‌کند.

در بعضی از کشورها، اصطلاحات زبان بومی یا زبان مادری بیشتر به زبان قومی یک فرد اشاره می‌کند تا زبان اول او. در انگلیسی این اصطلاح اغلب هنگامی مورد استفاده قرار می‌گیرد که فرد در یک کشور خارجی باشد.

در ایران افزون بر زبان فارسی در مجموع حدود ۶٩ زبان و گویش رواج دارد و بزرگ‌ترین گروه‌های زبانی ایران را فارسی، آذربایجانی، کُردی، ترکمنی، گیلکی، مازندرانی، تالشی، لری، عربی، بلوچی، لکی و تاتی تشکیل می‌دهند.

+ نوشته شده در جمعه ۲ اسفند ۱۳۹۸ ساعت |

خوزتوریسم

میراث صنعت نفت در فهرست آثار ملی ایران

میراث صنعت نفت در فهرست آثار ملی ایران

قدمت و ارزش‌های تاریخی، اجتماعی، فنی وفرهنگی آثار صنعت نفت، امروزه این آثار را به یکی از دارایی‌های مهم عرصه فرهنگی و تاریخی کشور تبدیل کرده است.

به گزارش پايگاه اطلاع رساني پتروميوزيم ، توجه به میراث صنعتی موضوعی جدید و در بیشتر کشورهای دنیا موضوعی رو به توسعه است. شکل‌گیری نهادهای بین‌المللی مرتبط با حفاظت از این میراث همچون TICCIH (کمیته بین‌المللی حفاظت از میراث صنعتی) بیانگر این علاقه رو به گسترش در مقیاس جهانی است. در ایران نیز این مسأله مورد توجه متخصصان، کارشناسان، و جامعه علمی و عمومی علاقمند به موضوع فرهنگ قرار گرفته است.
بخش مهمی از میراث صنعتی کشور ما را، با توجه به تاریخ و جایگاه آن، می‌توان متعلق به صنعت نفت دانست. این آثار گستره متنوعی از سازه‌ها و بناها شامل پالایشگاه‌ها، ساختمان‌های مسکونی، اداری، آموزشی و درمانی، شهرک‌ها، پمپ بنزین‌ها، تلبمه‌خانه‌های نفتی، پل‌ها و سایر گونه‌های سازه‌ای و ساختمانی را در بر می‌گیرد.
یکی از اهدافی که مدیریت موزه‌ها و مرکز اسناد صنعت نفت همواره پیگیر آن بوده، مسأله شناسایی، مستندنگاری و ثبت آثار باارزش صنعت نفت در فهرست آثار ملی کشور است تا زمینه حفاظت از این آثار بیش از پیش فراهم شود .
تا کنون این مدیریت تعداد قابل توجهی از آثار صنعت نفت را در میراث فرهنگی به ثبت رسانده. آثاری که در این فهرست ثبت می‌شوند مورد حمایت قانون قرار گرفته و هرگونه دخل و تصرف غیر علمی و غیرکارشناسی و بدون مجوزهای لازم از وزارت میراث فرهنگی ممنوع بوده و جرم تلقی می‌شود.
علاوه بر این، ثبت آثار سبب معرفی آنها در مقیاس ملی شده و باعث افزایش مخاطب و جذب بازدیدکننده و گردشگر از آثار و مناطقی که آثار در آن قرار گرفته خواهد شد. باید به این موضوع توجه داشت که امروزه یکی از گرایش‌های جدید در عرصه گردشگری، گردشگری صنعتی است، که ثبت، حفظ و معرفی آثار صنعت نفت تأثیر بسزایی در این زمینه خواهد داشت.
در مجموع تا کنون بيش از 120 اثر مربوط به صنعت نفت کشور در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده که مدیریت موزه‌ها و مرکز اسناد صنعت نفت نقش قابل توجهي در ثبت اين آثار داشته است . از نخستین آثار ثبت شده مربوط به صنعت نفت کشور چاه نمره یک مسجد سلیمان است که با شماره 3609 در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است. آخرین اثر صنعت نفت در این فهرست نیز پمپ بنزین سبزوار است که با شماره 32726 در مهرماه 1398 به ثبت رسیده است.
مجموعه بناهاي تاريخي درمحدوده پالايشگاه آبادان ، كاروانسراي شركت نفت ارومیه ،سينما نفت آبادان ، دانشكده نفت آبادان ، منازل شركت نفت آبادان ، برج آب 1و 2 آبادان ، بيمارستان امام خميني ( ره ) آبادان ،ساختمان آتش نشاني پالايشگاه آبادان ، منطقه انكس آبادان ، سينما شيرين آبادان ،خانه هاي بريم آبادان ،پايگاه مرکز انتقال نفت پاطاق کرمانشاه ،مهمانسراي شرکت نفت بابلسر،پل بهمنشيرآبادان ايستگاه هفت ،پمپ بنزين ري ،پل نمره يك مسجد سلیمان ،بيمارستان امام خميني مسجد سلیمان ،تلمبه خانه نفتي دارخوين ،کارخانه حلب سازی و حلب پر کنی پالایشگاه کرمانشاه ،جایگاه شرکتی 4سابق (234 اختصاصی فعلی) تهران ،جایگاه شرکتی شماره 6 تهران (پمپ بنزین)، آموزشگاه حرفه ای آبادان ،پمپ بنزین قدیم آبادان ،نیروگاه شماره 1 پالایشگاه نفت آبادان ،اسکله های 1 تا 11 پالایشگاه نفت آبادان و چرثقیل های گوگرد و اکوان ،کارخانه برق تمبی ، تاسیسات نفتی بی بیان مسجد سلیمان ،کارخانه تقطیر بی بیان مسجد سلیمان ،کنسولگری انگلیس (خانه باغ آقا) کرمان ،باشگاه ایران مسجد سلیمان وپمپ بنزین قدیمی سبزوار بخشي از اين اثار را شامل مي شود .
در حال حاضر آثار باارزش دیگری مربوط به میراث صنعت نفت کشور توسط مدیریت موزه‌ها و مرکز اسناد صنعت نفت در مراحل مختلف شناسایی، مستندنگاری، تهیه پرونده و یا ارائه آن به وزارت میراث فرهنگی جهت بررسی و ثبت ملی قراردارد.

منبع: www.petromuseum.ir

+ نوشته شده در جمعه ۲ اسفند ۱۳۹۸ ساعت |

صفحه قبل