خوزتوریسم

سنگ‌ نگاره «کول فرح»

سنگ‌ نگاره کول فرح یکی از آثار تاریخی استان خوزستان است که در منطقه‌ای به نام تنگه کول فرح در ۷ کیلومتری شمال شرقی ایذه قرار دارد. سنگ‌ نگاره کول فرح شامل ۶ نقش برجسته است که به دوران عیلامیان (ایلام کهن) تعلق دارد.

کول فرح از دو واژه «کول» به معنای دره و «فَرَح» به معنی شادی و خوشحالی تشکیل شده است. دره‌ها عموماً نقاطی عمیق و بسته می‌باشند، اما این دره برخلاف معمول، روح‌افزا و دلباز است از این رو به این نام معروف شده است.به دلیل عدم رسیدگی مطلوب و لازم در سال های اخیر این اثر مهم تاریخی با فرسایش طبیعی منطقه رو به نابودی و ناپدید شدن نقوش برجسته آن قرار دارد و همچنین محلی برای نوشته شدن یادگاری های برخی افراد محلی تبدیل شده است.

این محوطه باستانی در منطقه ‌ای به نام تنگ کول فرح یا کول ‌فره در انتهای دشت ایذه واقع شده است. تنگ دره‌ای است که بیش از اندازه طبیعی ژرف و باریک باشد. در سمت راست ورودی این دره در کنار یک رشته کوه دو قطعه سنگ عظیم و نامنظم وجود دارد که بر بدنه آنها نقوش ظریف و زیبایی از شمایل انسان ها و جانوران در حالات نیایش و احترام، حمل خدایان، قربانی کردن و اجرای موسیقی قابل مشاهده است.

سنگ‌ نگاره کول فرح شامل شش نقش برجسته متعلق به دوران عیلامیان است و با توجه به تصاویر این سنگ نگاره و بقایایی همچون گورها، کانال آب، ساختمان‌ها و مناطق دید‌بانی که از محل زندگی مردمان آن روزگار در میان کوه‌ها باقی مانده گمان می رود که این محل پرستشگاه یکی از خدایان ایلامی به نام نارسینا بوده است.

در حریم محوطه باستانی کول‌ فرح تپه‌ های باستانی پرچستان و چغاکره و نیز تالاب میانگران وجود دارد. منطقه باستانی کول فرح علاوه بر دارا بودن آثار تاریخی ارزشمند، به سبب قرارگیری در یکی از مناطق بسیار خوش آب و هوای استان خوزستان، از نقاط گردشگری این استان به شمار می رود.

عکس:علی معرف/ایرنا

مراسم گرگیعان در اغلب مناطق خوزستان برگزار شد

مراسم گرگیعان هم‌زمان با شب ولادت اولین نوه پیامبر اسلام (ص) یعنی امام حسن مجتبی (ع) با حضور کودکان و همراهی بزرگسالان در اغلب مناطق خوزستان برگزار شد.

به گزارش خبرنگار مهر، آئین گرگیعان همه ساله به مناسبت میلاد امام حسن مجتبی (ع) در بسیاری از نقاط خوزستان به صورت مردمی برگزار می‌شود که در سال‌های اخیر در شهرهای مختلف خوزستان در مکانی خاص به صورت نمادین نیز برگزار می‌شود و مورد حمایت بسیاری از دوستداران اهل بیت قرار می‌گیرد.

«گرگیعان» نام جشنی کودکانه است که همزمان با شب میلاد امام حسن (ع) در اهواز و بسیاری از شهرهای خوزستان برپا می‌شود. در روز گرگیعان رسم است کودکان و نوجوانان بعد از اذان مغرب به کوچه‌ها بروند و هر کدام دو سنگ در دست گرفته و بر هم می‌کوبند و شعرهای مربوط به این آئین را تکرار می‌کنند.

همزمان با شعر گفتن، درِ خانه‌ها را می‌زنند و اهالی خانه شیرینی و شکلات‌های محلی در کیسه‌های کودکان می‌گذارند. اجرای مراسم گرگیعان همچون نام آن با سرودخوانی‌های مختلفی در بین مردم همراه است؛ برای نمونه کودکان با شعار «قرقیعان و قرقیعان بین اقصیر و رمضان» «قرقیعان و قرقیعان بین شعبان و رمضان» و همچنین شعارهای «انطونه حق‌الله یرضی علیکم‌الله» «حق خداوند را بدهید خداوند از شما راضی باشد» و «عطونا الله یعدیکم بیت مکه یودیکم» «به ما عیدی بدهید که خدا عیدی سفر مکه به شما بدهد» به کوچه‌ها روانه می‌شوند.

همچنین شعرهای «ماجینه یا ما جینه حل الکیس و انطینا» یعنی «آمدیم و آمدیم – در کیسه را باز کن و به ما عیدی و شیرینی بده» سروده می‌شود. اگر اهالی خانه در پشت بام باشند کودکان خطاب به آنها می‌گویند: «یا اهل سطوح تنطونه لو نروح» یعنی «ای افرادی که بالای پشت بام ایستاده‌اید، به ما عیدی میی دهید یا برویم؟

کودکان در این روز با کیسه‌هایی که به گردن آویزان می‌کنند به در خانه‌ها می‌روند و با سنگ‌هایی که در دست دارند و ضرب‌آهنگ سنگ‌ها نیز شعرخوانی می‌کنند. همسایه‌ها با شنیدنِ شعر و سنگ‌زدن‌های کودکان به در خانه‌ها می‌روند و با شیرینی، بادام و دیگر تنقلات از کودکان پذیرایی می‌کنند.

گرگیعان یا قرقیعان نام یک آئین سنتی رایج بین عرب‌های خوزستان، استان هرمزگان، عراق، بحرین، کویت، و شرق عربستان (احساء و قطیف) و امارات متحده عربی است که در شهریور ماه ۱۳۹۵ به عنوان میراث معنوی مردم عرب ایران به ثبت ملی رسید. خانواده‌ی حاج کعبی هر سال به عشق امام حسن (ع) محفل گرگیعان را در کوچه خود (واقع در کوی بهارستان) برپا کرده و کودکان را مهمان سفره متبرک و مزین به نام سفره امام حسن (ع) می‌کنند.

عکس : سید خلیل موسوی/مهر

تاریخ صنعت نفت را در مسجدسلیمان ببینید

به گزارش مدیریت مرکز اسناد و موزه‌های صنعت نفت به نقل از شرکت بهره‌برداری نفت و گاز مسجدسلیمان، نخستین چاه نفت خاورمیانه و ایران در تعطیلات نوروز آماده بازدید میهمانان و علاقمندان به تاریخ صنعت نفت است.

با هماهنگي‌هاي انجام شده بازديد ميهمانان و علاقه‌مندان از تأسيسات پارک موزه صنعت نفت در این شهر از ساعت ۸ تا ۲۰ هر روز امکان‌پذیر است.

با توجه به ثمر رسيدن نخستین چاه نفت خاورميانه و ايران در ۱۱۵ سال پيش در مسجدسليمان و شکل‌گیری کارخانه‌ها و تأسیسات مختلف در آن زمان، بازدید از چاه نفت شماره یک، موضوع مناسبی برای بازديد ميهمانان نوروزي و علاقه‌مندان به آشنایی با نحوه تولید نفت است تا با تاريخ صنعت اول كشور آشنا شوند.

نخستین چاه نفت خاورميانه و ايران پنجم خردادماه ۱۲۸۷ خورشيدي در عمق ۳۶۰ متری در مسجدسليمان به ثمر نشست. با کشف نفت، تأسیسات وابسته به آن از قبیل نخستین پالایشگاه، نخستین کارخانه گوگرد سازی، نخستین کارخانه تقطیر و نخستین نیروگاه حرارتی تولید برق خاورمیانه در مسجدسلیمان احداث شد.

با رسمی شدن فعالیت‌های صنعت نفت در مسجد سلیمان بسياری از امكانات رفاهی كشور و خاورميانه نظیر راه‌آهن، جاده آسفالته، سيستم آب شرب ۲۴ ساعته، شبكه جمع‌آوری و تصفیه فاضلاب، استاديوم فوتبال، باشگاه گلف، سالن آمفی‌تئاتر، باشگاه بيليارد، باشگاه بولينگ، زمين تنيس،‌ کارتینگ، سینما روباز، استخر روباز و بسياري ديگر از نخستین‌ها در اين شهر ايجاد شد.

شهر مسجدسليمان در ۱۲۵ كيلومتري شمال شرقی اهواز و در كوهپايه‌های كوه‌های زاگرس و در مجاورت رودخانه خروشان كارون و دریاچه سدهای مسجدسلیمان و گتوند قرار دارد و بواسطه وجود رودخانه‌هاي متعدد فصلی دارای بهاری سرسبز همراه با رويش گل‌های رنگارنگ و هوايی لطيف و فرحبخش است

سازه های آبی تاریخی شوشتر بیشترین آمار بازدید را به ثبت رساند

معاون گردشگری اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خوزستان، گفت: بیشترین آمار بازدید از میراث جهانی سازه‌های آبی تاریخی در شوشتر با ۳۴ هزار و ۶۹۸ مورد ثبت شد.

به گزارش خبرگزاری تسنیم از اهواز، جمال عامری نسب امروز در جمع خبرنگاران، اظهار داشت: چهار میلیون و ۲۱۳ هزار و ۳۳۶ بازدید از جاذبه های تاریخی، فرهنگی و گردشگری خوزستان در بازه زمانی ۲۴ اسفند سال ۱۴۰۲ تا چهارم فروردین ۱۴۰۳ ثبت شده است.

وی در ادامه با اشاره به آمار بازدیدکنندگان از آثار تاریخی، گفت: همچنین آمار بازدید گردشگران از جاذبه‌های تاریخی یک میلیون و ۳۱۶ هزارو ۵۱۹ نفر، طبیعی یک میلیون و ۳۸ هزار و ۵۴۱ ، تفریحی ۸۴۴ هزار و ۹۶۸ ، جاذبه‌های دست‌ساز ۴۱۸ هزارو ۱۸۸ ، صنایع دستی ۱۳۰ هزار و ۳۷۴ ، فرهنگی ۵۹ هزار و ۴۲۶ ، مذهبی ۳۸۶ هزارو ۲۳۲ ، موزه‌ها ۱۹ هزارو ۷۳ و در حوزه سلامت ۱۵ مورد ثبت شده است.

وی با بیان این که بیشترین آمار بازدید از میراث جهانی سازه‌های آبی تاریخی در شوشتر با ۳۴ هزارو ۶۹۸ مورد ثبت شده افزود: میراث جهانی شوش با ۱۵ هزار و ۹۶۸ نفر بازدید، کاخ آپادانا ۱۳ هزار و ۸۱۴ ، موزه باستان شناسی شوش ۱۳ هزارو ۴۰۵ ، چغازنبیل ۹ هزار و ۹۲۸ ، قلعه سلاسل چهار هزار و ۶۰۴ ، موزه مردم شناسی دزفول یک هزار و ۸۲۰ موزه هفت تپه یک هزار و ۶۳۶ و موزه باستان شناسی ایذه ۴۴ نفر به ترتیب در اولویت بازدید قرار گرفتند.

عامری نسب مجموع اقامت گردشگران در اقامتگاه‌های رسمی، غیر رسمی و اضطراری را ۶۷۹‌ هزار و ۴۰‌ نفر عنوان کرد و گفت: میزان پذیرش مسافر دربازه زمانی ۲۴ اسفند سال ۱۴۰۲ تا چهارم فروردین ۱۴۰۳ در اقامتگاه‌های رسمی ۱۲۲ هزارو ۸۷۹ نفربوده است که شامل هتل، اقامتگاه سنتی، مهمان پذیر، مجتمع‌های گردشگری، هتل آپارتمان، بوم گردی‌ها ، خانه مسافر، اردوگاه‌ها و منطقه نمونه گردشگری است.

وی ادامه داد: همچنین در این مدت در اقامتگاه‌های غیر رسمی ۴۷۹‌ هزار و ۹۸۰‌ نفراسکان یافتند و اقامت مسافران در اقامتگاه‌های اضطراری ۷۶وهزار و ۱۸۱ نفر ثبت شده است.

معاون گردشگری اداره کل میراث فرهنگی،صنایع دستی و گردشگری خوزستان با اشاره به کاهش حضور گردشگر نسبت به روزهای مشابه سال گذشته با توجه به هشدار هواشناسی در خصوص بارش باران بیان کرد: در حوزه ترددها چهار درصد و در اقامت گردشگر نیز نزدیک به ۲۸ تا ۳۵و درصد روند کاهشی داشتیم که امیدواریم در ادامه سفرهای نوروزی یک جهش ورود گردشگر به استان را داشته باشیم.

وی افزود: بازدیدهای نظارتی بر اماکن گردشگری و اقامتگاه‌ها و تاسیسات گردشگری تا امروز ۱۱۰ مورد انجام شده که به صورت تیم‌های تخصصی کار نظارت را انجام می دهند.

عامری نسب با بیان این که کمیته‌های ستاد خدمات سفر در سطح کشور به فراخور نیاز هر استان کم یا زیاد می‌شود گفت: خوزستان با توجه به ظرفیت گردشگری جنگ، دریایی، رودخانه‌ای و سدها به ۱۴ کمیته برای ارائه خدمات به گردشگران و مهمانان نوروزی افزایش پیدا کرد.

وی افزود: امسال در حوزه گردشگری دریایی پنج اسکله جدید در شهرستان خرمشهر راه اندازی شد که تیم‌های غریق نجات، امداد، هلال احمر در آن برای ارائه خدمات به گردشگران نوروزی مستقر شدند.

معاون گردشگری اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خوزستان با اشاره به این که سال گذشته تلفات جانی در حوزه گردشگری دریایی و رودخانه ای نداشتیم گفت: تاکنون فقط یک مورد فوتی در شهرستان لالی در روستای علی آباد گزارش شده که این مورد نیز گردشگر نبوده ولی ضایعه دردناکی است که همه را متاثر کرد.

وی با اشاره به حوادث سقوط از ارتفاعات در خوزستان، بیان کرد: در این مورد نیز تلفات جانی نداشتیم و گزارش یک مورد سقوط از ارتفاع در منطقه عشایری حسینیه اندیمشک نیز با کمک گروه امداد فرد آسیب دیده نجات پیدا کرد، که این موارد در سال‌های گذشته بیشتر رخ می داد.

عامری نسب گفت: در شهیون دزفول نیز ۱۵ نفر در ارتفاعات گرفتار شدند که با کمک گروهای امدادی منطقه نجات یافتند و تاکنون هیچ گونه تلفات جانی در حوزه گردشگری دریایی، رودخانه ای و سدها گزارش نشده است.

وی در ادامه گفت: برپایی نوروزگاه‌ها و برگزاری مراسم‌های آیینی و مذهبی در ماه رمضان، معرفی ظرفیت های گردشگری و صنایع دستی در روستاهای هدف و شرکت در همایش بزرگ دهیاران کشور برای استقبال از مهمان نوروزی از جمله فعالیت‌هایی است که اجرا شده است.

معاون گردشگری اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خوزستان ادامه داد: طبق آمار اداره کل امور روستایی حدود ۸۰۰ روستا در سطح استان درگیر موضوع برپایی نوروزگاه و استقبال از مسافران نوروزی شدند که امید است در سال آتی شاهد اتفاقات خوبی در حوزه رویدادهای گردشکری با محوریت روستاها باشیم.

منبع:تسنیم

.

گرگیعان؛ آیینی دیرپا و جاودان

خوزستان هر سال در نیمه ماه رمضان و همزمان با زادروز امام حسن مجتبی (ع) مراسم قدیمی و کهن «گرگیعان» در میان عرب‌های استان خوزستان برگزار می‌شود.

«گرگیعان» یا «قرقیعان» نام آیین سنتی رایج بین عرب‌های استان خوزستان، هرمزگان و کشورهای عربی مانند عراق است که در نیمه ماه رمضان اجرا می‌شود. در این آیین، کودکان با پوشیدن لباس‌های نو و محلی یعنی دشداشه برای پسران و عبا برای دختران به خانه‌های مختلف می‌روند و عیدی و شیرینی می‌گیرند. رسم گرگیعان در میان فرهنگ‌های دیگر از جمله در میان مردم دزفول در خوزستان نیز مرسوم است و آن را با عنوان «ثوابه یا جوابه» اجرا می‌کنند.

عرب‌های خوزستان بنا بر رسمی قدیمی در ماه مبارک رمضان کودکان خود را برای نیمه‌ ماه آماده می‌کنند. در شب پانزدهم ماه رمضان به مناسبت میلاد امام حسن مجتبی (ع) پس از نماز مغرب و عشا جشنی برپا می‌شود. کودکان لباس‌های محلی می‌پوشند، سنگ‌های کوچکی به دست می‌گیرند و در حالی که به سمت خانه‌ همسایه‌ها راه می‌افتند، سنگ‌ها را به هم کوبیده و با ضرباهنگی که به وجود می‌آید اشعاری را همنوایی می‌کنند. به در خانه‌ها می‌کوبند و منتظر گرفتن شیرینی و هدیه از صاحب خانه می‌شوند. این آیین سنتی «گرگیعان» نام دارد.

در شب پانزدهم رمضان کودکان و نوجوانان معمولاً در گروه سنی ۳ تا ۱۵ سال پس از افطار، لباس‌های محلی خود را می‌پوشند، پسران دشداشه و دختران لباس عربی بر تن می‌کنند و با آویختن کیسه‌هایی پارچه‌ای بر گردن و ضربه زدن به سنگ‌هایی که در دست دارند، برای جمع کردن عیدی و شیرینی ماه رمضان به سوی کوچه روانه می‌شوند و با به صدا درآوردن در خانه‌ها، اشعار «ماجینه یا ماجینه حل الکیس و انطینا» (آمدیم و آمدیم. در کیسه را باز کن و به ما عیدی و شیرینی بده) را می‌خوانند.

اگر اهالی خانه در پشت ‌بام باشند کودکان خطاب به آن‌ها می‌گویند: «یا اَهلِ سِطوح تَنطونِه لَو نَروح» (ای کسانی که بالای پشت‌ بام ایستاده‌اید، به ما عیدی می‌دهید یا برویم؟) معمولا کودکان به دو گروه تقسیم می‌شوند؛ گروهی می‌خوانند: «گَرگیعان و گَرگیعان» و گروه دوم پاسخ می‌دهند: «الله یَعطیکُم رَضعان» (خدا به شما بچه دهد) یا این‌که «الله اَیخلی اَولیدکُم» (خدا پسر کوچک‌تان را نگه دارد) سپس صاحب‌خانه‌ها خوراکی‌هایی را به کودکان می‌دهند.

این آیین هر سال در محلات به‌صورت خودجوش توسط کودکان برگزار می‌شود. این مراسم ۱۴ رمضان سال ۱۳۹۲ برای نخستین بار در موزه هنرهای معاصر اهواز و تحت نظر اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی خوزستان هم‌زمان با نمایشگاه قرآن برگزار شد. کودکان و نوجوانان دختر و پسر با پوشش سنتی در حالی که کیسه‌های سنتی بر گردن داشتند با برهم زدن ریگ‌هایی در دست وارد سالن موزه هنرهای معاصر اهواز شدند و با اشعار عربی به مناسبت ولادت به‌صورت نمادین برگزار کردند. فعالان فرهنگی در این مراسم غرفه‌ای برای پذیرایی از کودکان در نظر گرفته بودند که به کودکان شیرینی و هدایای مختلف اهدا کردند. در این اجرای نمادین که توسط تعدادی از فعالان فرهنگی ـ مذهبی اهواز اجرا شد، علاقه‌مندان به میراث فرهنگی شرکت کردند و بسیاری از رسانه‌های خبری این مراسم را به‌صورت مکتوب و تصویری پوشش دادند.

نام اصلی این آیین «قرقیعان» است، ولی با توجه به این‌که عرب‌های خوزستان حرف «قاف» را در بیشتر کلمات «گاف» تلفظ می‌کنند به آن «گرگیعان» می‌گویند. آیین گرگیعان با نام‌های مختلف در کشورهای عربی وجود دارد مردم بغداد آن را «ماجینه» و اهالی جنوب بغداد به آن «کرکیعان» می‌گویند. در بحرین «قرقاعون»، قطر «قرنقعوه»، کویت و شرق عربستان «قریقعان»، عمان «قرنقشوه» و در امارات متحده عربی و شهرستان میناب و جزیره قشم به نام «حق‌اللیله» شناخته شده‌ است. این مراسم در بندر دیلم و شهرستان پارسیان نیز با نام «گره‌گشو» و در بندر دیر و بندر کنگان نیز با نام «گرگشو» برگزار می‌شود.

درباره ریشه و معنی کلمه «قرقیعان» نظرهایی وجود دارد؛ برخی معتقدند این کلمه از «قرع الباب» به معنای در ‌زدن گرفته شده ‌است. به‌خاطر این‌که کودکان در خانه‌ها را برای دریافت شیرینی و عیدی می‌کوبند. نظر دیگری که در باب معنی «گرگیعان» آمده‌ این است که می‌گویند از کلمه «قرّةالعین» گرفته شده که به معنای شادی و سرور انسان است و از آنجا که مراسم گرگیعان مصادف می‌شود با تولد حضرت امام حسن مجتبی (ع) و خوشحالی پدربزرگ او، محمد بن عبدالله برای تولد اولین نوه‌اش، می‌گویند که مردم برای عرض تبریک به حضرت علی بن ابی‌طالب (ع) و همسرش حضرت فاطمه زهرا (س) «قرة عین! قرة عین!» گویان به در منزل‌شان می‌رفتند و کم‌کم به‌صورت مناسبتی هر سال در میان مسلمانان رواج گرفت.

در شهریور ۱۳۹۵ اداره ‌کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خوزستان مراسم آیینی «گرگیعان» را در فهرست آثار ناملموس کشور به ثبت رسیده است

منبع :ایسنا

پیوند انسان و طبیعت در اندیکا

شهرستان اندیکا در ‌شمال أسنان خوزستان با جاذبه‌های گردشگری طبیعی و تاریخی در شمال استان خوزستان قرار دارد. طبیعت این منطقه با وجود بارندگی‌های اخیر بسیار زیبا و دیدنی است.

عکس:ایکنا

مهر گزارش می‌دهد؛

«گرگیعان» آیین شادی مردم خوزستان برای ولادت اولین نوه پیامبر

اهواز- با فرارسیدن نیمه ماه رمضان که مصادف با ولادت امام حسن (ع) است، رسم «گرگیعان» با شور و ذوق خاصی توسط اهالی خوزستان برپا می‌شود.

خبرگزاری مهر؛ گروه استان‌ها: خوزستان در برگزاری آئین‌های خاص به ویژه در ایام ماه رمضان طلایه‌دار است؛ رفع کدورت و حلالیت طلبیدن از یکدیگر، مهمان نوازی بر سر سفره افطار، برگزاری مراسم‌های مناجات و قرآن خوانی و… فقط بخشی از این آئین‌ها است که همه ساله در استان برگزار می‌شود.

اما در این بین با فرارسیدن نیمه ماه رمضان که مصادف با ولادت امام حسن (ع) است، رسم «گرگیعان» با شور و ذوق خاصی برپا می‌شود و شادی میان اهالی خوزستان با ولادت اولین نوه پیامبر (ص) به طور خاصی نمود پیدا می‌کند.

«من در میان شما دو امانت نفیس و گرانبها می‌گذارم یکی کتاب خدا قرآن و دیگری عترت و اهل بیت خودم». این سخن پیامبر اسلام است. این حدیث شریف هر ساله در نیمه ماه رمضان با حضور پرشور مردم به خصوص کودکان در شب ۱۵ ماه رمضان در جشنی خیابانی و کودکانه که گرگیعان نام گرفته است، مصداق پیدا می‌کند.

آئین گرگیعان همه ساله به مناسبت میلاد امام حسن مجتبی (ع) در بسیاری از نقاط خوزستان به صورت مردمی برگزار می‌شود که در سال‌های اخیر در شهرهای مختلف خوزستان در مکانی خاص به صورت نمادین نیز برگزار می‌شود و مورد حمایت بسیاری از دوستداران اهل بیت قرار می‌گیرد.

«گرگیعان» نام جشنی کودکانه است که همزمان با شب میلاد امام حسن (ع) در اهواز و بسیاری از شهرهای خوزستان برپا می‌شود. در روز گرگیعان رسم است کودکان و نوجوانان بعد از اذان مغرب به کوچه‌ها بروند و هر کدام دو سنگ در دست گرفته و بر هم می‌کوبند و شعرهای مربوط به این آئین را تکرار می‌کنند.

همزمان با شعر گفتن، درِ خانه‌ها را می‌زنند و اهالی خانه شیرینی و شکلات‌های محلی در کیسه‌های کودکان می‌گذارند. اجرای مراسم گرگیعان همچون نام آن با سرودخوانی‌های مختلفی در بین مردم همراه است؛ برای نمونه کودکان با شعار «قرقیعان و قرقیعان بین اقصیر و رمضان» «قرقیعان و قرقیعان بین شعبان و رمضان» و همچنین شعارهای «انطونه حق‌الله یرضی علیکم‌الله» «حق خداوند را بدهید خداوند از شما راضی باشد» و «عطونا الله یعدیکم بیت مکه یودیکم» «به ما عیدی بدهید که خدا عیدی سفر مکه به شما بدهد» به کوچه‌ها روانه می‌شوند.

همچنین شعرهای «ماجینه یا ما جینه حل الکیس و انطینا» یعنی «آمدیم و آمدیم – در کیسه را باز کن و به ما عیدی و شیرینی بده» سروده می‌شود. اگر اهالی خانه در پشت بام باشند کودکان خطاب به آنها می‌گویند: «یا اهل سطوح تنطونه لو نروح» یعنی «ای افرادی که بالای پشت بام ایستاده‌اید، به ما عیدی میی دهید یا برویم؟

کودکان در این روز با کیسه‌هایی که به گردن آویزان می‌کنند به در خانه‌ها می‌روند و با سنگ‌هایی که در دست دارند و ضرب‌آهنگ سنگ‌ها نیز شعرخوانی می‌کنند. همسایه‌ها با شنیدنِ شعر و سنگ‌زدن‌های کودکان به در خانه‌ها می‌روند و با شیرینی، بادام و دیگر تنقلات از کودکان پذیرایی می‌کنند.



اما مشهورترین شعر «گرگیعان و گرگیعان، الله یعطیکم رضعان» به معنای گرگیعان و گرگیعان خداوند به شما بچه عطا کند، است.

معنای گرگیعان

درباره وجه تسمیه این آئین گفته شده است که کلمه «قرقیعان» از «قرع الباب» به معنای در زدن گرفته شده‌است. به این دلیل که کودکان در خانه‌ها را برای گرفتن شیرینی و عیدی می‌کوبند. نظر دیگری که درباره معنی «گرگیعان» آمده‌است این است که می‌گویند قرقیعان از کلمه «قرّه العین» گرفته شده است.

مراسم گرگیعان مصادف است با تولد امام حسن (ع) و خوشحالی حضرت محمد (ص) برای تولد اولین نوه‌اش، گفته شده که مردم برای عرض تبریک به امام علی (ع) و همسرش حضرت فاطمه زهرا «قره عین! قره عین!» گویان به در منزلشان می‌رفتند و کم‌کم به صورت آئینی هرساله در میان مسلمانان رواج پیدا کرد.

این آئین در کشورمان در خوزستان، بوشهر و حتی در کیش برگزار می‌شود. همچنین کشورهای همسایه شیعه نشین نیز این آئین را هرساله به صورت با شکوهی برگزار می‌کنند.

آئین گرگیعان سال ۱۳۹۵ در فهرست آثار ملی به عنوان میراث معنوی مردم عرب ایران به ثبت رسید؛ این آئین در بوشهر و هرمزگان با عنوان گرنگشو یا گره‌گشو، گرنگشو، قرقاعو و… شناخته می‌شود.

این جشنِ کودکانه را می‌توان بزرگ‌ترین جشن کودکانه کشور دانست و امیدوار است در آینده به یکی از ظرفیت‌های جذاب گردشگری کشور به ویژه برای علاقمندان به مردم شناسی تبدیل شود.

مهر گزارش می‌دهد؛

«قلعه شوش» تلفیقی از تاریخ ایرانی و اروپایی

شوش- قلعه شوش یادگاری از دوره قاجار در استان خوزستان است که تکه‌ای از چغازنبیل و کاخ داریوش را در خود به امانت محفوظ داشته است.

خبرگزاری مهر؛ گروه استان‌ها: قلعه شوش یادگاری از دوره قاجار در استان خوزستان است که تکه‌ای از چغازنبیل و کاخ داریوش را در خود به امانت محفوظ داشته است. این قلعه که از جاهای دیدنی شوش به شمار می‌آید، در نزدیکی بسیاری از جاذبه‌های تاریخی این شهر قرار دارد.

قلعه شوش یا قلعه فرانسوی‌ها مکانی مناسب برای افراد علاقه‌مند به تاریخ و معماری تلفیقی ایرانی اروپایی است. در این قلعه چشم‌انداز زیبایی از شهر را قابل مشاهده است.

قلعه شوش در واقع در راستای حفاری‌های باستان‌شناسان در سایت تاریخی شوش ساخته شده است و به‌نوعی یادگاری از آن دوره محسوب می‌شود. در میان دیوارهای این قلعه آجرهای کتیبه مانندی با خط میخی به چشم می‌خورند که همگی از منطقه باستانی شوش به دست آمده‌اند؛ آجرهایی که از عوامل اصلی جذابیت این قلعه هستند.

قلعه شوش از جاهای دیدنی استان خوزستان به شمار می‌آید و در شهر شوش و خیابان طالقانی روی تپه آکروپل واقع شده است. این قلعه تا مرکز شهر شوش، تنها دو کیلومتر (حدود چهار دقیقه) فاصله دارد. فاصله قلعه شوش تا شهر دزفول و اهواز به‌ترتیب، ۳۵٫۵ کیلومتر (۴۲ دقیقه) و ۱۱۸ کیلومتر (۹۵ دقیقه) است. قلعه شوش با تهران نیز ۶۸۰ کیلومتر (هشت ساعت و ۱۰ دقیقه) فاصله دارد. این قلعه بر فراز تپه باستانی شوش در نزدیکی برخی از مشهورترین دیدنی‌های شوش مانند موزه شوش، کاخ آپادانا و آرامگان دانیال نبی قرار گرفته است.

نخستین بار، «بنیامین تودلایی» جهانگرد اروپایی در بازدید از منطقه شوش قدمت آن را تشخیص داد. او بدون انجام هیچ‌گونه حفاری این منطقه را همان شوشان اعلام کرد که در تورات از آن یاد شده است.

داستان ساخت قلعه شوش را باید در تاریخچه حفاری‌های تپه باستانی شوش جست‌وجو کرد. اولین حرکت‌های باستان‌شناسی در محوطه تاریخی شوش در سال ۱۸۵۱ توسط کنت لفتوس انگلیسی آغاز شد. حدود ۳۰ سال بعد یک زوج فرانسوی به نام‌های مارسل اوگوست دیولافوا و ژان دیولافوا به ایران سفر کردند. آن‌ها در سفرنامه خود توضیحات کاملی در مورد شهر باستانی شوش ثبت و پس از بازگشت به فرانسه مدیر موزه لوور را قانع کردند تا هزینه تحقیقات باستان‌شناسی در شوش را بپذیرد. به این ترتیب با وساطت پزشک فرانسوی ناصرالدین شاه، دکتر تولوزان، آن‌ها موفق شدند با دربار ایران قراردادی برای کاوش تپه باستانی شوش ببندند. آن‌ها تحقیق و کاوش در منطقه شوش را در تاریخ هفت دسامبر ۱۸۸۴ آغاز کردند.

گزارش کامل در ادامه نوشته

موزه ایستگاه راه آهن اندیمشک میزبان مسافران نوروزی

موزه ایستگاه راه آهن اندیمشک برای بازدید مسافران نوروزی گشایش یافت.

به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای استان خوزستان، مدیرکل راه آهن ناحیه زاگرس با اشاره به گشایش موزه ایستگاه راه آهن اندیمشک گفت: این موزه مورد استقبال مهمانان و مسافران نوروزی قرار گرفته است.

حسن زیودار افزود: موزه راه آهن به منظور آشنایی بیشتر مهمانان و مسافران نوروزی با وسایل و تجهیزات قدیمی راه آهن راه اندازی شده است.

وی می‌گوید: این موزه تا ۱۷ فروردین ماه امسال از ساعت ۸ تا ۱۳ و ۱۶ الی ۱۹ آماده بازدید و پذیرای عموم خواهد بود.

به گفته زیودار؛ شماره ۰۹۱۶۳۴۳۳۵۵۹ برای هماهنگی جهت بازدید از موزه راه آهن اندیمشک پیش بینی شده است.

تکمیلی:

مقدمات طرح ایجاد موزه راه‌آهن اندیمشک در فروردین ١٣٩۶ و در نشست مسئولان این شهرستان با دکتر سعید رسولى عضو هیات مدیره راه‌آهن کشور (مدیرعامل فعلى شرکت راه‌آهن) و خسرو نشان، مدیرکل میراث‌فرهنگى خوزستان بررسی و در خصوص مکان راه‌اندازى آن تصمیم‌گیری شد.

در ماه‌هاى بعد، کار تجهیز جمع‌آورى و انتقال عکس‌ها، اسناد، ادوات و تجهیزات قدیمى راه‌آهن در فضاى مجاور سوله انبار توشه راه‌آهن ناحیه زاگرس به عنوان محل اختصاصى در نظر گرفته شده براى این موزه انجام گرفت.

موزه راه‌آهن اندیمشک برخلاف سایر موزه‌هاى راه‌آهن کشور که نمایش ادوات و تجهیزات آن در غرفه‌اى محدود در درون ایستگاه صورت گرفته است، تنها موزه راه‌آهن ایران است که داراى سالن سرپوشیده اختصاصى است. سالنى در مجاورت ایستگاه راه آهن اندیمشک و خط راه‌آهن سراسرى تهران – جنوب و در سوله‌اى به قدمت روزهاى آغازین ساخت راه‌آهن سراسرى در ایران.

در نگاه نخست، دیوارهاى بلند و آجرى ساختمان این موزه که یادآور اصالت تاریخى این بناست و پنجره‌هایى با نظم هندسى خاص، خودنمایى مى‌کنند. ساختمان موزه بیش از ٩٠ سال قدمت دارد و حوادث تاریخى مختلفى از احداث راه‌آهن سراسرى گرفته تا جنگ جهانى دوم و اشغال ایران توسط متفقین و جنگ ٨ ساله عراق علیه ایران شاهد بود.

درب چوبى قدیمى ساختمان موزه رو به ریل راه‌آهن باز مى‌شود و همجوارى ساختمان موزه با مسیر ریلى، گویاى زنده بودن آن است. این موزه داراى دو طبقه زیرزمین است که یادآور روزهاى پناه گرفتن مردم در اوج حملات دوران جنگ تحمیلی عراق علیه ایران است.

موزه راه‌آهن اندیمشک همانطور که از تصویر تابلوى ورودى آن پیداست، اسفندماه سال ٩۶، رونمایى شد. ولى افتتاح رسمى آن دهم خردادماه سال ١٣٩٧ انجام شد. تصویر مدیران ناحیه لرستان سابق (ناحیه راه‌آهن زاگرس فعلى) به همراه تاریخ تصدى آن‌ها که در ورود به ساختمان موزه و در سمت چپ دیده مى‌شود، از مهندس «على انتظام وزیرى» اولین رییس این ناحیه در سال ١٣٢۵ و دیپلمه مدرسه صنعتى ایران و آلمان که جزو سى نفر اعزامى از طرف وزارت راه به آلمان (برلین) بود، گرفته تا مدیران بعدى همگی گویاى پیشینه تاریخى و اندوخته فنى این ناحیه در بین تمام نواحى راه‌آهن ایران است.

ادوات و تجهیزات قدیمى، کلاه و البسه اهدایى لوکوموتیوران‌های پیشکسوت، زندگىنامه مشاهیر راه‌آهن اندیمشک از جمله «هاریس نالتى» که سرپرست گروه احداث راه‌آهن اندیمشک بود به همراه تصاویر و اطلاعات پل‌ها و ابنیه فنى ناحیه راه‌آهن زاگرس و … در این موزه به نمایش درآمده است.
کرد.

عملیات کوپلاژ و نصب یکى از قدیمى‌ترین لوکوموتیوهاى موجود در ایران و واگنى چوبى نیز در فضاى مجاور موزه راه‌آهن اندیمشک گام بعدى در پربار کردن جلوه‌هاى بصرى این موزه بود که در پاییز و زمستان ٩٨ انجام شد. شرکت سازنده این لوکوموتیو، «داونپورت» بود که سال ۱۹۰۲ میلادى در آمریکا آنرا تولید کرد. این مدل لوکوموتیو از قدیمى‌ترین لوکوموتیوهاى موجود در کشور است که از بدو ورود راه‌آهن به ایران وارد راه‌آهن شد و از آن برای انجام مانورها استفاده می‌شد.

طرح تکمیل موزه راه‌آهن اندیمشک ادامه یافت و ماکت مسیر ریلى ناحیه زاگرس به عنوان بزرگترین ماکت ریلى کشور توسط تیمى از اساتید و هنرمندان در دستور کار قرار گرفت. ماکت ریلی راه‌آهن زاگرس روز سه‌شنبه ۴ آذر ١٣٩٩ و همزمان با سى و چهارمین سالگرد بمباران هوایى چهارم آذر ١٣۶۵ شهر اندیمشک با حضور عوامل ساخت ماکت و مسئولان شهرستان اندیمشک رونمایی شد.

در این ماکت، مناطق مختلف مسیر ریلى اندیمشک تا تله زنگ و جاذبه‌هاى پیرامون آن از جمله کوه تنگوان، سد دز، پل شهبازان، پل قدیم و جدید تله زنگ و ایستگاه‌های دوکوهه، گل محک، بالارود، مازو، شهبازان و تله زنگ ساخته شده است. همچنین پوشش گیاهی و درختان مسیر ناحیه زاگرس، زیستگاه جانوری سمندر لرستانى، منطقه حفاظت شده چهل پا، پل دم دم، پل شهبازان، بقعه متبرکه شاهزاده احمد و دشت لاله در آن گنجانده شده است.

گزارش :ایمان مولایی نژاد/عکس: خوزنیوز/انیس قلاوند

مسافران نوروزی در پل سفید اهواز

پل سفید یکی از نمادهای شهر اهواز است که همه ساله با شروع تعطیلات نوروز میزبان بازدیدکنندگان زیادی از سراسر کشور است. پل سفید یا پل معلق نماد شهر اهواز یکی از قدیمی‌ترین پل‌های مدرن ایران محسوب می‌شود که بر روی رود کارون ساخته شد تا عبور و مرور بین دو بخش شهر را آسان کند. این پل در سال ۱۳۱۵ ساخته شد و در تاریخ ۱۳۷۸/۰۸/۲۶ با شمارهٔ ثبت ۲۴۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌ است.

علیرضا محمدی