خوزتوریسم

تصاویر قدیمی از معبد چغازنبیل

محوطه چغازنبیل در مختصات جغرافیایی 39 S 265895m E, 3544110m N در دشت خوزستان و در فاصله حدود 30 کیلومتری جنوبشرقی شهر شوش است. نام "چغازنبیل" از آن جهت انتخاب شده است که بلندترین و بارزترین بنای موجود در محوطه که زیگورات آن است، قبل از کاوش به صورت یک تپه بزرگ و مانند یک سبد برگشته دیده می‌شد. محوطه چغازنبیل در واقع یک شهر به جا مانده از دوره ایلام و به وسعت 100 هکتار است.ایلام نام تمدنی باستانی است که از حدود 2900 پیش از میلاد تا 646 پیش از میلاد در پهنه گسترده‌ای از غرب تا جنوب‌ غرب و جنوب ایران کشیده شده است. این تمدن متشکل از شاهک‌ نشینانی در دو نوع زیستگاه کاملا متفاوت یعنی ارتفاعات و دشت های جلگه‌ای زاگرس بوده است که در هر مقطع زمانی یکی از این خوانین یا شاهک‌ نشینان این مناطق به قدرت رسیده‌ اند. اغلب شاهان ایلام به خود لقب "شاه انشان و شوش" داده‌اند. این دو شهر دو مرکز مهم ایلامیان، یکی در ارتفاعات (انشان) و دیگری در دشت‌ های جلگه‌ ای (شوش) است. باستان‌ شناسان تمدن ایلام را با توجه به وقایع سیاسی به سه دوره ایلام قدیم، ایلام میانه و ایلام جدید تقسیم می‌کنند. چغازنبیل در دوره ایلام میانه تاسیس شده است.

این شهر در زمان حیات به زبان ایلامی "ال- اونتاش" و به زبان اکدی به "دور اونتاش" شناخته می‌شده است. این شهر به دستور اونتاش ناپیریشا یکی از پادشاهان مقتدر عیلامی بنا شده ، به همین دلیل آن را ال اونتاش یعنی شهر یا قلعه اونتاش می‌خواندند. اوج رونق ساخت و ساز در شهر دوراونتاش در زمان بيست سال سلطنت اونتاش ناپيرشا یعنی از 1320 الی 1300 پیش از میلاد بوده است، اگرچه پس از مرگ وي از رونق شهر كاسته مي‌شود ولي همچنان ساخت و سازهايي غير سلطنتي و پرستش معابد در آن صورت گرفته است.

شهر ال اونتاش یک شهر سلطنتی و مذهبی است، از آن جهت سلطنتی که کاخ‌ های به جا مانده از آن مخصوص اشراف ایلامی ساخته شده است و از آن جهت مذهبی که دارای معابد مختلفی برای خدایان مختلف ایلامی است. اونتاش ناپیریشا در ساخت شهر دستور داده که برای هر دو دسته خدایان ایلامی مورد پرستش مردم ساکن در ارتفاعات و مردم ساکن در دشت‌ ها، معابدی برپا شود و معبد اصلی شهر که همان زیگورات شهر است، برای پرستش دو خدای اینشوشینک (مهم‌ترین خدای ساکنین دشت خوزستان) و نپیریشا (مهم‌ترین خدای ساکنین ارتفاعات) ساخته شده است، از اینرو بسیاری از باستان‌ شناسان معتقدند هدف اونتاش ناپیریشا در ساخت این شهر اتحاد بین مردم ساکن ارتفاعات و مردم ساکن دشت‌ بوده است.

بارزترین بنای شهر ال اونتاش زیگورات آن بوده که در مرکز شهر برپا شده است. زیگورات به بناهای مطبقی گفته می‌شود که به عنوان معبد یا مکانی مذهبی استفاده می‌شده‌اند. سنت زیگورات سازی یک سنت قدیمی از هزاره چهارم پیش از میلاد در بین‌النهرین است که در هزاره دوم این سنت در بین‌النهرین توسط کاسی‌ها و در جنوب غربی ایران توسط ایلامی‌ها احیا می‌شود. زیگورات شهر ال اونتاش با وجود آنکه از زیگورات‌های بین‌النهرینی الهام گرفته است، ویژگی‌های مخصوص به خود را در ساخت، تزئینات و کاربری دارد.

زیگورات چغازنبیل یک بنای مربع است که هر ضلع آن حدود 105 متر طول دارد. چهار گوشۀ بنای زیگورات دقیقا منطبق بر چهار جهت اصلی جغرافیایی است. زیگورات در پنج طبقه به ارتفاع 52 متر ساخته شده که امروزه فقط دو و نیم طبقه از آن یعنی 25 متر باقی مانده است. بر روی طبقه چهارم زیگورات احتمالا معبد اعلی ساخته شده که امروزه آثاری از آن وجود ندارد و صرفا گل میخ‌ها و آجرهای لعابدار باقی مانده، به وجود این معبد اشاره می‌کنند.

گزارش کامل در ادامه نوشته

گزارش اختصاصی عصر ایران

حفاری غیرمجاز درست زیر پای شاه اشکانی/

خونگ اژدر، بزرگترین نقش برجسته دوره اشکانی رو به نابودیست/ تصویر یکی از مقتدرترین شاهان ایران پاک می‌شود؟ (فیلم)

عصر ایران؛ حسن ظهوری و مجتبی گهستونی ــ خونگ اژدر یکی از مشهورترین آثار باستانی ایرانی در نزدیکی شهر ایذه است. این تخته سنگ بسیار با ارزش، نخستین بار توسط عیلامیان مورد استفاده قرار گرفته است. آن ها در یک سوی آن، همان سویی که هر بینندهای نخستین بار این تخته سنگ عظیم را می بیند نقشی از بارعام را به نمایش گذاشته اند. در این تصویر شاه عیلام را میبینیم که نشسته است و عده‌ای تقرییا مشابه آنچه آنچه در تخت جمشید می‌بینیم به شکل و سبک مراسم بارعام به دیدن شاه می آیند.

در سوی دیگر این تخته سنگ که در مواجه اول پیدا نیست یک نقش الیمایی ترسیم شده است. در این نقش مهرداد دوم، شاه قدرتمند پارتی را می‌بینیم که بر اسبی نشسته و برای اعطای قدرت به یک حاکم محلی الیمایی به این منطقه سفر کرده است. سه مرد حاکم الیمایی را همراهی می‌کنند که یکی از آن‌ها راهب یا کاهن است. به نظر می رسد مراسم اعطای قدرت توسط به پرواز درآوردن دو کبوتر انجام می‌شود.

هیبت مرد الیمایی و فرم موهای او هر بیننده مطلع به تاریخ ایران باستان را به یاد مجسمه مرد مفرغی یا پارتی می‌اندازد که در نزدیکی ایذه پیدا شده و اکنون در موزه ایران باستان نگهداری می‌شود.

خونگ اژدر که نام روستایی در نزدیکی این تخته سنگ عظیم هم هست به معنای دشت فراخی است که مار یا همان اژدر دارد. این منطقه به طور کامل باستانی است و اهمیت حفاظتی زیادی دارد. اهمیتی که مدام نادیده گرفته می‌شود. به تازگی در کنار این نقش برجسته بزرگ حفاری غیرمجاز رخ داده است که نشان می دهد نگهبان درستی از این اثر باستانی صورت نمی گیرد. از سوی دیگر ساخت و ساز های غیرمجاز در نزدیکی این اثر آغاز شده و از رودخانه خشک نزدیک خونگ اژدر برداشت می شود که میتواند منجر به رانش زمین شود.

برای تماشای گزارش روی تصویر زیر کلیک کنید

یک کارشناس مرمت بناهای تاریخی:

سه بنای تاریخی شوشتر در تملک اداره کل راه و شهرسازی محکوم به تخریب‌اند

یک کارشناس مرمت بناهای تاریخی با اشاره به تملک سه بنای تاریخی گازر، امین‌زاده و حمام تاریخی شوشتر توسط یکی از شرکت‌های اداره کل راه و شهرسازی گفت: این بناهای تاریخی در سال‌های اخیر به دلیل نبود برنامه‌ای منسجم و سازمان یافته مورد آسیب قرار گرفته‌اند و بی‌دفاع محکوم به تخریب‌اند به طوری ممکن است در اثر بلااستفاده ماندنشان عاقبت ویران شوند.

علی‌محمد چهارمحالی در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به اینکه دستگاه‌های دولتی موظف به تخصیص اعتبار و مرمت بناهای تاریخی که در تملک دارند هستند تصریح کرد: این سه بنای فاخر و ارزشمند شوشتر به حال خود رها شده‌اند و بی‌توجهی اداره کل راه و شهرسازی نسبت به حفظ و نگهداری آن ها ۲ بنای تاریخی گازر و امین‌زاده را به خانه‌های مخروبه و متاسفانه پاتوقی برای افراد معتاد تبدیل کرده‌ است.

وی خاطرنشان کرد: در سال‌های گذشته یکی از شرکت‌های اداره کل راه و شهرسازی برای بازآفرینی بافت‌های تاریخی شهر که به عنوان سرمایه‌های ارزشمند در مرکز توجه نهادهای شهری هستند سه بنای تاریخی گازر، امین‌زاده و یکی از حمام‌های تاریخی شوشتر را به تملک خود درآورد.

او درباره وضعیت رسیدگی و نگهداری از بناهای تاریخی و مرمت آنها گفت: در سال‌های اخیر اداره میراث فرهنگی، گردشگری تنها نهادی بود که تمام تلاش خود را در زمینه حفظ، نگهداری و مرمت این بناها کرده است.

چهارمحالی با بیان اینکه تغییر کاربری این بناهای تاریخی از مهم‌ترین راهکارهای حفاظت از آن‌ها است، ادامه داد: تغییر کاربری این بناهای تاریخی اگر با انواع کاربری‌های فرهنگی صورت بگیرد کار بسیار درستی است چون منظور این است که این بناها اول از نظر معماری احیا شوند و دوم اینکه کاربری مجدد آن‌ها اصل مطلب یعنی کاربری اولیه را زیر سوال نبرد. بنابراین کاربری آن ها اگر فرهنگی یا شبه‌فرهنگی باشد سبب حفظ این بناهای تاریخی می‌شود.

منبع: ایسنا

• خانه امین‌زاده شوشتر (عکس آرشیوی است)

عمارت "هتل قو" اهواز

عمارت "هتل قو" اهواز در اواخر دوره قاجار و اوایل دوره پهلوی ساخته شده و در فهرست آثار تاریخی ایران به ثبت رسیده است.

این عمارت در دهه ۲۰ شمسی در اجاره بانک شاهنشاهی ایران و انگلستان قرار گرفت و در دهه ۳۰ به عنوان نخستین هتل اهواز محلی برای اقامت مسافران و برگزاری مراسم فرهنگی و تفریحی شد.

در دهه ۴۰ شمسی اداره بهداشت اهواز در این عمارت مستقر شد اما پس از آسیب‌هایی که بر اثر سیلاب سال ۱۳۴۷ به این بنا وارد شد، این عمارت تخلیه شد.

بنا بر گفته کارشناسان حوزه میراث فرهنگی، عمارت تاریخی هتل قو اهواز، آمیزه‌ای از تکنیک‌های معماری سنتی ایرانی و اروپایی است که از آرایه‌های معماری مانند کاشی کاری، معرق‌کاری، آجر کاری، گچ‌بری‌ها، آیینه‌ کاری‌ها و تکنیک‌های منحصر به فرد نصب پله‌های پیش ساخته درون دیوارها برخوردار است. هتل قو بیانگر بخشی از تاریخچه فرهنگ اهواز و روایتگر قسمت مهمی از معماری یک قرن پیش در دوران گذار از سنت به مدرنیته است؛ عمارتی تاریخی که به‌رغم قدمت و موقعیت مکانی خاصی که دارد متاسفانه به دلیل نبود رسیدگی و مرمت اصولی در حال نابودی و تخریب است.

البته بنا به اعلام اداره‌کل میراث ‌فرهنگی، گردشگری و صنایع ‌دستی خوزستان قرار است مرمت این بنای تاریخی به‌زودی از سر گرفته شود.

شایان حاجی‌نجف/ایسنا

پرورش ماهی در شوادان خانه‌ تاریخی شوشتر!

یک کارشناس مرمت بناهای تاریخی با اشاره به وضعیت هشدار دهنده تجمع آب در شوادان‌ خانه‌های تاریخی شوشتر گفت: وضعیت شبکه آب و فاضلاب بافت تاریخی شوشتر به قدری بحرانی است که مالک یکی از خانه‌های تاریخی به نشانه اعتراض در شوادان پر آب خانه‌اش پرورش ماهی راه انداخته بود!

علی‌محمد چهارمحالی در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به شکستگی و فرسودگی سیستم آب و فاضلاب شهری شوشتر و تدوام آبگرفتگی زیرزمین (شوادان) خانه‌های تاریخی این شهرستان گوش‌زد کرد: زنگ خطر تخریب و ریزش خانه‌های تاریخی مدت‌هاست در شهرستان شوشتر به صدا درآمده و اگرچه کارشناسان از مدت‌ها پیش نسبت به وضعیت پیش‌رونده این پدیده هشدار داده‌اند؛ هیچ اقدامی صورت نگرفته و با تداوم این وضعیت بحرانی اکنون در شودان‌ها صدای آژیر قرمز تخریب خانه‌های تاریخی بلند شده است.

وی ادامه داد: آبی که می توانست در اوضاع تنش آبی مردم را سیراب کند حالا ساعت‌شماری شده است که با ماندنش لحظه فروریختن این بناهای باارزش را جلو می‌اندازد.

وی با اشاره به تشکیل ستاد بحران برای رسیدگی به این معضل در ماه‌های اخیر گفت: مدیر عمرانی، مدیر کل آبفا شهرستان شوشتر و مدیر اداره میراث فرهنگی استان از وضعیت بحرانی شوادان‌ها بازدید کردند و گزارش‌های مفصلی نیز به آنها ارایه شد اما تاکنون هیچ اقدامی صورت نگرفت.

چهارمحالی با تاکید بر اینکه برخورد با این معضل نیازمند عزمی ملی است متذکر شد: اگر از کنار این معضلات به سادگی گذر کنیم جبران آن هم به سادگی اتفاق نخواهد افتاد.

وی با اشاره به اینکه کار اساسی برای مقابله با پدیده تخریب خانه‌های تاریخی شوشتر نشده است، تصریح کرد: از ارزش خانه‌های تاریخی که قیمتی برایش متصور نیست که بگذریم موضوع مهم‌تر این است که اگر تخریب صورت بگیرد با توجه به اینکه عرض کوچه‌های اطراف خانه‌های تاریخی دو و نیم تا سه متر است امکان خدمات‌رسانی و نجات مردم زیر آوار وجود نخواهد داشت.

پیشتر در همین باره:

آب خانه‌های تاریخی شوشتر را با خود خواهد برد؟

این کارشناس مرمت بناهای تاریخی اضافه کرد: اگر برای اصلاح شبکه‌ آب و فاضلاب کاری نکنیم در آینده‌ای نزدیک احتمال می‌رود به یکباره خانه‌های تاریخی‌مان فروبریزد.

چهارمحالی خاطرنشان کرد: به یاد داشته باشیم که میراث فرهنگی و بناهای تاریخی هویت و پیشینه هر سرزمینی محسوب می‌شوند. بدین سبب باید با ایجاد دغدغه حفاظت از این آثار و اختصاص بودجه ویژه و تسهیل روند مرمت‌ها ترتیبی اتخاذ شود تا بناهای تاریخی از گسل تخریب در امان بمانند.

وی افزود: حفاظت از میراث تاریخی مقوله ای فرابخشی است و برای ماندگاری و انتقال‌سازی این میراث به نسل آینده نیازمند همکاری و همیاری همه متولیان، مردم و دستگاه‌های ذیربط هستیم.

او با بیان اینکه خانه‌های تاریخی حافظه تاریخی شهر و بخشی از هویت به جای مانده از گذشته شوشتر هستند افزود: خانه‌هایی که در دل‌شان سال‌ها خاطره نقش بسته هر روز که می‌گذرد بیش‌تر از دست‌شان می دهیم. بنابراین برای گریز از بحران هویت و در آغوش گرفتن معماری انسان‌گرا راهی جز حفظ این بناها نداریم.

منبع:ایسنا/خوزستان

بزرگداشت ۵۰ سالگی موزه هفت تپه - خوزستان

مراسم بزرگداشت ۵۰ سالگی موزه هفت تپه به مناسبت هفته میراث فرهنگی با حضور دکتر فخری دانشپور و دکتر مهدی رهبر از باستان شناسان ایرانی واولین کاشفان هفت تپه روز دوشنبه در موزه هفت تپه برگزار شد

مهدی پدرام خو/تسنیم

موزه‌های خوزستان گنجینه‌های ارزشمندی از تاریخ

موزه‌های خوزستان گنجینه‌های ارزشمندی از تاریخ چندهزارساله این سرزمین را در خود جای داده اند و آثار به نمایش گذاشته در این موزه ها که با پیشینه تاریخی و فرهنگی مردم منطقه گره خورده است به‌عنوان جاذبه‌های گردشگری از اهمیت بسیاری برخوردارهستند.

به گزارش ایرنا استان خوزستان به واسطه قدمت و پیشینه کهن دارای آثارو بناهای تاریخی ارزشمندی در شهرهای مختلف است که با داشتن اقیلم‌های متفاوت و درکنار طبیعت زیبا ، موزه‌های متنوع و مختلفی داردکه آثار به جای مانده از تمدن های کهن و آثار معاصر را در خود جای داده است که در این گزارش به بهانه هفته میراث فرهنگی به معرفی برخی موزه ‌های خوزستان و بیان ویژگی های آن‌ها می پردازیم.

موزه باستان شناسی ایذه

موزه باستان شناسی ایذه بزرگترین موزه جنوب غرب ازلحاظ تعداد اشیاء، مساحت و تنوع آثار است که متشکل از هفت تالار تخصصی، بیش از ۵۰۰ شی و تصویر باستان شناسی از ادوار مختلف تاریخی تا عصر معاصر است.

این موزه با مساحت سه هزار و ۷۰۰ مترمربع و در فضای نمایشی یک‌هزار متر مربع، در یک طبقه ساخته شده است و جزو بزرگترین موزه‌های تخصصی کشور از لحاظ باستان‌شناسی به شمار می‌رود.

آثار به نمایش درآمده در موزه باستان شناسی ایذه شامل ادوات سنگی متعلق به ۵۰ هزار سال پیش از دوره پارینه سنگی تا آثار دوره قاجاریه است.

سفال های منقوش، مهره های سنگی، سردوک های سفالی و ادوات شاخص دوره آغاز روستا نشینی و یافته هایی همچون آجر نوشته های عیلامی، پیکرک های ایزدان و ایزدبانوان عیلامی، ساخته های فلزی همچون شمشیر، نیزه، انواع سکه ها از دوره تاریخی در این موزه قابل مشاهده است.

اتاق تدفین و اتاق الیمایی شناسی با یافته هایی از منطقه شمی از دیگر اجزای تماشایی این موزه است که شرایط مطلوبی را از نظر بصری برای بازدیدکننده فراهم می کند.این موزه که هر ساله با استقبال خوبی روبرو می شود که از این منظر موزه می تواند به صورت محرکی قوی برای توسعه، رشد فرهنگی و گردشگری آن منطقه به شمار رود.

علاقمندان برای بازدید از موزه می‌توانند به خیابان شهید مطهری، ساختمان سابق جهاد کشاورزی، درمحوطه اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی ایذه مراجعه کنندو از این طریق با سرزمین تاریخی خوزستان آشنا شوند.

موزه آبادان

موزه آبادان که یکی از موزه های قدیمی ایران و از جاذبه های گردشگری آبادان محسوب می شود در سال ۱۳۳۸احداث شد و مجموعه آثاری از دوره ما قبل تاریخ و آثاری از دوره های متأخر تا دوره قاجاریه را در خود جای داده است .

از ویژگی ‌های موزه آبادان می توان به ساختمان گنبدی شکل آن اشاره کرد که از مقبره دانیال نبی در شوش الهام گرفته شده و ارتفاع گنبد ۲۲.۵ متر است؛ موزه آبادان در یک طبقه و دارای یک تالار اصلی و دو تالار جنبی است.

تالار اصلی، محل نمایش آثار دائمی موزه از جمله آثار بدست آمده از شوش و آثار دوره صفوی و قاجاری است و در بخش دیگری از موزه آثار مردم شناسی و پوشاک سنتی مردم خوزستان به نمایش گذاشته شده است.

این موزه که در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است در محله بوآرده شمالی در ضلع جنوب‌غربی دانشکده نفت آبادان و با وسعت تقریبی یکهزار و ۸۰۰ مترمربع در سال ۱۳۴۰ به بهره‌برداری رسید و در دوران دفاع‌مقدس تعطیل و دوباره از پنجم مهرماه ۱۳۸۲ در سالروز شکست حصر آبادان بازگشایی شد.

در آبادان موزه های دیگری از جمله موزه بنزین خانه آبادان،موزه کارآموزان، موزه تنوع زیستی آبادان و باغ موزه دفاع مقدس نیز وجود دارد که ثبت لحظات خوبی را برای علاقمندان به تاریخ فراهم می کند.

موزه‌ها جذاب‌ترین جاهای دیدنی هر منطقه هستند و این جاذبه‌ها به شما برای آشنایی با فرهنگ و تاریخ آن منطقه کمک می‌کنند، محوطه ی باستانی شوش از مهم ترین و باشکوه ترین سکونتگاه های شناخته شده در جهان با قدمتی چند هزار ساله است.ناحیه ای وسیع که بناها و سازه های معماری بسیار متنوعی را در بر می گیرد.موزه شوش هم که دراین محوطه قرار دارد یکی از مهمترین موزه های اشیای ایران باستان به شمار می رود.

موزه شوش

کاوش های باستان‌ شناسی در شوش با کشف حجم عظیمی از آثار و اشیاء فرهنگی همراه بودکه باعث ساخت موزه شوش در سال ۱۳۴۵ شدواشیاء به نمایش درآمده در آن اشیاء به‌ دست ‌آمده از حفاری‌ های منطقه است که از این نظر یکی از معروفترین موزه های نگهداری اشیاء باستانی است.

آثار به نمایش درآمده مربوط به دوره‌ های پیش ‌از تاریخ تا قرن ششم هجری قمری است و این آثارعبارتند از مجسمه‌ ها و سرستون‌ های سر مسجد و بردنشانده مسجدسلیمان و آپادانای شوش، تابلوهای سفالی و سنگی و خمرهای سفالی، مجسمه‌ های خدایان، تزیینات دیواری سفالی و خط نوشته‌ های عیلامی، اکدی، پارسی باستان، آرامی، سریانی و پهلوی میانه، گوی های سفالی، گل ‌میخ ‌های تزئینی و غیره که در موزه شوش نگهداری می شوند.

از دیدنی ترین اشیاء این موزه، بخشی از کاخ آپادانا است که در دوره داریوش هخامنشی ساخته شده بودو تنها تفاوت این کاخ با تخت جمشید وجود سنگ نگاره های رنگین در کاخ آپادانا بوده است.

سنگ نگاره‌های لعابدار و رنگینی که در دیوار کاخ آپادانا بوده و اصل آن در موزه‌های خارجی نگهداری می‌شود، به شکل بازسازی شده در این موزه به نمایش در آمده است.

در این باغ موزه آثار و اشیای تاریخی زیادی از دوره‌های هخامنش و دوره‌های تاریخی گذشته که در این شهرستان و خوزستان زندگی می‌کردند اعم از ابزارهای کشاورزی، زینتی، مجسمه‌ها و ظروف که اغلب از سنگ ساخته شده‌اند نگهداری می‌شود و تونل زمانی از سیر تکامل زندگی ۶ هزار ساله بشر را به نمایش در آورده است.

موزه مردم‌ شناسی دزفول

موزه مردم شناسی دزفول در حمام کرناسیون که از بناهای اواخر دوران زندیه و اوایل قاجاریه می باشد دایر شده است و مرمت آن از سال ۸۲ آغاز شد و در سال ۱۳۸۵ به موزه مردم ‌شناسی تبدیل شد.در این موزه، انواع آداب و رسوم و مشاغل سنتی دزفول به نمایش گذاشته ‌شده و در قسمت گرمخانه، آثار فلزی دیدنی و دست نوشته ‌هایی از شخصیت ‌های دزفول، در معرض دید بازدیدکنندگان است.

موزه از بخشهای مختلفی تشکیل شده و ویژگی های فرهنگی و مردم شناختی مردم دزفول به نحو زیبایی به نمایش گذاشته است همچنین ورودی موزه شامل نمایش یک حمام قدیمی و مشاغل وابسته به آن مانند جاجیم بافی، نمدبافی، خراطی، آهنگری و مسگری و نیز نمایش یک خانه قدیمی در دزفول است.

کشاورزی سنتی دزفول را در ورودی گرم خانه حمام می بینیم و در بخشهایی میانی گرمخانه نسخه های خطی، اسناد و مدارک مالی واشیاء و زیورآلات در معرض دید قرار دارد و در انتهای گرمخانه نیز مراسم سنتی عروسی دزفول به نمایش گذاشته شده است.

موزه هفت تپه

موزه هفت تپه در پنج سال گذشته به عنوان موزه برتر از سوی ایکوم ایران معرفی شده است همچنین موزه هفت تپه نقش پر رنگی در بازشناسی و معرفی تاریخ مسکوت و سر به مهردوره عیلام دارد.

این موزه‌ که در محوطه باستانی هفت تپه، در نزدیکی شوش قرار دارد از موزه‌ها و جاهای دیدنی شوش به شمار می‌آید و مجموعه این موزه اشیایی را دربرمی‌گیرد که در منطقه هفت ‌تپه کشف شده‌اند.

موزه هفت تپه در سال ۱۳۳۹ توسط دکتر عزت الله نگهبان ساختن آن آغاز و در سال ۱۳۵۲ به پایان رسید ساختمان آن با الهام از سبک معماری بومی، متناسب با شرایط اقلیمی و با برداشتی از سبک معماری ایلامی آن دوران ساخته شده، تا محلی برای نمایش آثار بدست آمده از کاوش ها برای عموم مردم، بازدیدکنندگان و علاقه مندان باشد.

نمایشگاه موزه شامل ۲ بخش است. دربخش اول پوسترهای مربوط به فعالیت های پایگاه چغازنبیل و هفت تپه نمایش داده شده و بخش دوم به اشیاء بدست آمده از حفاریهای دکتر نگهبان و حفاریهای انجام شده اخیر در محوطه های هفت تپه اختصاص دارد.

این اشیاء از نظر تاریخی مربوط به اواسط هزاره دوم ق . م بوده و نمونه ای از آنها شامل اشیاء سفالی ( تابوتهای سفالی، خمره سفالین، گور خمره، کوزه ، تنگ های سفالی با کف دکمه ای )، پیکرک ها و مجسمه ها (مجسمه نوازندگان، الهه باروری )، اشیاء فلزی ( پیکانهای مفرغی، اسکنه و مغار مفرغی، دکمه های مفرغی)، اشیاء سنگی ( تیغه های سنگی، هاون، پاشنه سنگی در ) گل میخ لعابدار، آجرنوشته ها و گل نوشته ها ( مربوط به چغازنبیل و هفت تپه )، ماکت های مربوط به محوطه تاریخی چغازنبیل و غیره می باشد.

این موزه به واسطه نزدیکی به محوطه تاریخی هفت تپه و چغازنبیل به عنوان یک اتاق برای معرفی داشته‌های چغازنبیل و هفت تپه اقدام می‌کند و پژوهشگران از مراکز علمی بین المللی و ملی و محلی به موزه می‌آید.

سه اثر از آثار موزه هفت تپه در فهرست آثار ملی منقول کشور به ثبت رسیدند که شامل مجسمه شیر عقاب، ظرف سفالی با چهره انسان و لوح گلی است.

موزه ها در رشد کارآفرینی و توسعه صنعت گردشگری فرهنگی نقش مهمی دارند که باید در بهبود کیفیت موزه‌ها تلاش کرده و بر تعداد موزه‌ها در مکان‌های مختلف کشور افزود.

۵۰ سالگی موزه هفت‌تپه، فرصتی برای واکاوی نیم‌قرن تجربه

سال ۱۴۰۲ مصادف با پنجاهمین سال افتتاح موزه هفت‌تپه، فرصتی مغتنم برای برداشت گام‌هایی مؤثر در مسیر معرفی بهتر موزه، الگوبرداری از اقدامات دکتر نگهبان در همکاری صنایع و مؤسسات علمی و فرهنگی و در نهایت بازگشت دوباره هفت‌تپه به لبه‌های علم و مطالعات ایلام‌شناسی در عرصه ملی و بین‌المللی از مجرای برگزاری مجموعه برنامه‌های با عنوان «بزرگداشت ۵۰ سالگی موزه هفت تپه» است

اردیبهشت‌ امسال، موزه هفت‌تپه پنجاه‌ساله شد. موزه‌ای کوچک، خارج از فضای شهری و در دلِ طبیعتِ دشتِ زندگی‌آفرینِ شوشان. موزه هفت‌تپه، اگرچه کوچک است ولی داستان‌های جذاب و هیجان‌انگیزی در دل خود دارد؛ داستان‌هایی از سه‌هزار و پانصد سال پیش که گاه خنده بر لب شوندۀ خود می‌آورد و گاه بغض، داستان‌هایی که مخاطب را غرق در دنیای قهرمانانش می‌کند، مخاطبش را برای ساعتی از هیاهوی جهان امروز می‌رهاند و دمی به تفکر به گذشته بشریت و آینده او وامی‌دارد.

داستان‌های موزه هفت‌تپه، با سفر به سه هزار سال پیش آغاز می‌شوتد، از زندگی، دغدغه، تلاش، تولید، نبرد، صنعت، سیاست، آرمان شهر و مرگ مردمان سه هزار سال پیش روایت می‌کند تا به نیم قرن پیش می‌رسد که مردمی گنجۀ تاریک تاریخ را دوباره گشودند. اینبار داستان، داستان مردمی از عصر ماست. داستان زندگی، دغدغه و پشتکار آن‌ها برای شناخت ریشه‌ها و هویت خود و ساخت آینده‌ای پایدار.

اکنون پنجاه سال از تأسیس موزه هفت‌تپه می‌گذرد؛ چه حوادث گوناگونی که از سر نگذرانده و چه سردی و گرمی‌هایی که نچشیده. پنجاه سالگی، سن تجربه است. پنجاه سالگی فرصت مناسبی است تا به مرور این سال‌ها پرداخته، تجربه‌های نیم‌قرن اخیر را واکاوی کرده، درس‌هایی برای امروز میراث‌فرهنگی آموخته و مسیر راه را بر دهه‌های آتی روشن سازیم. این تجربه، سزاوار بزرگداشتی ماندگار با تأثیرات عمیق است. بزرگداشتی که سه محور هفت‌تپه و بازگشت آن به دنیای مطالعات ایلام‌شناسی و خوانش اقدامات دکتر نگهبان از پژوهش و تحول آموزش باستان‌شناسی تا مشارکت همگانی در مبارزه با قاچاق اموال فرهنگی را دربر خواهد داشت.

پایگاه میراث‌جهانی چغازنبیل و هفت‌تپه با افتخار در نظر دارد از این فرصت پیش‌آمده استفاده کند تا بتواند در سطح محلی، استانی، ملی و بین‌المللی، موزه هفت‌تپه و داستان‌هایش را جانی دوباره بخشد و به جایگاهی که شایسته آن است، برساند.

بدون شک دستیابی به چنین جایگاهی جز با همکاری و همدلی همه نهادهای دولتی، مردمی، صنایع و مراکز علمی امکان‌پذیر نخواهد بود. پنجاه سالگی موزه، تلاشی همگانی برای ساخت ایرانی پایدار خواهد بود.

عاطفه رشنویی

مدیر پایگاه میراث‌جهانی چغازنبیل و هفت‌تپه

موزه آبادان

موزه آبادان یکی از موزه‌های قدیمی ایران است. این موزه در سال ۱۳۳۸ با مجموعه آثاری از دوره ما قبل تاریخ و آثاری‌ از دوره‌های متاخر تا دوره قاجاریه و نیز آثاری از هنرمندان کارگاه‌های هنرهای سنتی افتتاح شد. موزه آبادان در محله بوآرده شمالی در ضلع جنوب غربی دانشکده نفت آبادان و با وسعت تقریبی ۱۸۰۰ مترمربع توسط علی هانیبال و با همکاری شرکت نفت آبادان تأسیس گردید و در سال ۱۳۴۰ مورد بهره‌برداری قرار گرفت.ساختمان این موزه با الهام از معماری سنتی ایران شکل گرفت. این ساختمان دارای گنبدی به ارتفاع ۲۲/۵ متر است که متاثر از گنبد مقبره دانیال نبی شوش است.

فرید حمودی/فارس

موزه هفت تپه، تخصصی‌ترین موزه عیلام شناسی در کشور

مدیر پایگاه میراث جهانی چغازنبیل و هفت‌تپه :موزه هفت تپه به عنوان یک موزه ملی، تخصصی‌ترین موزه عیلام شناسی در کشور است.

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما استان خوزستان ، عاطفه رشنویی روز شنبه در نشست هم اندیشی به مناسبت پنجاهمین سالگرد تاسیس موزه هفت تپه در کتابخانه علوم ایران اهواز با اشاره به اهمیت وجایگاه موزه هفت تپه در بین موزه‌های کشور گفت : موزه هفت تپه به عنوان یک موزه ملی، تخصصی‌ترین موزه عیلام شناسی در کشور است.

وی ادامه داد: این موزه به واسطه نزدیکی به محوطه تاریخی هفت تپه و چغازنبیل به عنوان یک اتاق برای معرفی داشته‌های چغازنبیل و هفت تپه اقدام می‌کند و پژوهشگران از مراکز علمی بین المللی و ملی و محلی به موزه می‌آیند.

مدیر پایگاه میراث چهانی چغازنبیل و هفت تپه بیان کرد: این پایگاه در راستای رسالت آموزشی خود تصمیم گرفته امسال با استفاده از ظرفیت پنجاه سالگی موزه شروع به برگزاری برنامه‌های علمی و مردمی پسند و موثر در معرفی موزه هفت تپه کند.

رشنویی با بیان این که پنجاه سالگی موزه هفت تپه یک ظرفیت است که می‌تواند هفت تپه و موزه را به آن جایگاهی که در هنگام تاسیس داشته، برگرداند، ادامه داد: موزه هفت تپه به عنوان یکی از قطب‌های بزرگ تربیت نیروی انسانی از هنگام تاسیس تاکنون ایفای نقش کرده و امروزه نقش فراموش شده آن باید زنده شود.

وی افزود: در نخستین نشست هم اندیشی با صاحبنظران فرهنگی، گردشگری، انجمن‌ها ودوستدارانی که دغدغه اعتلای فرهنگ را در خوزستان دارند، گروهی اعلام آمادگی و همکاری کردند که می‌توانند در بازشناسی، تفسیر و معرفی موزه، اهداف پژوهشی، رویداد‌های نمایشگاهی و اهداف ما برای معرفی میراث فرهنگی و حفاظت از آن برای کودکان و نوجوانان کمک کنند.

مدیر پایگاه میراث جهانی چغازنبیل و هفت‌تپه با اشاره به اینکه شعار روز جهانی موزه‌ها برای امسال " موزه پایداری و نشاط اجتماعی معرفی شده است، بیان کرد: نشست هم اندیشی با دوستداران میراث فرهنگی بسیار پربار بود لذا تلاش می‌کنیم قبل از ورود به هفته میراث فرهنگی نشاط و پویایی ایجاد شود و با معرفی کارگروه‌ها از فرصت ایجاد شده نهایت استفاده را برای معرفی موزه هفت تپه و شناخت جایگاه اصلی آن انجام دهیم.

وی افزود: موزه هفت تپه، نصب المان عزت اله نگهبان پدر باستان شناسی ایران را آغاز کرده و در هفته میراث فرهنگی یکی از مهم‌ترین برنامه‌ها برگزاری یادواره‌ای در شان این شادروان وسالگرد پنجاه سالگی موزه هفت تپه است.

ساخت سردیس شادروان دکتر عزت اله نگهبان در موزه هفت تپه

رشنویی گفت: ساخت سردیس شادروان دکتر عزت اله نگهبان و پخش مستند و مجموعه مقالات و حضور پر رنگ ایشان در تاثیرگذاری بر دنیای باستان شناسی ایران و ملی گرایی کردن این موضوع در برنامه‌های کوتاه مدت و میان مدت موزه هفت تپه در این یک سال برنامه ریزی شده است.

وی با بیان اینکه دکتر عزت اله نگهبان جزو مفاخر ملی ایران است، افزود: احتیاج داریم اجرای برنامه‌ها از سوی متولیان در وزارت میراث فرهنگی و در اداره کل میراث فرهنگی خوزستان و صنایع بزرگی که در استان خوزستان مسوولیت اجتماعی دارند، حمایت شود.

مدیر پایگاه میراث جهانی چغازنبیل و هفت‌تپه اظهار کرد: می‌خواهیم به سمتی برویم که با استفاده از تمام ظرفیت‌های ملی و استانی به بهترین حالت موزه هفت تپه و خدمات دکتر نگهبان برای زنده نگه داشتن موزه هفت تپه معرفی شوند.

وی افزود: موزه هفت تپه با ۶ سالن و نمایشگاه اشیای حفاری شده از محوطه باستانی هفت تپه افتتاح شد که اشیا بعد از جنگ تحمیلی برای حفاظت به موزه مادر در شوش منتقل شدند و بعد از جنگ با افتتاح پایگاه میراث جهانی چغازبیل و هفت تپه این موزه دوباره با سه سالن کار خود را ادامه داد که در این سالن‌ها، هشت ویترین از اشیا و آثار دوره عیلام قرار دارد.

رشنویی با بیان اینکه برای گسترش موزه و احیای دیگر سالن‌ها برنامه ریزی کرده‌ایم، گفت: این موزه جزو استانداردترین موزه‌های ایران است که در ۲ سال پیاپی موزه برتر در اداره کل موزه‌های کشور شناخته شد.

وی افزود: موزه هفت تپه در پنج سال پیاپی از طریق ایکوم ایران نیز موزه برتر شناخته شد از این رو برنامه معرفی موزه، آموزش و گسترش و توسعه موزه از برنامه‌های مهمی است که برای دستیابی به آن تلاش می‌کنیم.

موزه هفت تپه در محوطه باستانی هفت تپه، در نزدیکی شوش قرار دارد و از موزه‌ها و جا‌های دیدنی شوش به شمار می‌آید. مجموعه موزه اشیایی را دربرمی‌گیرد که در منطقه هفت تپه کشف شده‌اند.

برخی از این اشیا شامل گل‌نوشته و کتیبه‌های سنگی به خط میخی و زبان اکدی، مهر‌های سنگی و گلی، ظروف سفالی مانند کوزه‌های کف‌گرد و نوک‌تیز، ساغر‌های پایه‌دار و خمره‌ها، اشیای تزیینی مانند گردنبند‌هایی از جنس سنگ‌های نیمه‌قیمتی همچون عقیق و سنگ سلیمان، دکمه‌های تزیینی با اشکال دایره و چهارگوش از جنس استخوان، پلاک‌های منقوش از جنس مفرغ یا قیر طبیعی، موزاییک‌هایی با نقوش هندسی، سردیس‌های گلی از مرد و زن عیلامی، ابزارآلاتی نظیر اسکنه، مغار و تبر و پیکرک‌های سفالی انسان می‌شود