خوزتوریسم

یادی از مقاومت مردم دزفول

جنایت‌های رژیم بعث عراق در جنگ تحمیلی در بمباران و موشکباران شهرهای ایران در حالی رخ می‌داد که مجامع به اصطلاح جهانی هیچگونه واکنشی نشان نمی‌دادند و شکایت‌های ایران از این مجامع هم همیشه بی‌پاسخ می‌ماند. ایران در حالی شاهد قربانی شدن مردم غیرنظامی و زیر ساخت‌های شهری خود توسط عراق بود که می‌توانست مقابله به مثل کند.

به گزارش ایسنا، ساعت ۱۵:۳۵ و ۱۸، ۲۸ آذرماه سال ۱۳۶۱ دو فروند موشک زمین به زمین به دو نقطه پرجمعیت دزفول اصابت و بیش از ۲۰۰ منزل مسکونی و مغازه را ویران، ۶۲ نفر را شهید و ۲۸۷ نفر را مجروح کرد. پس از این تاریخ به دلیل اصابت موشک‌های فراوان، دزفول به «بلد الصواریخ» یا «شهر موشک‌ها» معروف شد. در واقع اولین موشک جنگ به دزفول اصابت کرد.

رژیم بعثی عراق، هر بار که در رویارویی مستقیم با رزمندگان اسلام در میادین نبرد، شکست می‌خورد برای جبران ضعف‌ها و همچنین اعمال فشار بر جمهوری اسلامی ایران، شهرها و مناطق مسکونی را موشکباران و بمباران می‌کرد و در همین راستا، در روز ۲۸ آذر ۱۳۶۱، دزفول برای چندمین بار هدف یورش بی‏رحمانه موشکی رژیم بعث عراق قرار گرفت. اگرچه قبل از این جنایت، هواپیماهای عراقی بارها شهرهای ایران را بمباران کرده بودند، اما حمله به دزفول، نخستین حمله در ابعاد گسترده به وسیله موشک‌‏های زمین به زمین بود.

یکی از مهمترین اهداف رژیم بعث عراق از بمباران و موشک‌باران شهرها به ویژه شهر دزفول این بود که با از بین بردن زیرساخت‌های اقتصادی و ناامن کردن شهرها، به مردم ایران بگوید که از مقاومت دست بردارید. این رژیم با وجود برخورداری از همه نوع تجهیزات جنگی و نیروی انسانی شکست‌های سنگینی از رزمندگان اسلام متحمل می‌شد؛ رزمندگانی که با تشویق و ترغیب پدران و مادران خود عازم دفاع از دین و میهن اسلامی خود شده بودند و حالا صدام می‌خواست با شهید کردن مردم بی‌دفاع در شهرها، آنها را از ادامه کارشان باز دارد.

این تاکتیک، یک تاکتیک مرسوم در هر جنگی محسوب می‌شود. یعنی فشار غیرمستیقیم به طرف مقابل برای عقب‌نشینی از مواضع سیاسی و دفاعی. اما صدام با همه ادهایش هیچگاه نتوانست بفهمد که دفاع ملت ایران نه تنها با سایر جنگ‌ها تفاوت دارد بلکه مردمی هم که در مقابلش ایستاده است، یک مردم انقلابی با پیشینه دینی و اسلامی است که راهبری مدبر، آنها را هدایت می‌کند.

آرمان‌های انقلاب اسلامی چنان در روح و جان مردم ایران نفوذ کرده بود که مقاومت در برابر هر بحرانی را بر آنها تسهیل می‌کرد. مردم مقاوم دزفول هم که در خط مقدم دفاع از خاکریز انقلاب اسلامی قرار داشتند، به ویژه در اوایل جنگ تحمیلی رسالتی مضاعف بر دوش خود احساس می‌کردند چون دشمن تا حدود ۲۰کیلومتری این شهر رسیده بود و تا زمان رسیدن و حضور نیروهای نظامی، مردم با دست خالی از شهر دفاع کردند و دشمن مجبور شد به پشت رودخانه کرخه عقب‌نشینی کند. به عبارت دیگر دزفول سد بزرگی مقابل عراق در دستیابی به اهدافش شده بود. سدی اعتقادی.

بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، گروهک‌های منافق به ویژه گروهک «خلق عرب» وابسته به رژیم حاکم عراق شروع به ایجاد ناامنی کردند و می‌خواستند خوزستان را ناامن کنند. در سرکوب این گروهک‌ها، مردم دزفول نقش اساسی ایفا کردند. همچنین با اعزام نیرو به خرمشهر و آبادان که نیروهای منافق در آنجا بودند توانست پیشروی آنها را بگیرد.

عراق هم در راستای درهم شکستن مقاومت مردم از هیچ راهی دریغ نکرد. دزفول نه تنها مقاومت کرد، بلکه هیچگاه خالی از سکنه نشد و زندگی در شهر جریان داشت. با وجود حملات سنگین صدامیان، مردم دزفول خطوط زیادی در جبهه ایجاد کردند و اعزام‌های ۱۰۰۰ تا ۵۰۰۰ هزار نفری به جبهه‌ها داشتند. اعزام‌های شهر دزفول به قدری گسترده بود که تیپ ولی عصر (عج) برای شهر دزفول ایجاد و بعد تبدیل به لشکر شد که تمام خوزستان را در برمی‌گرفت.

به لحاظ موقعیت سوق‌الجیشی، دزفول دروازه شمالی خوزستان محسوب می‌شد و بعد از شروع جنگ تحمیلی، صدام برای تصرف خوزستان باید ارتباط شمال این استان با کشور را قطع می‌کرد. دزفول برای صدام یک شهر استراتژیک و نظامی به حساب می‌آم. د چنین دلایلی باعث شده بود تا صدام فشار را بر این شهر بیشتر کند.

رژیم بعث عراق در مدت هشت سال جنگ، ۱۷۶ موشک غول پیکر «فراگ ۷» و «اسکاد» به شهر دزفول شلیک کرد. هواپیماهای دشمن ۴۸۹ بمب و راکت بر سر مردم بی دفاع شهر فرو ریختند و آتشبارهای عراق با شلیک ۵۸۲۱ گلوله توپ نقاط مختلف شهر را ویران ساخت.

در این شهرستان حدود ۱۹۵۰۰واحد مسکونی، تجاری، آموزشی و مذهبی بین ۲۰ تا ۱۰۰ درصد ویران و به تلی از خاک مبدل شد. اما با این همه خسارت، مردم دزفول با تقدیم ۲۶۰۰ شهید، ۴۰۰۰ جانباز، ۴۵۲ آزاده سرافراز و ۱۴۷ مفقود و جاویدالاثر حماسه مقاومت و پایداری را در تاریخ درخشان انقلاب اسلامی ایران جاودان ساخت.

اگر نگاهی به تقویم بیندازیم در کنار سوم خرداد و آزادسازی خرمشهر، مناسبت «روز استقامت و پایداری روز دزفول» در چهارم خرداد را می‌بینیم. روزی که سال ۶۶ در زمان ریاست جمهوری مقام معظم رهبری در تقویم رسمی کشور به نام «روز مقاومت و پایداری» ثبت شد.

جنایت‌های رژیم بعث عراق در جنگ تحمیلی در بمباران و موشکباران شهرهای ایران در حالی رخ می‌داد که مجامع به اصطلاح جهانی هیچگونه واکنشی نشان نمی‌دادند و شکایت‌های ایران از این مجامع هم همیشه بی‌پاسخ می‌ماند. ایران در حالی شاهد قربانی شدن مردم غیرنظامی و زیر ساخت‌های شهری خود توسط عراق بود که می‌توانست مقابله به مثل کند. اما با تاکید بر آموزه‌های اسلامی هیچگاه نخواست شاهد کشته شدن افراد غیرنظامی دشمن در شهرها باشد و حتی پیش از هدف گرفتن زیرساخت‌ها و محل‌های نظامی، ساکنان شهر و منطقه مورد نظر را آگاه می‌ساخت تا خسارت انسانی احتمالی به حداقل ممکن برسد و این شیوه را تا پایان جنگ تحمیلی ادامه داد.

گذر زمان در خرمشهر

خرمشهر دیروز شهری که پس از ۵۷۸ روز تصرف به دست نیرو‌های بعثی، در سوم خرداد ماه سال ۱۳۶۱ آزاد شد و روزی که نصرت الهی شامل حال دلیرمردانی شد که خداوند در دلهایشان جای داشت

به گزارش گروه عکس خبرگزاری صدا و سیما؛ سوم خرداد، یادآور مقاومت مردم خرمشهر به عنوان حماسه‌ای فراموش نشدنی‌ست، مردمانی که مهر ۵۹ به یکباره مورد هجوم دشمنانی تا بن دندان مسلح قرار گرفتند و بی آنکه از قبل آماده باشند، جان در کف اخلاص گرفته و با هر چه داشتند، صفی مستحکم در برابر دژخیمان آراستند، ملتی که ۳۵ روز مقاومت را در آن ایام سخت رقم زدند و اگرچه مجبور به ترک شهرشان شدند، اما ۵۷۸ روز بعد، بازگشتند تا ضمن خونخواهی جوانمردان شهیدشان، خرمشهر را بازپس بگیرند. به اهتزاز در آوردن پرچم جمهوری اسلامی ایران و اقامه نماز جماعت در مسجد جامع خرمشهر، اولین رخداد‌های بعد از فتح این شهر بود؛ انعکاس خبر این پیروزی بزرگ، ایران را به وجد آورد و غرق سرور و شادی کرد و ملت ایران نماز شکر به جای آوردند.

 مسجد جامع خرمشهر، نماد مقاومت و آزادی

مسجد جامع خرمشهر قلب شهر و قلب تپنده ملت ایران بود. این بنا علاوه بر قدمت تاریخی و ارزش معماری دارای ارزش‌های معنوی در مکان و موقعیت قرارگیری خود در این شهر است. این مکان جایی است که ایمان و معنویت رزمندگان معادلات را برهم می‌زند.

 آزادسازی خرمشهر یکی از مهم‌ترین اهداف عملیات بیت المقدس در دوره جنگ ایران و عراق بود که پس از ۵۷۸ روز اشغال در روز سوم خرداد سال ۱۳۶۱ صورت گرفت. این عملیات توسط ارتش جمهوری اسلامی ایران به فرماندهی شهید سپهبد علی صیاد شیرازی و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به فرماندهی سردار محسن رضایی انجام گرفت. فتح خرمشهر بازتاب جهانی داشت و عراق با از دست دادن خرمشهر از نظر سیاسی تکیه‌گاهش را برای مذاکره از دست داد.

اما آنچه که رزمندگان اسلام را برای آزادی این شهر ترغیب می‌کرد،اولاً فرمان امام(ره) و دوم، نقطه اتصال آنها در خرمشهر بود. نقطه اتصالی که محل برنامه ریزی، پشتیبانی و گاهی پرکشیدن نیروهای انقلاب بود. آری نقطه ای به نام مسجد جامع خرمشهر. به مناسبت سالروز آزادسازی خرمشهر و پیروزی رزمندگلان اسلام در عملیات بیت‎المقدس، با مسجد جامع خرمشهر بیشتر آشنا می‌شویم و تصاویر آن را در گذر زمان ورق می‌زنیم.

 مسجد جامع خرمشهر

مسجد جامع خرمشهر، مسجدی نام‌آشنا برای تمام مردم ایران و حتی توریست‌های خارجی است. این مسجد را می‌توان تنها بنایی دانست که بدون شاخص‌های تاریخی و معماری در کنار سایر مکان‌های معماری تاریخی در ایران می‌درخشد و مورد توجه قرار گرفته است. مسجد جامع خرمشهر در خیابان چاسبی، مرکز شهر، قرار گرفته است. این مسجد از دیرباز به دلیل قرار گرفتن آن در کنار بازارهای سیف و صفای خرمشهر به‌عنوان یکی از مساجد پرتردد شهر شناخته می‌شد.

تاریخ مسجد جامع خرمشهر

این مسجد بیش از ۱۲۰ سال قدمت دارد؛ ولی از مؤسس و بانی آن اطلاعات دقیقی در دست نیست. در سال ۱۳۴۸، قطعه زمینی از ضلع غربی به مسجد اضافه شد و به‌صورت فعلی تجدید بنا گردید، با مساحـت ۱۲۰۹ مترمربع. با توجه به طبقات موجود ۱۰۲۸ مترمربع اعیانی که در اثر جنگ تحمیلی ۴۰ درصد آن تخریب گردید، به‌گونه‌ای که دو گلدسته آن کاملاً تخریب و گنبد بزرگ نیز بر اثر توپ دشمن آسیب دیده و در حال حاضر از اعتبارات بازسازی پس از پذیرش قطعنامه ۱۳۶۷ همه ساله مبالغی تخصیص یافته و هزینه گردیده و در ضمن توسط حفظ آثار و ارزش‌های دفاع مقدس جهت طرح توسعه مسجد جامع، ۴۰۰۰ مترمربع از ضلع شمالی مسجد خریداری و تملیک گردید و با احداث مهمانسرایی جهت زائرین و رواق گذر عابر پیاده در دو ضلع شرقی و غربی و ایجاد محل تجـاری و حوض آب‌نما شد.

 معماری مسجد جامع خرمشهر

مسجد جامع دارای نمای آجری و حدود هزار مترمربع کاشی آیات خشتی و ۷۷۰ مترمربع کاشی‌کاری معرق است و دارای دو گلدسته با ارتفاع ۲۸ متر از کف زمین و دو گنبد بزرگ و کوچک است که گنبد بزرگ و گلدسته‌ها با کاشی معرق تزیین شده و با سه دستگاه ارکاندیشن تهویه مطبوع و سیستم خنک کننده مرکزی ایجاد گردیده است.

مسجد جامع و جنگ تحمیلی خرمشهر

مسجد جامع خرمشهر قلب شهر و قلب تپنده ملت ایران بود. این بنا علاوه بر قدمت تاریخی و ارزش معماری دارای ارزش‌های معنوی در مکان و موقعیت قرارگیری خود در این شهر است. این مکان جایی است که ایمان و معنویت رزمندگان معادلات را برهم می‌زند.

این مسجد در میان هزاران مسجد دیگر در گستره کشورمان دارای نقش برجسته‌ و اثر بخشی در طول دوران دفاع مقدس داشته به‌طوری که اگر این مسجد نبود در همان روزهای نخست خرمشهر به اشغال دشمن در می‌آمد، مسجد خرمشهر با پشتیبانی از رزمندگانی که از شهر دفاع می‌کردند، در واقع مرکز ثقل دفاع جانانه این شهر بوده است.

زمانی که جنگ در مرز شلمچه آغاز شد، سپاه (تازه در خرمشهر شکل‌ گرفته بود) مسجد جامع خرمشهر را به‌عنوان قرارگاه نیروهای مقاومت مردمی انتخاب می‌کند، جنگ نفربه‌نفر درمی‌گیرد، پیشروی ارتش بعث به سمت شهر آغاز می‌شود و درگیری‌های سنگین میان ارتش تادندان‌ مسلح بعث عراق، نفربرها و انبوهی از تانک‌ها با نیروهای مقاومت مردمی که از تکاوران کلاه سبز نیروی دریایی ارتش، دانشجویان دانشگاه افسری، نیروهای سپاه (شهید سید محمد جهان‌آرا) و مردم خرمشهر تشکیل‌ شده بود، ادامه پیدا کرد.

نیروهای مقاومت موفق می‌شوند که ۴۵ روز ارتش تادندان‌مسلح را در کوچه و پس‌کوچه‌های شهر نگه‌ دارند و در این مدت مسجد جامع، کانون مقاومت بود. مسجد جامعی که نقش بیمارستان و ستاد عملیات مقاومت شهر را بر عهده داشت در تیررس دشمن قرار گرفت و به شدت آسیب دید. در ۴ آبان ۱۳۵۹ سقوط خرمشهر رسماً اعلام می‌شود؛ سقوط مسجد جامع سقوط خرمشهر بود.

خرمشهر آزاد شد

در نهایت این شهر پر حادثه پس از ۵۷۸ روز اشغال در روز سوم خرداد سال ۱۳۶۱ در عملیات بیت المقدس که توسط ارتش جمهوری اسلامی ایران (به فرمانده‌ی علی صیاد شیرازی) و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (به فرمانده‌ی محسن رضایی) انجام گرفت آزاد شد. فتح خرمشهر انعکاس جهانی داشت و عراق با از دست دادن خرمشهر از نظر سیاسی تکیه‌گاهش را برای مذاکره از دست داد.

در پی آزادی خرمشهر، امام خمینی(ره) در پیامی این پیروزی را به ملت ایران و رزمندگان اسلام تبریک گفتند و در قسمتی از پیام خود فرمودند: امروز با فتح خرمشهر مظلوم، دولت و ملت پیروزمند ما از موضع قدرت سخن می گویند و من به پیروی از آنان به شما اطمینان می دهم که اگر از اطاعت بی چون و چرای امریکا و بستگان آن دست بردارید و با ما به حکم اسلام و قرآن کریم رفتار کنید، از ما جز خیر و پشتیبانی نخواهید دید و شما بدانید آن قدر که ابرقدرت ها از صدام این نوکر چشم و گوش بسته پشتیبانی کردند، از شماها که قدرت های کوچک و حکومت های ضعیف هستید، پشتیبانی نمی کنند و شما عاقبت این جنایتکار و هم قطار جنایتکارش شاه مخلوع را به عیان دیده اید.

بازسازی مسجد جامع خرمشهر

طرح توسعه و سفت‌کاری مسجد جامع خرمشهر در سال ۱۳۹۴ کلید خورد. اکنون این مسجد به‌عنوان قطب فرهنگی خرمشهر شناخته می‌شود.

مسجد جامع سال‌هاست که به‌عنوان یکی از مهم‌ترین بناها نه‌تنها در کشور بلکه در جهان معروف شده است، این مسجد سالانه میزبان خیل عظیم زائرانی از اقصی نقاط کشور و حتی گردشگران خارجی است.

مسجد جامع خرمشهر سی هزارمین اثر تاریخی ایران است که در سال ۱۳۹۰، در فهرست آثار ملی به ثبت رسید. بنایی مشابه این مسجد تاریخی، در باغ - موزه دفاع مقدس در تهران، اتوبان حقانی، جنب پارک طالقانی ساخته شده است.

خرمشهر. شهر ایستادگی

سوم خرداد سال ۱۳۶۱ یادآور یکی از بزرگ‌ترین حماسه‌های دفاع مقدس است. در این روز پس از ۲۴ روز رزم بی‌امان در عملیات بیت المقدس که از ۱۰ اردیبهشت همان سال آغاز شده بود، خرمشهر پس از ۵۷۸ روز اشغال توسط رژیم بعثی عراق، به‌طور کامل آزاد شد. این واقعه تمام تحلیل گران نظامی جهان را حیرت‌زده کرد و باعث تغییر موازنه نظامی در جنگ به نفع ایران شد. خرمشهر سمبل آزادی، ایستادگی و پیروزی یک ملت است و نام این شهر تا ابد برای هر ایرانی مایه غرور خواهد بود، اما نبرد با دشمن خرمشهر به‌جز افتخار و آزادی، آسیب هایی نیز بر پیکره شهر بر جای گذاشت، همانطور آثار گلوله و ترکش ها بر روی دیواره برخی ساختمان ها باقی مانده است، این گزارش حاوی تصاویری از یادگارها، ایستادگی و مقاومت مردم خرمشهر از جمله تصویر شهید نوجوان (بهنام محمدی راد) اسطوره مقاومت و ایثار است که دیدن دوباره این تصاویر یاد و خاطره شهدا را زنده می کند. در این گزارش همچنین تصاویری از مناطق مرزی و موزه جنگ خرمشهر نیز وجود دارد.

عکس:مهر

نگاهی به آثار شهید بهروز مرادی و ماندگارسازی نام او با احیاء یکی از بناهای باقی مانده از جنگ

* نجلا درخشانی:به بهانه روز جهانی هنر و روز جهانی بناها و محوطه.های تاریخی

گذشته های پیچیده :آینده های گوناگون :موضوع سال 2021 ایکوموس جهانی

شهيد بهروز مرادی در اول دی ماه ۱۳۳۵ه.ش. در خرمشهر و در خانواده‌ای اصفهانی متولد شد. تحصيلاتش را در خرمشهر شروع كرد و در مدرسه بازرگانی كوروش كبير، با شهيد «محمدعلی جهان آراء» همكلاس بود. پس از آن به عنوان معلم آغاز به كار كرد.

بهروز به همراه ساير بچه‌های خرمشهر، در جريان پيروزی انقلاب اسلامی نقش موثر داشته است.

او در سال ۱۳۶۴ه.ش. در رشته هنر در دانشگاه پرديس اصفهان قبول شده و مشغول به تحصيل شد، اما بخاطر حضور در جبهه جنگ و دفاع از خاک و ناموس خود، تحصیل را نیمه کاره رها کرده و به طور کامل در خرمشهر ماند و بجای قلم و دفتر در دانشگاه، ارپی جی، دوربین و قلم بدست گرفته و در خرمشهر به دفاع و ثبت وقایع و مکتوباتی پرداخت که بعدها آثاری ماندگار شده و سرلوحه کار خیلی از مستندسازان بوده‌اند.

گزارش کامل در ادامه نوشته

عملیاتی که «بستان» را آزاد کرد

امروزهشتم آذرماه، سالروز آغاز عملیات «طریق‌القدس» با رمز «یا حسین(ع)» در سال ۱۳۶۰ است.

به گزارش ایسنا، این عملیات به منظور آزادسازی شهر «بستان» و تأمین مرز و دسترسی به «هورالهویزه» طراحی شده بود. از جمله اهداف عملیات طریق‌القدس می‌توان به قطع ارتباط دشمن از شمال به جنوب اشاره کرد که با بسته شدن تنگه چزابه تحقق یافت.

آزاد کردن شهر بستان که عراق به ویژه شخص صدام به هنگام اشغال آن تبلیغات بسیار وسیعی را در سطح بین‌المللی به راه انداخته بود، انهدام نیروهای دشمن به میزان شش تیپ، آزاد کردن ۷۰ روستا (۴۵۰۰ تا ۵۰۰۰ نفر از عشایر محلی در محاصره نیروهای بعثی بودند)، آزادسازی ۳۰۰ تا ۳۵۰ کیلومتر از خاک جمهوری اسلامی ایران، رسیدن به مرزهای بین‌المللی در حدفاصل «هورالعظیم» و آزادسازی یک لشکر زرهی از نیروهای خودی به دلیل محدود شدن خطوط پدافندی از دیگر اهداف این عملیات بود.

ارتش جمهوری اسلامی ایران شامل «تیپ ۱ زرهی از لشکر ۱۶ قزوین»،«تیپ ۱ پیاده از لشکر ۷۷ پیروز ثامن‌الائمه(ع) خراسان» و «تیپ ۳ از لشکر ۹۲ زرهی» با سه گردان توپخانه تقویت شده برای کمک مستقیم به تیپ‌های عمل‌کننده در این عملیات نقش داشت.

همچنین «تیپ ۱ عاشورا» شامل ۹ گردان پیاده،«تیپ ۲ کربلا» شامل سه گردان پیاده،«تیپ ۳ امام حسین(ع)» شامل هشت گردان پیاده،«تیپ ۴ امام سجاد(ع)» شامل چهار گردان پیاده و دو گردان تقویت شده، «تیپ ۱۸ جوادالائمه(ع)» و دو گردان به نام‌های «حُر» و ابوذر» و ... هم از جمله نیروهای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران در عملیات طریق‌القدس بودند.

در این عملیات، بیش از ۵۵۰ نفر از نیروهای دشمن اسیر و ۸۵۰۰ نفر نیز کشته و زخمی شدند و غنائم بی‌شماری از جمله ۱۷۰ دستگاه تانک و نفربر،۲۵۰ دستگاه انواع خودروهای نظامی،۱۲۰ دستگاه انواع ماشین‌های مهندسی و ۱۹ قبضه توپ به غنیمت رزمندگان اسلام درآمد و بیش از ۱۸۰ دستگاه تانک و نفربر،۲۰۰ دستگاه خودرو، ۱۳ فروند هواپیمای جنگنده و چهار فروند بالگرد دشمن منهدم شدند.

به دنبال این موفقیت بزرگ، حضرت امام خمینی (ره) پیامی به شرح زیر صادر فرمودند:

«بسم‌الله الرحمن الرحیم

جناب آقای حاج سیدعلی خامنه ای رئیس جمهور محترم جمهوری اسلامی ایران،تیمسار سرتیپ ظهیرنژاد رئیس ستاد مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران، سرکار سرهنگ علی صیاد شیرازی فرمانده نیروی زمینی ارتش، جناب آقای محسن رضایی فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی:

«ان تنصروالله ینصرکم و یثبت اقدامکم»؛

تلگراف‌های شریف که بشارت پیروزی قوای مسلح شجاع را بر قوای شیطانی آمریکایی صدامیان که با هجوم ظالمانه خود فتح «قادسیه» را به مغزهای تهی از ایمان به غیب وعده می‌دادند،واصل گردید.اتکا به مسلسل و تانک و غفلت از خداوند قادر و جنود الهی،انسانها را به ورطه هلاکت و فضاحت می‌کشاند. آنان که رمز پیروزی را مجهز به جهاز شیطانی و «میگ‌»ها» و «میراژ»ها می‌دانند و ایمان به غیب و خداوند قادر را به حساب نمی‌آورند و دم از پیروزی قادسیه می‌زنند و رمز پیروزی مؤمنان صدر اسلام را باز نیافته‌اند و قدرت ایمان و شهادت‌طلبی را نمی‌فهمند، باید با شکست مفتضحانه روبه‌رو شوند و گوشمالی الهی ببینند. اینان از پیروزی‌های صدر اسلام که پیروزی خون بر شمشیر و قوای جهنمی بود، باید عبرت بگیرند.

مردم ایران و ارتش و سپاه و بسیج و سایر قوای نظامی و غیرنظامی برای حفظ اسلام و کشور اسلامی و رسیدن به لقای الله دفاع می‌کنند. و فرق است بین این عزیزان و آن گول خوردگان که برای مقاصد پلید آمریکا و وابستگان آن به جنگ برضد اسلام و قرآن مجید برخاسته‌اند. آنچه برای اینجانب غرورانگیز و افتخارآفرین است، روحیه بزرگ و قلوب سرشار از ایمان و اخلاص و روح شهادت‌طلبی این عزیزاناست که سربازان حقیقی ولی‌الله الاعظم ارواحنا فداه هستند. این است «فتح‌الفتوح».

من به ملت ایران و به فرماندهان شجاع قبل از اینکه پیروزی شرافتمندانه و بزرگ خوزستان را تبریک بگویم، وجود چنین رزمندگانی را که در دو جبهه معنوی و صوری و ظاهر و باطن از امتحان سرافراز بیرون آمده‌اند تبریک می‌گویم. مبارک باد بر کشور عزیز ایران و بر ملت شریف و رزمندگانی چنین قدرتمند و عاشقانی چنین محو جمال ازلی و سربازانی چنین دلباخته که شهادت را آرزوی نهایی خود و جانبازی در راه محبوب خود را آرمان اصیل خویش می‌دانند.

افتخار بر رزمندگانی که جبهه‌های نبرد را با مناجات خویش و راز و نیاز با محبوب خود عطر آگین نمودند. فخر و عظمت بر جوانان عزیزی که در راهی قدم برداشته و پاسداری از مکتبی می‌کنند که شکست‌ناپذیر و سر تا پا پیروزی است و ننگ بر آنان که در راهی جان خود را هدر می‌دهند و عرض و آبروی خود را می‌برند که پیروزی‌شان شکست و زندگی‌شان ننگ‌آفرین است.

اینجانب از فرماندهان محترم و رزمندگان عزیز قوای مسلح نظامی و انتظامی،ارتشی، سپاهی، بسیج مستضعفان، ژاندارمری، شهربانی، عشایر محترم، نیروهای نامنظم و مردمی تشکر و قدردانی می‌کنم.

درود بر شما و همه آنان که برای اسلام و کشور عزیز خود حماسه آفریدند.

از خداوند تعالی پیروزی نهایی رزمندگان اسلام و سلامت و سعادت همگان را خواهانم.

والسلام علیکم و رحمه‌الله و برکاته

روح‌الله الموسوی الخمینی.»

انتهای پیام

چهارم آذر روز حماسه آفرینی مردم اندیمشک

اندیمشک-ایرنا- چهارم آذر ۱۳۶۵ برگی زرین در تاریخ پرفراز و نشیب ایران اسلامی و یک روز ماندگار در تقویم دفاع مقدس است ، روزی که حماسه مقاومت مردم اندیمشک در برابر جنگنده های دشمن بعثی جلوه ای زیبا از فداکاری و مقاومت رقم زد.

کمتر کسی است که نام خوزستان را شنیده ولی ۴ آذر ۱۳۶۵ اندیمشک، روز سراسر فداکاری ،بمباران، خون و حماسه مردم این خطه را به خاطر نداشته باشد.

شهرستان اندیمشک در چهارم آذر ۱۳۶۵ شاهد طولانی ترین بمباران هوایی دشمن بعثی بود که در تاریخ پرفراز و نشیب این دیار ماندگار شده است.

بدون تردید هر وجب خاک پرافتخار خوزستان تداعی گر حماسه‌های شیرزنان زنان و دلیرمردانی است که با ایمان و اعتقاد قدم در ره عشق نهادند تا اسلام و انقلاب پیروز نبرد علیه باطل باشد.

نام خوزستان و اندیمشک با فداکاری و شهادت طلبی پیوندی ناگسستنی خورده است.

چه بسیار صحنه‌های ماندگاری که در دوران دفاع مقدس توسط رزمندگان اسلامی خلق شد تا هروجب خاک این دیار از گزند تعدی دشمن بعثی با حمایت گسترده استکبار جهانی و غرب ، در امان بماند.

چه خون‌های پاکی که در راه حفط کیان اسلامی نثار شد تا اسلام و انقلاب سربلند و مقتدر بماند .

این خطه ، زخم های عمیقی در دوران دفاع مقدس متحمل شد و زنان و مردان این دیار خاطرات سخت روزهای جنگ را در سینه های خود دارند و البته هنوز هم زخم های ناشی از آن سختی ها بر جسم تعداد زیادی از مردم فداکار این استان مانده است.

تقدیم هزاران شهید از این دیار برای دفاع از کیان اسلامی مصداق واقعی فداکاری برای میهن اسلامی است، مردم این دیار جانانه ماندند ، جانانه استقامت ورزیدند و جانانه جنگیدند تا ایران ، اسلام و انقلاب بماند و عزت ملت دوچندان شود.

چهارم آذر ۱۳۶۵ روز اندیمشک و روز همه ایرانیان سرافرازی است که برای دفاع از کشور حماسه آفریدند.

این شهرستان ورودی شمالی استان خوزستان است که با توجه به ظرفیتهایی مانند راه‌آهن، انبار نفت، شرکت بوتان گاز، سدهای دز و کرخه و قرارداشتن در کریدور شمال به جنوب و برخورداری از موقعیت ممتاز ریلی و جاده‌ای، دارای اهمیت خاصی در بین سایر شهرهای استان است.

اندیمشک در دوران دفاع مقدس پشتیبان نیروها و رزمندگان بود و با توجه به اهمیت این منطقه ، از سوی دشمن بعثی مورد تهاجم هوایی و موشکی قرار گرفت.

از طرفی پیروزی افتخارآفرین رزمندگان اسلام در عملیات پیروزمندانه "والفجر۸" و تصرف شهر استراتژیک فاو سبب شد که در چهارم آذرماه سال ۶۵ رژیم بعث عراق به انتقام این شکست این شهرستان را هدف آماج حمله هوایی قرار دهد.
دشمن بعثی با حمایت ابرقدرت ها با تجهیزات کامل و جنگنده های پیشرفته به جنگ با مردمی آمد که سلاحی جز ایمان و اعتقاد به ارزش های اسلام و انقلاب نداشتند .
در ۴ آذر ۱۳۶۵ به یکباره آسمان اندیمشک سرخ و جنگنده های هوایی دشمن یکی پس از دیگری جای جای این شهر را هدف قرار دادند.

نخستین حمله هوایی دشمن بعثی در چهارم آذر ماه سال ۱۳۶۵ حوالی ظهر به ایستگاه راه آهن اندیمشک صورت گرفت.
راه آهن به دلیل اهمیت استراتژیک در پشتیبانی از جبهه ها بغض و کینه دشمن بعثی را موجب شده بود به طوریکه در این روز راه آهن اندیمشک چند بار مورد حمله هوایی دشمن قرار گرفت.
سد دز ، پلاژ سد دز ، بیمارستان شهید بهشتی ، بازار ، مناطق مسکونی و حتی مدارس نیز از حملات راکت های دشمن در امان نماند به طوریکه شهر اندیمشک به یکباره در دود و خون فرو رفت اما این حمله وحشیانه نه تنها روحیه شهادت طلبی مردم اندیمشک را تضعیف نکرد بلکه آنان مقاومتر از قبل به پشتیبانی از رزمندگان ادامه دادند.
حمله وحشیانه جنگنده های هوایی دشمن در این روز ۳۰۰ تن را در اندیمشک به شهادت رسانده و ۵۰۰ نفر دیگر را زخمی کردند که در میان شهدای این روز تعدادی کودک معصوم نیز به چشم می خورد.
در این روز بمباران هوایی دشمن مدت یک ساعت و ۴۵ دقیقه به طول انجامید.
اندیمشک را شهر لاله های سرخ نامیده اند و به حق این عنوان برازنده این شهر است چرا که مادران شهدا در چهارم آذر سال ۶۵ قطعات تکه تکه پراکنده فرزندان خود را بر بام منازل مشاهده کردند اما از ایمان و اعتقاد خود عقب نشینی نکردند.

یک خبرنگار پیشکسوت اندیمشکی در این خصوص گفت: در دوران جنگ تحمیلی اخبار مرتبط با این دو شهرستان را مخابره می‌کردم و هر لحظه آمادگی حمله عراق را داشتم. روز چهارم آذرماه ۱۳۶۵ وقتی ۵۴ فروند از هواپیماهای دشمن در عملیاتی که حدود یک ساعت و ۴۵ دقیقه به طول انجامید و مراکز حساس اندیمشک را مورد هجوم قرار دادند.

علی عیسی نمی افزود:برای تهیه گزارش در محل بمباران‌ حضور یافتم. حمله هوایی صدام آنچنان غیر انسانی و دلخراش بود که کار خبر را فراموش کردم و مانند هر انسان دیگری که در محل بود به کمک مجروحان و حمل پیکر شهدا پرداختم.

وی بیان کرد: در این حمله با صحنه های دلخراشی روبرو شدیم و بدن‌های تکه تکه شدن مجروحان و شهدا را از لابه‌لای شاخه درختان جمع آوری کردیم.

وی اظهار داشت:حدود یک ساعت از حضورم در محل گذشته بود. آخرین هواپیماها در حال بازگشت بودند که بمبی به زمین اصابت کرد بعد از آن نمی‌دانم چه شد ، شدت موج انفجار مرا گرفت و متوجه شدم پایم مجروح شده است.

این خبرنگار ایثارگر ادامه داد: پس از این بمباران و جنایت که صدام انجام داد، مردم مقاوم در اندیمشک پیکر شهدای چهارم آذر ماه ۱۳۶۵ را تشییع و با حضور باشکوهشان در این مراسم ، عمق اعتقاد خود به ارزش های اسلام و انقلاب را نشان دادند.

سبزمراد صادقی از رزمندگان دوران دفاع مقدس هم با اشاره به رشادت مردم اندیمشک در دوران جنگ تحمیلی گفت:روز ۴ آذر سخت ترین و تلخ ترین روز برای اندیمشک بود که با فداکاری ، مقاومت و ایثار خود آن را در تاریخ ماندگار کردند.

وی افزود: مردم با وجود دیدن صحنه های بسیار تلخ و دلخراش و پیکرهای تکه تکه شده فرزندان خود ، پای آرمان های خود ماندند.

وی گفت: هر دقیقه این روز برای مردم اندیمشک بسیار سنگین و طولانی سپری می شد و با وجود دیدن صحنه تکه تکه شدن اقوام خود ، در برابر طولانی ترین بمباران دشمن به خوبی ایستادگی کردند.

یکی از شهروندان اندیمشک هم گفت: بمباران وحشیانه جنگنده های دشمن در این روز به دلیل پشتیبانی مردم از جبهه های نبرد در دوران دفاع مقدس بود.

رضا زارعی افزود: خطوط مواصلاتی،تمرکز نیروهای جبهه و جنگ ورزمندگان ،وجود خطوط مهم ریلی راه آهن و دیگر ویژگی های ممتاز اندیمشک موجب حملات وحشیانه دشمن به این شهر شد.
مرتضی طیبی پژوهشگر دوران دفاع مقدس نیز گفت:ثبت این واقعه دردناک در تقویم کشور مطالبه دیرینه مردم شهرستان اندیمشک است.
وی با بیان اینکه تاکنون چندین جلد کتاب از نویسندگان اندیمشکی در خصوص حماسه ۴ آذر به چاپ رسیده افزود:سال ۶۵ اوج قدرت نیروی هوایی رژیم بعث عراق در سایه کمک های تسلیحاتی کشورهای حامی بود که جنایات زیادی در حق مردم ایران انجام داد.
طیبی گفت:در هیچ جای دنیا قوانین جنگ اجازه نمی دهد به مدارس و بیمارستان ها و مراکز غیر دفاعی حمله شود اما عراق در جنگ به بسیاری از مراکز غیر نظامی حمله کرد.

وی خاطرنشان کرد:مردم اندیمشک در همه صحنه ها ، همچون چهارم آذر مقاوم خواهند بود همانگونه که تاکنون در عرصه های مختلف اعتقاد و پایبندی واقعی خود به ارزش ها را نشان داده اند.

چهارم آذرماه سال ۱۳۶۵ در اوج ایستادگی و مقاومت ملت ایران درمقابل دشمن متجاوز، اندیمشک مورد هجوم ددمنشانه ۵۴ فروند هواپیمای دشمن قرار گرفت.
حمله وحشیانه جنگنده های هوایی دشمن در این روز ۳۰۰ تن را در اندیمشک شهید و ۷۰۰ نفر دیگر را مصدوم کرد.
بمباران هوایی اندیمشک از سوی دشمن بعثی به مدت یک ساعت و ۴۵ دقیقه به طول انجامید.
این حمله هوایی دشمن را طولانی ترین بمباران هوایی دشمن در دوران جنگ تحمیلی دانسته اند.
شهرستان اندیمشک در شمال خوزستان بیش از یکهزار شهید تقدیم میهن اسلامی کرده است.

سیزدهم آبان روز دانش آموز گرامی باد

خلاصه‌ای از زندگی‌نامه دانش اموز شهید بهنام محمدی

بهنام در تاریخ ۱۲/۱۱/۱۳۴۵ در منزل پدر بزرگش در خرمشهر به‌دنیا آمد. ریزه بود و استخوانی اما فرز چابک بازیگوش و سرزبان دار.

شهریور ۵۹ بود که شایعه حمله عراقی‌ها به خرمشهر قوت گرفته بود؛ خیلی‌ها داشتند شهر را ترک می‌کردند. باور نمی‌کرد که خرمشهر دست عراقی‌ها بیفتد، اما جنگ واقعاً شروع شده بود. بهنام تصمیم گرفت بماند؛ بمباران هم که می‌شد بهنام ۱۳ ساله بود که می‌دوید و به مجروحین می‌رسید.

از دست بنی‌صدر آه می‌کشید که چرا وعده سر خرمن می‌دهد؛ مدافعین شهر با کوکتل مولوتف و چند قبضه سلاح (کلاش و ژ۳) مقابل عراقی‌ها ایستاده بودند، بعد رئیس‌جمهور گفته بود که سلاح مهمات به خرمشهر ندهید.

به سقوط خرمشهر چیزی نمانده بود. بهنام می‌رفت شناسایی. چند بار او گفته بود: «دنبال مامانم می‌گردم، گمش کردم.» عراقی‌ها فکر نمی‌کردند بچه ۱۳ ساله برود شناسایی؛ رهایش می‌کردند.

یک‌بار رفته بود شناسایی، عراقی‌ها گیرش انداختند و چند تا سیلی آبدار به او زدند؛ جای دست سنگین مأمور عراقی روی صورت بهنام مانده بود. وقتی بر می‌گشت دستش را روی سرخی صورتش گرفته بود؛ هیچ‌چیز نمی‌گفت فقط به بچه‌ها اشاره می‌کرد عراقی‌ها کجا هستند و بچه‌ها راه می‌افتادند.

یک اسلحه به غنیمت گرفته بود؛ با همان اسلحه ۷ عراقی را اسیر کرده بود. احساس مالکیت می‌کرد. به او گفتند که باید اسلحه را تحویل دهی؛ می‌گفت به شرطی اسلحه را تحویل می‌دهم که به من حداقل یک نارنجک بدهید یا این یا آن. دست آخر به او یک نارنجک دادند. یکی گفت: «دلم برای عراقی‌های مادر مرده می‌سوزد که گیر بیفتند.» بهنام خندید.

برای نگهبانی داوطلب شده بود؛ به او گفتند: «به تو اسلحه نمی‌دهیم‌ها» بهنام هم ابرو بالا انداخت و گفت: «ندهید خودم نارنجک دارم.» با همان نارنجک دخل یک جاسوس نفوذی را آورد.

شهر دست عراقی‌ها افتاده بود. در هر خانه چند عراقی پیدا می‌شد که کمین کرده بودند یا داشتند استراحت می‌کردند. خودش را خاکی می‌کرد. موهایش را آشفته می‌کرد و گریه‌کنان می‌گشت خانه‌هایی را که پر از عراقی بود به‌خاطر می‌سپرد. عراقی‌ها هم با یک بچه خاکی نق نقو کاری نداشتند. گاه می‌رفت داخل خانه‌ها پیش عراقی‌ها می‌نشست مثل کرولال‌ها از غفلت عراقی‌ها استفاده می‌کرد و خشاب و فشنگ و کنسرو برمی‌داشت.

نحوه شهادت

خمپاره‌ها امان شهر را بریده بودند و درگیری در خیابان آرش شدت گرفته بود. مثل همیشه بهنام سر رسید، اما نارحتی بچه‌ها دیگر تأثیری نداشت؛ او کار خودش را می‌کرد. کنار مدرسه امیر معزی (شهید آلبو غبیش) اوضاع خیلی سخت شده بود؛ ناگهان بچه‌ها متوجه شدند که بهنام گوشه‌ای افتاده است و از سر و سینه‌اش خون می‌جوشید. پیراهن آبی و چهار خونه بهنام غرق خون شده بود. چند روز قبل از سقوط خرمشهر، شیر بچه دلاور خوزستانی بالاخره در ۲۸/مهر/۱۳۵۹ پر کشید و امروز آشیانه بهنام، این کبوتر خونین بال، در قطعه شهدای کلگه شهرستان مسجد سلیمان شهر آبا و اجدادش مدفون است.

ثبت ملی پل قدیم خرمشهر؛ آخرین نقطه‌ی دفاع رزمندگان در مقاومت ۴۵ روزه

آخرین نقطه مقاومت کوچه به کوچه و خانه به خانه خرمشهر در ۴۵ روز نخست آغاز جنگ تحمیلی پل آزادی خرمشهر یا همان پل قدیم است که سرانجام اواخر سال ۱۳۵۹ه.ش. در عملیاتی شبانه و با کارگذاری مواد منفجره توسط ارتش بعث عراق نیمی از پل تخریب شد تا نیروهای ایران نتوانند برای مبارزه با عراقی ها به خرمشهر وارد شوند اما در عین حال با تخریب پل از ورود نیروهای بعثی به بخش جنوبی خرمشهر و آبادان نیز جلوگیری شده و در واقع این پل فرشته نجات آبادان از اشغال بوده است

خرمشهر در محل تلاقی دو رودخانه بزرگ اروندرود و کارون واقع گردیده است. کانال عضدی که اکنون بصورت یک آبراه طبیعی است شهر را به دو تکه کاملا مجزای شمالی و جنوبی تقسیم کرده و توسط دو پل ارتباطی مهم این دو قسمت به یکدیگر وصل می شوند. بررسی پیشینه تاریخی شهر نشان میدهد که خرمشهر سابقه سکونتگاهی دیرینه داشته و نسبت به آبادان دارای قدمت بیشتری بوده و عمده دلایل آن نیز موقعیت نسبی شهر در ساحل رودخانه اروند و ارتباط آن با بصره و آبهای خلیج فارس می باشد. بخش عمده شهر در نیمه شمالی آن و در شمال کانال عضدی است.
این شهر از سمت شمال بوسیله اراضی هموار نسبتا بایر محدود شده است. از جنوب شهر آبادان آنرا محدود ساخته است. از سمت غرب رودخانه اروند بعنوان مرز طبیعی و سیاسی آنرا محدود ساخته و از کشور عراق جدا شده است. شرق و شمال شرق شهر اراضی بایر و رودخانه کارون قرار گرفته و جنوب شرقی آنرا نخلستان های وسیع و کانالهای آبیاری که با جزر و مد آب خالی و پر می شود شهر را محدود ساخته اند.
خرمشهر به وسعت تقریبی ۳۲۷۴ / ۶۸ هکتار در عرض های جغرافیایی پائین واقع گردیده که ۵ دقیقه عرض جغرافیایی درازا (حدود ۹۲۵۰ متر) و ۵ دقیقه طول جغرافیایی پهنا (حدود ۸۰۰۰ متر) دارد.
پل آزادی (پل قدیم خرمشهر) بر روی کانال تاریخی عضدی (رشته‌ای از رود کارون) در جنوب خرمشهر و در امتداد بلوار عشایر و فلکه‌ی فرمانداری قرار گرفته است.
 پل قدیم که نخستین پل خرمشهر می باشد و بعد از جنگ ایران و عراق به پل آزادی معروف گردیده در سال ۱۳۳۸ ه.ش. مصادف با ۱۹۶۰ م. بر روی کانال دستکند عضدی (شاخه ای از رودخانه کارون) جهت ارتباط با جنوب خرمشهر و شهرستان آبادان احداث شده است.
سازه‌ای ۶۱ ساله و خاطره انگیز برای رزمندگان اسلام، که با وارد کردن زخمی بر کالبد آن، فرشته ی نجات آبادان از اشغال توسط دشمن در جنگ تحمیلی شد.
پیش‌ از احداث این پل مردم خرمشهر برای ارتباطات و انجام امور روزمره، با بلم یا قایق چوبی و شناورها از طریق کانال تاریخی عضدی (شاخه ای دستکند از رود کارون) خود را به دو قسمت شمالی و جنوبی خرمشهر می‌رساندند.
آخرین نقطه مقاومت کوچه به کوچه و خانه به خانه خرمشهر در ۴۵ روز نخست آغاز جنگ تحمیلی پل آزادی خرمشهر یا همان پل قدیم است که سرانجام اواخر سال ۱۳۵۹ه.ش. در عملیاتی شبانه و با کارگذاری مواد منفجره توسط ارتش بعث عراق نیمی از پل تخریب شد تا نیروهای ایران نتوانند برای مبارزه با عراقی ها به خرمشهر وارد شوند اما در عین حال با تخریب پل از ورود نیروهای بعثی به بخش جنوبی خرمشهر و آبادان نیز جلوگیری شده و در واقع این پل فرشته نجات آبادان از اشغال بوده است.
پل آزادی (قدیم) خرمشهر که اخرین سنگر مقاومت رزمندگان قبل از اشغال خرمشهر بوده، تنها پلی است كه در كشور سه بار در ارتباط با آن تمبر يادبود چاپ شده است همچنین این سازه یکی از مهمترین مکان خاطره‌ها و رویدادهای شهر خرمشهر محسوب می‌شود.
این پل ارزشمند ۶۱۶ متر طول و ۸ متر عرض دارد که ابتدای جنگ تحمیلی یکی از مسیرهای استراتژیک و مهم برای رزمندگان مقاومت ۴۵ روزه ی خرمشهر به شمار می‌آمد.
دو طرف پل در ابتدا و انتهای آن پله‌ای جهت تردد عابر پیاده تعبیه شده است. بین پله‌ی دو طرف بر روی پل پیاده رویی به عرض ۱/۲۰ قرار دارد که عابرین و گردشگران می‌توانند برای تماشای منظره‌ی زیبای کانال عضدی و حرکت لنج‌ها و قایق‌ها از آن استفاده ‌نمایند.
از سومين روز هجوم دشمن كه عراق جاده خرمشهر _ اهواز را قطع كرد، تنها راه پشتيباني مدافعان در مقاومت ۴۵ روزه، همين پل بود و دشمن از همان ابتدا درصدد بود با اجراي آتش روي آن، امكان تردد از اين پل را غير ممكن سازد. سرانجام در تاریخ ۱۳۵۹/۸/۳ با تسلط دشمن بر پل خرمشهر، نیروهای بعثی با استفاده از مواد منفجره این پل را منفجر کردند تا ارتباط آبادان و کمک‌ها و پشتیبانی آنها قطع شود.
همانطور که گفته شد بخشی از این پل در زمان جنگ ایران و عراق و وقتی که خرمشهر به اشغال نیروهای بعثی درامد، توسط نیروی دشمن منفجر شده که پس از اتمام جنگ مجدداً مرمت و بازسازی گردیده است و بعد از این زمان فقط مرمت‌های جزیی در آن صورت پذیرفته است. در مدتی که پل تخریب شده بود، رزمندگان زمانی که خرمشهر را آزاد کردند و از دشمن بازپس گرفتند، پلی شناور در روستای منیخ بر روی رودخانه‌ی کارون نزدیک به تقاطع آن با رودخانه‌ی بهمنشیر، برای تردد و ارتباط با روستاهای بخش غربی کارون ساختند. اکنون این پل موقت به یک پل شناور فلزی تبدیل شده که بخشی از جاذبه‌ی گردشگری شهرستان خرمشهرنیز محسوب می‌شود.

ویژگی‌های شاخص پل آزادی (پل قدیم) خرمشهر که باعث شد با شماره‌ی ۳۲۹۱۲ در فهرست آثار ملی و ارزشمند کشور به ثبت برسد:
آخرین نقطه‌ی دفاع در مقاومت ۴۵ روزه
تنها راه ارتباط با خرمشهر در زمان حمله‌ی عراق و رساندن مهمات و تجهیزات به مدافعان شهر و رزمندگان
دارای نقشی مهم و اساسی در رونق صنعت حمل و نقل، صادرات و اقتصاد هر دو شهر آبادان و خرمشهر
چشم انداز زیبای ساحل پیرامون آن
یکی از مهمترین مکان خاطره‌ و رویدادهای شهر خرمشهر برای مردم و رزمندگان

نجلا درخشانی: کارشناسی ارشد مرمت و احیاء بناها و بافت‌های تاریخی

نویسنده : نجلا درخشانی | منبع خبر : مجله الکترونیکی شط پرس

۶ مهر ۱۳۵۹ ؛ روزی که بنام اندیمشک ثبت شد

اندیمشک- ایرنا - دوران پرفراز و نشیب انقلاب اسلامی مملو از حماسه هایی همچون ۶ مهر ۱۳۵۹ است که سراسر ایثار ، فداکاری و جانفشانی برای دفاع از کیان اسلامی بوده اند.

انقلاب اسلامی از همان روزهای آغازین با کارشکنی دشمنان و بدخواهان زیادی همراه بود. برای انقلاب نوپای اسلامی و مردمی که فصل آزادگی و استقلال واقعی را تازه تجربه می کردند ، جنگ تحمیلی سبب برووز سختی هایی شد اما به رغم این سختی ها ، مردم ایران اسلامی روزهایی پرعشق ، ایثار و ماندگار را رقم زدند.

اگر چه دفاع مقدس برای انقلاب نوپای اسلامی با سختی‌های فراوان همراه بود اما خلق حماسه‌هایی از جنس ۶ مهر ۱۳۵۹ توسط مردم ، این دوران را به عنوان سند افتخار ملت ایران اسلامی رقم زد.

شهرستان اندیمشک در دوران جنگ تحمیلی از موقعیت خاصی برخوردار بود.روزهای ۴ آذر ۱۳۶۵ و شش مهر ۱۳۵۹ دو برگ زرین مقاومت و ایستادگی مردم اندیمشک در برابر دشمن بعثی بود که از آنها به عنوان حماسه های مقاومت مردم این دیار یاد می شود.اگرچه هنوز در تقویم ملی کشور جای این دو حماسه خالی است اما در ۴ آذر مردم اندیمشک زیر طولانی‌ترین بمباران هوایی دشمن بعد از جنگ جهانی دوم استقامت و اعتقاد خود را نشان دادند.

مردم این دیار در شش مهر ۱۳۵۹ با انهدام پل کرخه نقش مهمی در جلوگیری از تصرف خوزستان و زمین‌گیر شدن منطقه و کشور ایفا کردند.پل فلزی نادری در کیلومتر ۲۰ جاده اندیمشک دهلران و در شمال منطقه سرخه نادری و بر روی رودخانه کرخه قرار دارد که از این پل به عنوان به جسر نادری، پل کرخه، پای پل و پل سرخه نادری یاد می شود.
این پل در گذشته مسیر ارتباطی استان‌های خوزستان - ایلام و شهرهای اندیمشک به دهلران بوده است.

دشمن با برنامه ریزی برای نفوذ و تسخیر خوزستان اقدام کرده بود که فداکاری و مقاومت ستودنی مردم اندیمشک در پل نادری این شهرستان مانع موفقیت آنها شد.

سبزمراد صادقی از ایثارگران و راویان این حماسه گفت: این پل و شهرستان اندیمشک، مهم‌ترین محور ارتباطی جاده‌ای و ریلی استان خوزستان با مرکز کشور بود که مقاومت بی نظیر مردم اندیشک در این نقطه بسیار حائز اهمیت است.

وی بیان کرد:۱۷ روز دفاع جانانه مردم اندیمشک و جوانان این منطقه در پل نادری دشمن را با صدها تانک آماده ،زمین‌گیر کرد و این مقاومت در ۶ مهر ۵۹ به اوج رسید که با انهدام پل کرخه ، دشمن در رسیدن به هدف شوم خود ناکام ماند.

وی تصریح کرد: دشمن متجاوز با هدف قطع ارتباط خوزستان با سایر استان ها ، حرکت خود را در طول مسیر دهلران به اندیمشک و تصرف پل نادری و عبور از آن آغاز کرد و این پل، محور اصلی هجوم لشکر ارتش عراق تعیین شد.

این برادر شهید که نقش محوری در انهدام پل کرخه داشت، اظهارداشت :مردم اندیمشک در ۶ مهر بزرگترین درس مقاومت و فداکاری را به همگان آموختند و با دست خالی و عشق به کشور و انقلاب پای ارزش های اسلام و انقلاب ماندند.

یکی از شهروندان اندیمشک هم گفت: مردم اندیمشک در ۶ مهر ۵۹ بزرگترین ضربه را به دشمن وارد کرده و مانع سقوط اندیمشک ، دزفول و خوزستان شدند.

محمدرضا بهاروندی افزود:همه مردم اندیمشک و جوانان غیور این دیار برای شکست دشمن بسیج شدند و آن شور و اشتیاق مردمی برای شکست دشمن وصف ناشدنی است.

سرهنگ پاسدار احسان کریم پور فرمانده ناحیه مقاومت بسیج اندیمشک هم گفت:مردم اندیمشک در دوران دفاع مقدس با جانفشانی و تقدیم شهدای زیادی ، از ارزش های اسلامی و انقلابی پاسداری کردند.

وی بیان کرد:حماسه ۶ مهر ۱۳۵۹ و ۴ آذر ۱۳۶۵ با مقاومت بی نظیر مردم اندیمشک در تاریخ کشورمان ماندگار هستند.

به گزارش ایرنا مردم شهید پرور اندیمشک هر سال با گردهمایی در پل کرخه (جسر نادری) حماسه مقاومت در این روز بزرگ را گرامی می‌دارند. از این عملیات به عنوان اولین عملیات مهم دفاع مقدس هم یاد می‌شود. در حماسه ششم مهرماه سال ۱۳۵۹ بیش از ۱۰ نفر از نیروهای مردمی و نظامی در دفاع از کیان اسلامی در حالیکه مانع عبور تانک و نیروهای متجاوز بعثی از رودخانه کرخه بودند به شهادت رسیدند.
شهرستان اندیمشک بیش از یکهزار شهید تقدیم انقلاب کرده است.