خوزتوریسم

در گفت‌وگو با ایلنا مطرح شد؛

بلاتکلیفیِ ۵ هزار گورِ جمعی در چگاسفلی

دلیل نادیده گرفتن مهمترین ذخیره ۶ هزار ساله انسانی چیست؟

چگاسفلی به‌عنوان مهمترین مرکزیت سیاسی، اقتصادی و آیینی جنوب و جنوب غربی ایران در هزاره پنجم میلاد و مهمترین ذخیره‌گاه غنی انسانی در ۶ هزار سال قبل همچنان از داشتن یک سایت موزه محروم است. کاوش‌های باستان‌شناسی این محوطه تاریخی ارزشمند از سال ۱۳۹۸ تعطیل شده و تکلیف ۵ هزار گور جمعی عهد باستان با ویژگی‌های استثنایی در ابهام باقی مانده است.

به گزارش خبرنگار ایلنا، سال ۱۳۹۴ بود که کلنگ باستان‌شناسان در جنوب شرق خوزستان و محوطه باستانی «چگاسفلی» فرود آمد و یکی از مهمترین گورستان‌های باستانی ایران با ۵ هزار گور سر از خاک بیرون کشید. گورهای کاملا طراحی شده که به‌گفته سرپرست هیات باستان‌شناسی این محوطه باستانی با تشریفات خاص ساخته شده بودند. به‌طوری که برای نخستین بار در تاریخ بشر، باستان‌شناس‌ها با گورهای آجری ۶ هزارساله مواجه شدند.

گورهای آجری تنها کشفیات باستان‌شناسان در محوطه باستانی چگاسفلی نبود. جمجمه‌های خربزه‌ای در گورهای دسته‌جمعی و خانوادگی با شیوه تدفین خاص از دیگر کشفیات این منطقه استراتژیک باستانی محسوب می‌شد که باستان‌شناسان را متحیر کرد. آنطور که عباس مقدم (سرپرست کاوش‌های باستان‌شناسی چگاسفلی) به ایلنا می‌گوید: فقط در یکی از گورها ۵۲ اسکلت شناسایی شد و در گور دیگر ۱۲۰ اسکلت انسانی وجود داشت.

با این وجود، این محوطه ارزشمند تاریخی در کارنامه باستان‌شناختی خود تنها ۴ فصل کاوش دارد که از سال ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۸ به طول انجامید. پس از آن نه کاوشی در این محوطه صورت گرفت و نه این گورستان ارزشمند باستانی به سایت موزه تبدیل شد.

«عباس مقدم» سرپرست هیات باستان‌شناسی چگاسفلی، در رابطه با اهمیت تاسیس موزه چگاسفلی می‌گوید: سالهاست که برای تاسیس سایت – موزه چگاسفلی و ساماندهی حجم وسیعی از گورهای باستانی تلاش کرده‌ام، تلاشی که متاسفانه هیچ‌گاه به نتیجه نرسید.

او با بیان اینکه چگاسفلی ذخیره غنی ۶ هزارساله ایران است، ادامه می‌دهد: یک ثروت و غنای فرهنگی به نام چگاسفلی داریم. این محوطه باستانی، نقطه کانونی برای به‌حرکت درآوردن بسیاری از فعالیت‌های اقتصادی منطقه است. به عبارتی نوعی تلنگر در ظرف آب، شما وقتی به ظرف آب تلنگر می‌زنید شعاع آن به تمام دیواره‌های ظرف می‌رسد و چگاسفلی دقیقا دارای چنین ویژگی منحصربه‌فردی است. محوطه‌ای اگر هر جای دنیا بود، پیرامون آن حصار می‌کشیدند و نه‌تنها مطالعات باستان‌شناسی آن متوقف نمی‌شد که با حرکت چرخ‌های توسعه پایدار منطقه، اقتصاد آن هم رونق می‌گرفت. اما این محوطه ارزشمند هم‌اکنون به امان خدا رها شده است.

مسئولان اهمیتی برای چگاسفلی قائل نیستند

مقدم معتقد است، اگر به چگاسفلی توجه شود مردم نه تنها به این محوطه که به ارجان و حفاظت از آن هم اهمیت می‌دهند. درحال حاضر مردم از اینکه مسئولان در این محوطه باستانی هیچ اقدامی نمی‌کنند، ناراحت هستند.

او می‌گوید: سال گذشته جوانانی که دوستدار میراث فرهنگی بودند و به‌شدت از این منطقه تاریخی محافظت می‌کردند طی تماس تلفنی با بنده ابراز ناراحتی کردند که چرا مسئولان اهمیتی برای چگاسفلی قائل نیستند و حمایتی از مردم و دوستداران میراث‌فرهنگی در جهت حفظ این محوطه نمی‌کنند؟ در حالی که چگاسفلی یکی از بهترین مقاصد گردشگری خوزستان است که در فاصله ۱۵ کیلومتری از دریای خلیج‌فارس قرار گرفته و این ظرفیت را دارد که به قطب گردشگری خوزستان تبدیل شود.

سرپرست کاوش‌های باستان‌شناسی چگاسفلی می‌گوید: این محوطه باستانی نیازهای متعدد دارد. اما درحال‌حاضر مهمترین نیاز آن تاسیس سایت موزه است که برای تاسیس سایت موزه کافیست ایمان پیدا کنیم که سایت‌های تاریخی ثروت ما هستند نه دردسر! اگر صرفا در بخش گورستانی چگاسفلی سایت موزه احداث کنیم شک نکنید به‌خاطر اهمیت این گورها، با سیل گردشگر از نقاط مختلف ایران و دنیا مواجه می‌شویم.

چگاسفلی ویترینِ فرهنگِ شوش و انشان

عباس مقدم با بیان اینکه سایت –موزه چگاسفلی می‌تواند استثنایی‌ترین موزه خاورمیانه باشد، ادامه می‌دهد: گورستان باستانی چگاسفلی بسیار متمایز از گورستان‌های هم‌دوره خود است. این گورها کاملا طراحی شده و با تشریفات خاص ساخته شده‌اند به طوری‌که برای نخستین بار در تاریخ بشر، آجر را در گورهای باستانی مشاهده کردیم.

او می‌گوید: در هزاره پنجم پیش از میلاد، یک اتفاق خاص در مغز انسان‌های آن زمان رخ داد که قوت گرفتن موضوعات مذهبی در جامعه انسانی ۶ هزار سال پیش بود. اتفاقی که تا آن زمان وجود نداشت. مردم آن دوره مردگان خود را کف خانه‌ها دفن می‌کردند و در همان دوره است که تصمیم به ایجاد مکانی گرفتند که مردگان خود را آنجا دفن کنند.

«آیا محوطه باستانی چگاسفلی دارای ویژگی خاص تدفین است؟» عباس مقدم در پاسخ به این سوال می‌گوید: در ایران ۵ محوطه وجود دارد که شاخصه‌های گورستان باستانی چگاسفلی را دارد. یکی از این محوطه‌ها شوش است که دمورگان اوایل قرن بیستم به حفاری آن پرداخت. محوطه دیگر هکلان در کوه‌های ایلام است و محوطه آباد که در دشت زهره واقع شده است. نکته جالب اینجاست که در دشت زهره فقط چگاسفلی نیست. یک گورستان هم اخیرا به واسطه حفاری غیرمجاز کشف شد که دارای شاخصه‌های گورستان باستانی است.

وجود ۵ هزار گور تاریخی در چگاسفلی

این باستان‌شناس معتقد است: پراکندگی گورها در چگاسفلی بسیار زیاد است. هم‌اکنون نزدیک به ۵ هزار گور تاریخی در این محوطه وجود دارد و با توجه به محوطه‌ای که از نظر من یک نیایشگاه است و در چگاسفلی آن را کاوش کردیم، به‌نظر می‌رسد این محوطه تاریخی از یک مرکزیت سیاسی، اقتصادی و آیینی برخوردار بوده است. چراکه هم وسعت آن بسیار بیشتر از دیگر محوطه‌هاست و هم موقعیت منطقه و قرارگیری آن در نزدیکی خلیج‌فارس و برخورداری از تمام دستاوردهای فرهنگی شوش و انشان، این منطقه را دارای جایگاه تمدنی خاص کرده بود.

مقدم می‌گوید: چگاسفلی نه‌تنها دریایی از اطلاعات علمی و داده‌های تاریخی و باستانی برای باستان‌شناسان است که به نوعی آیینه عبرت هم به شمارمی‌رود. او می‌گوید: زمانی که در چگاسفلی درحال کاوش بودیم مردم منطقه می‌آمدند و در کنار محوطه نماز می‌خواندند و برای آن‌ها خیلی جالب بود که انسان‌ها به زندگی پس از مرگ آگاه بودند و مردگان خود را به این شیوه تدفین می‌کردند.

او می‌گوید: با تمام اطلاعات علمی موجود از محوطه چگاسفلی و رفت و آمدهایی که برای تاسیس موزه داشتم هیچ اتفاقی برای این محوطه باستانی و انتفاع مردم و جوامع محلی رخ نداد.

مقدم می‌گوید: سال ۹۵ جلسات بسیاری با استاندار و معاونین خوزستان برگزار کردم و ساعت‌های زیادی از اهمیت این منطقه صحبت کردم. همان زمان معاون مالی و برنامه و بودجه استانداری ۵ میلیارد بودجه برای تاسیس موزه چگاسفلی اختصاص داد که با برکناری مدیر وقت تمام طرح‌ها زمین گذاشته شد و هیچ اتفاقی رخ نداد.

این باستان‌شناس معتقد است، تازمانی‌که هیچ اقدامی در جهت حفاظت از محوطه‌های باستانی و رونق اقتصادی مردم منطقه نشود با ده‌ها نیروی یگان حفاظت هم نمی‌توان از منطقه پاسداری کرد.

او می‌گوید: وقتی مردم ببینند که زندگی‌شان از آمدن گردشگر و حفظ محوطه‌های باستانی رونق می‌گیرد به خودی خود تبدیل به حافظ میراث‌فرهنگی می‌شوند و زمانی که دولت با احداث یک موزه، کوچکترین گام برای حفاظت از میراث فرهنگی برنمی‌دارد. مردم هم این ثروت بزرگ را نادیده می‌گیرند.

او می‌گوید: درست است که میراث‌فرهنگی بودجه ندارد اما اگر همت و عزم جدی داشته باشد با شرکت‌های نفتی و بنادر که در آن منطقه مستقر هستند، می‌توانند وارد مذاکره شود و با تفاهم‌نامه‌ای بخشی از بودجه را تامین کنند.

مقدم اعلام کرد: طی ۸۰ روز کاوش باستان شناختی که در چگاسفلی داشتیم به دلیل حفاظت از محوطه، هیچ اطلاع‌رسانی انجام ندادیم. اما در ۸۰ روز ۴ هزار و ۲۰۰ نفر از محوطه بازدید کردند. درحالی که هیچ اطلاع‌رسانی صورت نگرفته بود. بنابراین اگر یک سایت موزه در چگاسفلی احداث شود، معتقدم که حداقل سالی ۱۰۰ هزار گردشگر روانه این محوطه باستانی خواهند شد که این اتفاق با توجه به پتانسیلی که این منطقه دارد، می‌تواند باعث ساخت مسیرهای گردشگری شود و بهبهان رونق دوچندان پیدا کند.

منبع:ایلنا

تَشکوه، اژدهایی که قرن هاست دامان زاگرس را می سوزاند/ آتش یا پدیده ژئوتوریسمی

وارد خوزستان که می شوید، آدرس های گردشگری بسیاری پیش روی شماست. یکی از جاذبه هایی که باید در ورود به این استان سراغ آن را از بلدهای محلی گرفت، تشکوه در رامهرمز است.

بهنام رضایی مالمیر، کارشناس ارشد تاریخ ایران در یادداشتی نوشت: خوزستان کم جاذبه ندارد. جاذبه هایی که هر کدام از آنها با خود گفته ها و ناگفته های بسیاری به همراه دارند. می گویند استان خوزستان، ایران کوچک است. سرزمینی که هم برف دارد، هم صحرا. اقلیمی که دریا، رود، خشکی، کوه، جنگل، تالاب، گرما و سرما و هرآنچه باید را در کالبد این اقلیم جمع آورده اند و نام این سرزمین منحصر به فرد را خوزستان گذاشته اند.

در خوزستان جدای از بخش تاریخ و میراث فرهنگی، جاذبه هایی رمزآلود دیگری نیز در حوزه تاریخ طبیعی وجود دارد که بسیاری از آنها شناخته و بخشی دیگر نیاز به معرفی بیشتر دارند. یکی از این جاذبه های رمزآلودی که بایدسراغ آن را از بلدهای محلی خوزستان گرفت، تشکوه در رامهرمز است.

برای دیدن این جاذبه طبیعی باید ابتدا به رامهرمز رفت و از آنجا در امتداد روستای ماماتین در جاده رامهرمز به سمت رودزرد سراغ این روستا را از بلدهای محلی گرفت. دقیقتر اینکه تشکوه در مسیر خدیجه و ماماتین، بعد از روستای گنبد لران، ۱۳۰ کیلومتری جنوب شرق اهواز و در ۳۵ کیلومتری جاده رامهرمز-ایذه، قبل از رودزرد واقع شده که در سال ۱۳۹۰ در فهرست آثار طبیعی ایران به ثبت رسیده است. این مسیر و جاده های منتهی به تشکوه از گذشته‌های دور گردشگران بسیاری را از داخل و خارج کشور به چشم خود دیده است و همچنان چم به راه بازدیدکنندگان دیگری است تا ناگفته های خود را گرم تر از همیشه روایت کند.

«تَش» همان آتش است که در زبان محلی و گویش لری اینگونه به اختصار استفاده می شود و به‌دلیل وجودشعله‌های کوچک و بزرگ در دل کوه، آن را تشکوه« کوه آتش» نامیده اند. تصویر این آتش های ریز و درشت در بندبند کوه، در شب جلوه ای زیبا را ایجاد می کنند که هر بیننده ای را مجذوب خود می کند.

بنا به نظر کارشناسان زمین‌شناسی دلیل شعله‌ور شدن تَشکوه، گوگرد موجود در زمین و تصاعد گاز طبیعی از اعماق به سطح است. گازهای هیدروکربوری از لایه‌های مختلف زمین عبور و از هر درز و شکافی در سطح زمین به بیرون نشت می‌کنند و شعله‌ور می‌شوند، به‌طوری که هنگام شب، نور سوختن این گاز بیشتر دیده می‌شود. نکته جالب توجه این است که در مجاورت تشکوه به‌دلیل وجود گاز متصاعد شده در هوا نمی‌توان آتش دیگری روشن کرد.

در خصوص تاریخ و گذشته تَشکوه، اطلاعات و اسناد چندانی در دسترس نبوده و همین موضوع کار را برای پژوهشگران حوزه گردشگری سخت کرده است. در سال ۱۹۷۶ سر دیوید پارداین فراست، روزنامه نگار و مجری سرشناس بریتانیایی اقدام به ساخت مستندی تحت عنوان چهارراه تمدن می کند که در بخشی از این مستند به موضوع اکتشاف نفت در ایران پرداخته است. این مستند یکی از محدود اسناد مهم و قابل اتکا درباره تشکوه است.

دیوید فراست در آغاز این مستند، بدون ذکر نام منطقه یک کوه آتشین را به ما نشان می دهد که با بررسی دقیق تصاویر، نشانه ها و آدرس ها، می توان گفت که دیوید فراست در سفر به جنوب، تشکوه را دیده و از این جاذبه به عنوان بخشی از تاریخ چهارراه تمدن یاد کرده است. او در این فیلم با نمایش یک کوه آتشین، فیلم را از زبان گوینده اینگونه آغاز می کند« در اوایل قرن، گروهی از جویندگان نفت وارد منطقه دورافتاده ای از ایران شدند. آنها شعله های آتشی را دیدند که از زمین خارج می شد. آتشی که قرن ها از چشمه های نفت خام در حال سوختن بود. این شعله ها که زمانی مقدس شمرده می شدند-آنها( جویندگان) را به دامنه های زاگرس کشاند.»
شعله های زیبای آتش در غروب دل انگیز رامهرمز، یکی از جاذبه هایی است که می توان آن را پدیده ای ژئوتوریسمی دانست که در سطح نسبتا وسیعی، این قابلیت را دارد که پای گردشگران بیشماری را به استان خوزستان بکشاند. این پدیده طبیعی، سالیان متمادی است که مانند نگینی در دل زاگرس خودنمایی می کند و مسافران گذری از این مسیر را به کنجکاوی وادار می کند. گاهی این آتش را خدا دانسته و گاهی هم نشانه ای از ذات باریتعالی. اما هر چه هست، بخش کوچکی است از زیبایی های ایران که باید بیش از گذشته به آن پرداخت.

تحقیقات نشان می دهد که این شعله های سرخی که دامنه های زاگرس را به آتش می کشانند، ناشی از ترکیبات گاز گوگرددار بوده که استنشاق آن به مدت طولانی، آدمی را دچار مسمومیت تنفسی می کند. اما همین اژدهای ترسناک در شب، جاذبه ای است که در سطح جهانی قابلیت معرفی و جذب توریست را دارد.
این نکته را نیز باید افزود که در مناطق مجاور همین اثر، چشمه های قیر جاری نیز دیده می شود که خود همین چشمه ها، بخش دیگری از جاذبه های استان خوزستان محسوب می شوند که در صورت توجه ویژه، می توانند مکمل خوشه گردشگری منطقه ای باشند. نمونه هایی از این چشمه های قیر را می توان در مسجدسلیمان و در نزدیکی ایذه نیز مشاهده کرد.

تشکوه، همزادهای دیگری نیز دارد. کوه سوخته در نزدیکی شهر صنعتی امیدیه و منطقه آغاجاری را باید یکی از این همزادها دانست. کوه سوخته نیز که در گویش محلی اینگونه خوانده می شود، جایی است که از لابه‌لای خاک و سنگ‌های آن زبانه‌های آتش بیرون می‌آید و دود سیاهی روانه آسمان می‌شود. تیرگی این دود باعث می‌شود تا فضای اطراف چشمه‌های آتش این کوه نیز سیاه رنگ به نظر برسد. کوه سوخته کوچک‌تر از تشکوه است و رنگ سیاهش آن را از سلسله جبال اطراف مجزا کرده است. در قله کوه در اثر زمین لغزش یا رانش زمین شکاف عمیقی وجود دارد که دهانه اصلی خروج گاز بوده و آتش از درون آن شعله‌ور است.
کوه سوخته امیدیه به‌دلیل شکل و شمایل ظاهری و آثار و شواهد هیدروکربوری در سطح زمین یک اثر ژئوتوریسمی ارزشمند و گرانبهای زمین‌شناسی محسوب می‌شود که نه‌تنها برای زمین‌شناسان، بلکه برای همه علاقه‌مندان به طبیعت جذاب و دیدنی است.

معرفی هر چه بیشتر این اثر طبیعی که در سالیان گذشته از مساحت آتش آن نیز کاسته شده است ، نه تنها می تواند موجبات رونق اقتصادی را برای روستائیان و جامعه پیرامون آن فراهم کند، بلکه می تواند با ارائه راهکارهای علمی توسط محققین با طرح موضوع در مجامع علمی، موجبات بررسی های دانشگاهی و پژوهش های تخصصی را فراهم کرده و شرایط را به سمت پیشگیری از حفظ این اثر پیش ببرد.

عکس:خبرگزاری مهر

ماجرای تابوت‌های جوبجی چیست؟

معاون میراث‌فرهنگی خوزستان با اشاره به ویدیویی که چند روز اخیر در چند کانال خبری منتشرشده گفت: این فیلم مربوط به مراحل کاوش‌های فصل پنجم در سال ۱۳۹۸ است.

به‌گزارش رسانه گردشگری و فرهنگی خوزستان به نقل از روابط‌عمومی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان، سیدمحسن حسینی دهم اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۳ اظهار کرد: با صدور مجوز فصل پنجم کاوش از سوی پژوهشگاه میراث‌فرهنگی کشور در سال ۱۳۹۸، هیأت باستان‌شناسی به منظور کاوش علمی و نجات‌بخشی در محل محوطه تاریخی جوبجی حضور یافت که به دنبال آن، کاوش کاملاً علمی باحضور کارشناسان متخصص باستان‌شناس و مرمت‌گر انجام شد که حاصل این کاوش‌ها کشف تعدادی تابوت بود که در بعضی از آن‌ها بقایای اسکلت انسانی وجود داشت.

معاون میراث‌فرهنگی خوزستان ادامه داد: از همین‌رو، باحضور کارشناس مرمت‌گر در هیأت، اقدامات علمی و مرمتی اولیه روی تابوت‌ها و اسکلت‌ها انجام شد و سپس با ساماندهی اصولی، همه تابوت‌ها به منظور اقدامات بعدی از جمله مستندنگاری و مرمت، به کارگاه و آزمایشگاه پایگاه میراث‌جهانی منتقل شدند که در محیط آزمایشگاهی و کاملاً علمی مطالعات و اقدامات حفاظتی انجام شد و در حال حاضر نیز این تابوت‌ها در انبار قرار دارند و به محض راه‌اندازی موزه باستان‌شناسی رامهرمز، همه اشیاء و تابوت‌ها به موزه رامهرمز انتقال خواهند یافت.

او افزود: از آغاز کار دولت مردمی حفظ و حراست از اموال و اشیای ملی در اولویت کار میراث‌فرهنگی قرار گرفته و در سال جدید هم به منظور ساماندهی این تابوت‌ها و نیز اشیا و اموال فرهنگی پنج شهرستان دیگر، تأمین اعتبار انجام داده‌ایم.

حسینی با اشاره به ویدیوی خبری منتشر شده گفت: بعد از گذشت پنج سال دوباره یک خبر که در زمان خود پاسخ داده شده بود را بازپخش کرده‌اند.

او افزود: در هر هیأت کاوش باستان‌شناسی حداقل یک نفر مرمت‌گر و یک نفر استخوان‌شناس وجود دارد که اقدامات و موارد حفاظتی اولیه را روی اشیاءِ مکشوف انجام می‌دهند.

معاون میراث‌فرهنگی خوزستان خاطرنشان کرد: اشیا و اموال حاصل از کاوش‌های جوبجی در محل استانداری و مخزن امن قرار دارند، بخش از کشفیات هم در مجهزترین آزمایشگاه‌های میراث‌فرهنگی کشور توسط کارشناسان مرتبط و مجرب در دست بررسی هستند.

۲۹ آوریل روز جهانی رقص گرامی باد

روز جهانی رقص که هر سال ۲۹ آوریل جشن گرفته می‌شود، به هنر زیبای رقص و ترویج آن به‌عنوان یک ارزش هنری می‌پردازد.

هدف از نام‌گذاری این روز ترویج رقص در تمام اشکال آن در سطح جهان است؛ از آیینی‌ترین انواع رقص که در مراسم مذهبی اجرا می‌شود، تا پیچ‌وخم‌های بدن رقصندگان باله، در این روز هنرمندان این رشته گرد هم می‌آیند تا رقص را با زندگی روزانه پیوند دهند.

روز جهانی رقص را اولین بار موسسه بین‌المللی تئاتر یونسکو در سال ۱۹۸۲ معرفی کرد.

رقص ها وبازیهای سنتی هر قوم از مهمترین شاخصهای فرهنگی آن قوم بوده که مردم شناسان بدان وسیله و در کنار بقیه سنتها و نمادها میتوانند تا حدود زیادی علایق ، تاریخ و روحیات قوم مذکور را مورد بررسی و کاوش قرار دهند .این سنت ها آنقدر زیبا و شگفت آور هستند که بعد از گذر قرن ها هنوز در نزد بعضی اقوام احیا میشوند.

هدف این روز اصلی گرامیداشت رقص به عنوان «یک اثر هنری جهانی و افزایش آگاهی در مورد اهمیت و توانمندی‌های رقص» در سراسر جهان است..

کمتر فرهنگی را می‌توان یافت که رقص خاص خودش را نداشته نباشد و این هنر و فعالیت شورانگیز آدمی در آن والا و محبوب به شمار نیاید.

تنوع فرهنگی پس از شاخصه‌ای مانند زبان، از جمله در رقص‌های متفاوت و رنگارنگ اقوام و ملت‌ها جلوه یافته است.

راه دوری نرویم،‌ رقص‌های لری و کردی و آذری و گیلکی و در خوزستان بختیاری و عربی و تفاوت‌های غنابخش آنها نمونه‌های خوبی در این زمینه می باشد

رقص محلی یا رقص فولکلوریک قدیمی‌ترین فرم رقص است که نشان‌گر حالات، عادات و فرهنگ یک قوم و یا ساکنان یک منطقه جغرافیائی خاص بوده و در قالب مجموعه‌ای از حرکات موزون اجرا می‌شود. باستان شناسان و مورخین می‌گویند که رقص بخشی مهم از فرهنگ انسانهای اولیه بود به طوریکه آنان از طریق رقص و با استفاده از حرکات و ریتم احساسات خود را به دیگران بیان می‌نمودند

استان خوزستان با گویش‌ها،آیین‌ها و خرده فرهنگ‌های گوناگون و نیز با داشتن تاریخی كهن از دیرباز سكونت‌گاه اقوام و طوایف زیادی بوده است برشمرده‌اند

💠رقص چوبیه💠

یکی از رسوم مردم عرب خوزستان ، رقص محلی چوبیه است. رقص چوبیه یکی از همین رقص‌های فولکلوریک مردم خوزستان است که از قدمت زیادی برخوردار است که در این رقص افراد دست خود را روی شانه گرفته و با حرکات منظم به حرکت به شکل دایره وار و با نوای شعرهای عربی و موسیقی عریی به اجرای برنامه میپردازند

💠رقص بختیاری💠

صدای ساز تُشمال و زنان و مردانی که دایره وار و با تکان دادن دستمال های رنگارنگ و با حرکاتی موزون می رقصند، مشخصهٔ مراسم عروسی و شادی در بین لرهای بختیاری است.
زنان با لباسهای رنگارنگ محلی و مردان با شلوار دَبیت و چوقا می رقصند و هراز گاهی صدای کِل زدنِ زنها و گالِهٔ مردان به گوش می‌رسد

پ‌ن: روز جهانی رقص یک جشن جهانی رقص است که توسط کمیته رقص مؤسسه بین‌المللی تئاتر، همکار اصلی هنرهای نمایشی یونسکو ایجاد شده‌است. این رویداد هر ساله در ۲۹ آوریل، یعنی سالگرد تولد ژان ژرژ نووره، خالق باله مدرن برگزار می‌شود

عکس : مهر و باشگاه خبرنگاران جوان

زیبا راکی ؛ فعال گردشگری و مبدع و مجری اولین قطار گردشگری کشور :

*وقت ان رسیده است که برای برگزاری یک رویداد بین المللی گردشگری در خوزستان نهایتا تا پایان سال ۱۴۰۳ " اقدام کنیم.
داشته ها و امکانات اقامتی ،رفاهی ،آثار ثبت ملی و جهانی و ظرفیت های گردشگری ما در استان کم نیست.

گزارش کامل به زودی منتشر می شود.

سازه های آبی شوشتر

مجموعه سازه های آبی شوشتر از کهن ترین شاهکارهای فنی و مهندسی در ایران و جهان و مربوط به دوران ساسانیان است که به صورت یک مجموعه ی صنعتی- اقتصادی در مجاورت بافت تاریخی شهر شوشتر بنا شده است. این سازه های آبی مجموعه ای به هم پیوسته از آسیاب ها، آبشارها، پل ها، بندها، کانال ها و تونل های عظیم هدایت آب و سیکا (محلی جهت استراحت و تفریح) است که برای بهره گیری بیشتر از نیروی آب، به عنوان محرک آسیاب های صنعتی، ساخته شده و در ارتباط با یکدیگر کار می کنند.

عکس| سامان ملکی

از سوی مخبر؛

آیین نامه طبیعت‌گردی ابلاغ شد/ آفرودسواران ساماندهی می‌شوند

معاون‌اول رئیس‌جمهور آیین‌نامه طبیعت‌گردی و تشکیل کارگروه ملی در این خصوص را به دستگاه‌های ذی‌ربط ابلاغ کرد.

به گزارش رسانه گردشگری وفرهنگی خوزستان ، محمد مخبرمعاون اول رئیس جمهور تصویب نامه ۱۵ فروردین ۱۴۰۳ هیأت وزیران در خصوص آیین نامه طبیعت گردی که در ۱۲ ماده تنظیم شده را به وزارت‌خانه‌های میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، جهاد کشاورزی، کشور و صنعت، معدن و تجارت و سازمان حفاظت محیط زیست ابلاغ کرد.

بر اساس این آیین نامه پارک های طبیعی، اثر طبیعی ملی، پناهگاه حیات وحش و مناطق حفاظت شده (اراضی تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست)، اراضی جنگلی، مراتع، بیابان ها، کویرها و ... (مناطق تحت مدیریت سازمان منابع طبیعی)، زمین‌بوستان‌ها (ژئوپارک‌ها) (اراضی تحت نظارت سازمان زمین شناسی) و محدوده های میراث طبیعی ملی و محدودهای تاریخی - طبیعی (اراضی تحت نظارت وزارت میراث فرهنگی) مناطق مجاز برای طبیعت گردی محسوب می شوند.

کارگروه های ملی و استانی طبیعت گردی به ریاست نماینده وزارت میراث و با حضور نماینده سازمان حفاظت محیط زیست (معاونت محیط زیست طبیعی)، نماینده وزارت جهاد کشاورزی (رئیس سازمان منابع طبیعی)، نماینده وزارت صمت (رئیس سازمان زمین شناسی)، کارشناس طبیعت گردی، دستیار وزیر گردشگری در امور مردمی سازی و نماینده دستگاه های ذی ربط حسب موضوع مورد بررسی در کارگروه تشکیل می شود.

این کارگروه دستورالعمل بیراهه نوردی (آفرود سواری) در عرصه های طبیعی و نیز تهیه پیوست های فرهنگی برای ساماندهی تورهای طبیعت گردی را تدوین می کند.

مسئولیت صدور مجوز فعالیت های طبیعت گردی به مؤسسات گردشگری به وزارت میراث فرهنگی و گردشگری واگذار شده است.

*برای دانلود آیین نامه طبیعت گردی روی تصویر زیر کلیک کنید *

معاون گردشگری وزارت میراث‌فرهنگی عنوان کرد:

خوزستان، گنجینه‌ای غنی از میراث فرهنگی

معاون گردشگری وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی در نشست هم‌اندیشی با کنشگران حوزه گردشگری استان خوزستان گفت: خوزستان، گنجینه‌ای غنی از میراث فرهنگی است.

به گزارش رسانه گردشگری و فرهنگی خوزستان به نقل از روابط‌عمومی اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان، نشست هم‌اندیشی کنشگران حوزه گردشگری استان خوزستان با علی‌اصغر شالبافان معاون گردشگری وزارت میراث‌فرهنگی گردشگری وصنایع‌دستی با حضور محمدحسین ارسطوزاده مدیرکل استان و جمال عامری نسب معاون گردشگری اداره‌کل در محل هتل بوستان برگزار شد.

در این جلسه فعالان گردشگری از بخش‌های مختلف گردشگری به بیان مطالب و دغدغه‌های دوستداران این عرصه مهم پرداختند.

علی‌اصغر شالبافیان در ابتدا به غنای استان خوزستان در حوزه میراث فرهنگی اشاره کرد و گفت: هر جای استان خوزستان، در طول تاریخ، ظرفیت‌های بسیاری برای میراث فرهنگی داشته است.

معاون گردشگری وزارت میراث‌فرهنگی گردشگری وصنایع‌دستی افزود: میراث فرهنگی ناملموس، اصلی‌ترین هدف ما است. ما سعی می‌کنیم به وسیله‌ی ایجاد گردشگری مقاومت، از ظرفیت ناملموسی که در استان وجود دارد، بهره‌برداری کنیم.

او اظهار کرد: ظرفیت‌های ناملموس، بیانگر هویت و تاریخچه ماست. بسیاری از رویدادهای گردشگری را در سامانه‌های ثبت میراث ثبت می‌کنیم. این اقدامات به منظور معرفی و حفظ میراث ناملموس ما و جلوگیری از فراموشی آن انجام می‌شود.

شالبافیان با بیان اینکه استان خوزستان، به عنوان یک استان چندفرهنگی، ظرفیت‌های فراوانی دارد. افزود: در حوزه آموزش، در مرحله اول، دوره‌های آموزشی جهت توانمندسازی و تخصصی کردن افراد استان، در طول شش ماه اول انجام شود.

معاون گردشگری وزارت میراث‌فرهنگی گردشگری وصنایع‌دستی بیان کرد: برخی از فعالان حوزه میراث خوزستانی که هم مطالبه‌گر و علاقمند به میراث و گردشگری هستند و فراتر از یک استان فعالیت می‌کنند. حضور این اشخاص در استان، یک ظرفیت مهم دیگر است که هر جای دیده نمی‌شود.

او افزود: یکی از اقدامات دیگری که باید در خوزستان انجام شود توسعه ظرفیت‌های گردشگری در خوزستان با تأکید بر تخصص و تقویت زیرساخت‌ها است. دلیل اصلی برای انجام این کار، نشست‌ها و کار گروه‌های تخصصی با فعالین بوده است. این نشست‌ها به ما می‌آموزند که چه تغییراتی در حوزه گردشگری رخ می‌دهد و چه اقداماتی باید انجام دهیم. به همین دلیل، من پیشنهاد می‌کنم که این نشست‌ها به صورت مداوم برگزار شوند و سایر استان‌ها نیز این روند را پیش ببرند.

شالبافیان اظهار کرد: در طی دو ماه آینده، با اختیاری که از دولت دریافت می‌کنیم، سعی خواهیم کرد تا مجوزهای لازم در حوزه‌های مختلف گردشگری و ورزشی از جمله بالن سواری را صادر کنیم.

معاون گردشگری وزارت میراث‌فرهنگی گردشگری وصنایع‌دستی افزود: یک مورد دیگر که باید توجه کنیم، تقویت زیرساخت‌ها در برخی استان‌های خاص، به ویژه استان خوزستان است.

او اعلام کرد: مصوبه‌ای از دولت در برنامه هفتم برای واردات خودروها، از جمله ون‌ها، به‌دست آمده است. این مصوبه مشکلاتی که در استان‌های مختلف، از جمله استان خوزستان، وجود دارد، برطرف می‌کند.

شالبافیان افزود: به عنوان پایلوت، ماموریتی به خوزستان داده شد برای توسعه فعالیت‌ها در بازاریابی کشورهای منطقه، به خصوص عراق جهت تقویت روابط اقتصادی و حمایت از صنعتگران صنایع دستی و گردشگری استان است.

گفتنی است که در این نشست سوسن جهرمی رییس انجمن راهنمایان گردشگری استان، طاهر سبحانی و ساجده کردستان‌نژادی رییس و دبیر انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی و گردشگری خوزستان و جمعی از فعالان حوزه گردشگری طرح‌ها و پیشنهادهای خود را مطرح نمودند.

۷۰ اثر موزه شوش مرمت شد

سرپرست پایگاه میراث‌جهانی شوش گفت: هفتاد اثر باستانی موزه شوش طی یک طرح تخصصی زیرنظر اداره‌کل موزه‌ها و اموال منقول فرهنگی‌تاریخی کشور و معاونت میراث فرهنگی خوزستان مرمت شد و تحت حفاظت قرار گرفت.

به‌گزارش میراث‌آریا به نقل از روابط‌عمومی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خوزستان، علی بویری چهارم اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۳ اظهار کرد: باتوجه به وضعیت ویترین‌ها و آثار شاخص و منحصر به‌فرد موجود در آن‌ها که بعضاً سال‌ها بود در وضعیت نامطلوبی قرار داشت و جز پایش‌های موزه‌ای امکان حفاظتی دیگری نداشتند، پس از ارزیابی و اولویت‌سنجی براساس پایداری وضعیت و همچنین وضعیت نمایش موزه‌ای بر اساس اولویت‌های استاندارد این حوزه و ارزش‌گذاری بر حفظ آثار تاریخی و حفظ شأن و ارزشمندی آثار و نیز احترام به بیننده موزه‌ای، مرمت هفتاد اثر با نظارت معاون میراث‌فرهنگی استان و کارشناس پایگاه میراث‌جهانی به عنوان ناظر مقیم در دستورکار قرار گرفت.

سرپرست پایگاه میراث‌جهانی شوش ادامه داد: در این راستا، هفتاد شیء از بخش‌های مختلف پیش از تاریخ، تاریخی و اسلامی از جنس سفال و شیشه، به‌منظور عملیات حفاظت و مرمت به کارگاه و آزمایشگاه مرمت پایگاه میراث‌جهانی شوش انتقال یافتند و پس از طی فرآیند حفاظت و مرمت، به تالارهای موزه و ویترین‌های نمایش برای بازدید عموم برگردانده شدند

او با اشاره به این‌که آثار تاریخی مرمت‌شده در این طرح شامل اشیایی از دوره‌های تاریخی مختلف از جمله پیش از تاریخ، ایلامی، هخامنشی، اشکانی، ساسانی و اسلامی و از جنس سفال و شیشه بودند افزود: شاخص‌ترین این آثار، لیوان‌های منقوش، ظرف‌ها وجام‌های پیش از تاریخ موزه بودند که وضعیت حفاظت و مرمتی آن‌ها نامطلوب و به علت حساسیت آن‌ها سال‌ها بود که دست‌نخورده باقی مانده بودند که در این طرح، اشیاءِ یادشده، بازبینی و مستندنگاری دقیق شدند و پاک‌سازی آثار از رسوبات و آلاینده‌های محیطی نیز انجام شد. همچنین حذف آثار مرمت‌های متعدد و کهنه و نیز الحاقات هم در دستورکار قرار گرفت و اتصالات جدید و مرمت بخش‌های کمبود با تکیه بر استانداردهای جهانی این حوزه و استحکام‌بخشی ساختار نیز روی آن‌ها اجرا شد و برای مشاهده عموم دوباره در موزه قرار گرفتند.

بویری خاطرنشان کرد: موزه باستان‌شناسی شوش در سال ۱۳۴۵، در جوار قلعه و محوطه باستانی شوش گشایش یافت و از شاخص‌ترین موزه‌های ایران به‌شمار می‌رود که آثار ارزشمندی از دوره‌های مختلف باستانی ایران را در خود جای داده است.

حمام جلودار شوشتر (خانه سبز هنرمندان شوشتر) از وعده های بی نتیجه مسولین تا خطر تخریب

.حمام جلودار شوشتر مکان تاریخی که به خانه هنرمندان شوشتر معروف است فعالیت های فرهنگی و هنری مختلف و گسترده ای در سطح شهرستان شوشتر، استان خوزستان و منطقه داشته است و حدود بیست سال پیش این ساختمان با همکاری فرماندار، شورای شهر در راستای فعالیت های فرهنگی و هنری به تعدادی از هنرمندان شهرستان تحویل داده شد.
مجید بهداری مدیر خانه سبز هنرمندان شوشتر هنرمندی دلسوز که با تمام سختی ها مشکلات هنوز چراغ این مکان فرهنگی را روشن نگه داشته در گفتگو با ابوالفضل مهدی پور با با بیان اینکه این مکان از سه سالن شماره یک( انتظار)، سالن شماره دو (حمام جلودار با قدمت تاریخی سیصد ساله) و سالن شماره سه (نمایش) تشکیل شده است گفت این مکان بصورت یک ساختمان متروکه رها شده بود که توسط هنرمندان ترمیم، تعمیر و بازسازی شد و با توجه به قدمت تاریخی مکان با پیگیری های زیاد و همراهی مهندس محمدی مدیر وقت میراث فرهنگی شهرستان و تنی چند از هنرمندان در سال ۱۳۸۴ ثبت ملی شدو تا به امروز برنامه های فرهنگی و هنری متنوع و گسترده ای همانند تمرین و اجرای تئاتر، برگزاری نمایشگاه کتاب، عکس، خط و نقاشی، برگزاری هفت دوره همایش مذهبی-حماسه و عاشورا، برگزاری جلسات مشورتی و تصمیم گیری برای ده دوره همایش،بزرگداشت فردوسی، برگزاری نشست های پژوهشی ماهانه شاهنامه، برگزاری جشن ثبت جهانی سازه های آبی تاریخی شوشتر و آموزش و تمرین ده ها نمایش با موضوعات متنوع در رده های سنی مختلف با حضور صدها علاقمند در آن اجرا شده است.
این مکان با ارزش که در گذشته کاربری حمام داشته است توسط اداره‌کل راه‌وشهرداری مورد تملک قرار گرفته و از همان زمان امیدها به مرمت و نگهداری آنه بیشتر شد. اما این اداره نیز همچون بسیاری ادارات دیگر که خانه‌های تاریخی تحت تملکشان است، کمترین توجه و رسیدگی را به این بناهای تاریخی داشته می باشد و هر روز شاهد تخریب بخشی از این اثر می باشیم
او در ادامه گفت:
سالهاست مدیران و مسولین شهری استانی و کشوری از این اثر بازدید کردند و قول مساعدت برای مرمت بازسازی این بنا دادند ولی متاسافانه تاکنون نتیجه بخش نبوده است
ابوالفضل مهدی پور با بیان گلایه نسبت به بی توجهی دستگاه های مسول استان به این مکان تاریخی تاکید کرد: قطعا تعطیلی این مکان باعث رکود در فعالیت های فرهنگی و هنری بخش عظیمی از هنرمندان و فعالان فرهنگی شهر خواهدشد و صدمات جبران ناپذیری را هم به این مکان تاریخی در پی خواهد داشت لذا از مسئولان مربوطه تقاضا داریم قبل از بروز پیامد های منفی و جبران ناپذیر بیشتر چاره اندیشی کنند و با حداقل حمایت خود، کورسوی امید در خانه هنرمندان ناامید روشن کنند.

'گزارش ابوالفضل مهدی پور

فعال گردشگری و میراث فرهنگی استان خوزستاچاپ روزنامه سر آغاز

مورخ 1403/2/5

برای دانلود روزنامه روی تصویر زیر کلیک کنید