به مناسبت ۱۵ دی سالروز ثبت ملی پل ساسانی دزفول ۱۷۶۳ سال ایستادگی پل ساسانی در قلب دزفول

پل ساسانی دزفول هر روز پیش از آن‌ که شهر کاملاً بیدار شود، بر بستر رود دز ایستاده است. سازه‌ای که قرن‌ها رفت‌وآمد، صدا و زندگی را در خود ثبت کرده و هنوز بخشی از جریان روزمره شهر است. این پل نه یادگاری خاموش، بلکه نمادی زنده از تاریخ و هویت دزفول به شمار می‌رود.

به گزارش خبرگزاری فارس، دزفول، پل ساسانی یکی از معدود سازه‌هایی است که مرز میان گذشته و امروز را از میان برداشته است. پلی که نه‌ تنها کارکرد ارتباطی خود را حفظ کرده، بلکه به یکی از نشانه‌های شاخص شهر بدل شده و حضور آن در فرهنگ و زندگی مردم، پیوندی عاطفی و هویتی ایجاد کرده است.

در امتداد این گذر تاریخی، نشانه‌های مهندسی باستانی با وضوحی کم‌نظیر خودنمایی می‌کنند. طاق‌ها با نظمی دقیق برپا شده‌اند و پایه‌ها با مصالحی شکل گرفته‌اند که قرن‌ها سیلاب و فرسایش را تاب آورده‌اند. همگی حاصل دانشی است که دوام و پایداری را به‌خوبی می‌شناخت.

پل ساسانی دزفول با طولی حدود ۳۸۶ متر، ارتفاعی نزدیک به ۱۵ متر و بیش‌ از ۱۴ قوس آجری، شرق و غرب شهر دزفول را به هم متصل می‌کند. این ابعاد صرفاً ارقام فنی نیستند، بلکه نشان‌دهنده مقیاسی‌اند که سازندگان پل برای مهار رود و پاسخ به نیازهای ارتباطی منطقه در نظر گرفته بودند.قرار گرفتن پل در مسیر ارتباطی جندی‌شاپور به شوش، آن را به شریان حیاتی منطقه بدل کرده بود. مسیری که علم، قدرت و تجارت از آن عبور می‌کرد. پلی که جریان رود را سامان داد، بدون آن‌که حیات پیرامون خود را مختل کند.

روایتی از اقتدار و اسارت

ساخت این پل به دستور شاپور اول ساسانی و پس از شکست سپاه روم در سال ۲۶۳ میلادی انجام شد. زمانی که والریانوس، امپراتور روم، به اسارت درآمد و موازنه قدرت در منطقه دگرگون شد. در همین چارچوب تاریخی، اسیران رومی در ساخت پل به کار گرفته شدند و نتیجه، سازه‌ای شد که تلفیقی از دانش فنی و اراده سیاسی بود.پل ساسانی دزفول از همان ابتدا فراتر از یک پروژه عمرانی تعریف می‌شد. نمادی عینی از دانش و توان مهندسی مردمی که توانایی مهار طبیعت، سازمان‌دهی فضا و اجرای طرح‌های ماندگار را در مقیاسی بزرگ داشتند.

آنچه پل ساسانی دزفول را ممتاز می‌کند، تنها قدمت آن نیست، بلکه تداوم حیات آن است. پلی که از ابتدای ساخت تاکنون پابرجا مانده و به‌عنوان یکی از قدیمی‌ترین پل‌های استوار جهان شناخته می‌شود.

حضور پر معنا در زندگی مردم

پل ساسانی دزفول همچنان نقش ارتباطی و نمادین خود را حفظ کرده و به‌عنوان یکی از شاخص‌ترین نشانه‌های شهر در فرهنگ و زیست روزمره مردم جریان دارد. این پل از جنبه‌های گوناگون اهمیت دارد. نماد اقتدار ایرانیان، نمونه‌ای از بهره‌گیری هوشمندانه از نیروی انسانی، شاهدی بر ماندگاری تاریخی، جلوه‌ای از مهندسی باستانی و ظرفیتی مهم برای گردشگری فرهنگی در این منطقه است.

پیشینه این پل، پیشینه پیوند انسان، دانش و زمان است. سازه‌ای که قرن‌ها پیش بنا شد اما هنوز در فرهنگ، حافظه و زندگی مردم دزفول حضور دارد و معنا تولید می‌کند. با این همه، پل ساسانی دزفول بیش از آنچه امروز می‌بیند، شایسته توجه است. توجهی که در حفاظت، معرفی و تثبیت جایگاه ملی آن معنا پیدا می‌کند و پاسدار میراثی است که نه‌تنها متعلق به دزفول، بلکه بخشی از حافظه تاریخی ایران به شمار می‌رود.

اهمیت این سازه در ۱۵ دی‌ماه ۱۳۱۰ با ثبت در فهرست آثار ملی ایران به شماره ۸۴ رسمیت یافت. ثبت ملی پل، جایگاه آن را به‌عنوان یکی از آثار کهن و شاخص تاریخی کشور تثبیت کرد

منبع :فارس

عکس:محمد آذر کیش