خوزتوریسم
آثار سید عبدالله جزایری گنجینهای کمتر شناختهشدهاند
پژوهشگر و عضو هیئت علمی دانشگاه پیامنور در گفتوگو با میراث آریا:
آثار سید عبدالله جزایری گنجینهای کمتر شناختهشدهاند/ «فائقالبیان» بهزودی با تصحیحی تازه منتشر میشود
مهدی کدخدای، طراحی که بهزودی تصحیح تازهای از دیوان سوزنی سمرقندی منتشر میکند، درباره این انتخاب گفت: دیوان سوزنی سرشار از واژههای کهن است و از خلال اشعار او میتوان تصویری دقیق از جامعه قرن ششم به دست آورد. تصحیح قبلی این دیوان هم مغلوط و هم ناقص بود و پرداختن به آن ضرورتی پژوهشی داشت.
مهدی کدخدای طراحی، شاعر، پژوهشگر و عضو هیئت علمی دانشگاه پیامنور، در گفتوگو با میراث آریا از تازهترین پژوهشها و تصحیحات خود در حوزه ادبیات کلاسیک و متون بومی خوزستان سخن گفت.
او که آثاری چون «تذکره شوشتر»، «طلسم سلطانی»، «لغات محلی شوشتر» را تصحیح و منتشر کرده، این روزها چند اثر مهم دیگر از جمله «فائقالبیان» را برای انتشار آماده میکند.
کدخدای طراحی درباره چرایی تصحیح دوباره تذکره شوشتر گفت: چاپهای قبلی این کتاب تصحیح دقیق و مناسبی نداشتند. در نسخه جدید، بر اساس چهار نسخه خطی، افتادگیها رفع شده است. یکی از این نسخهها را نوه مؤلف از روی خط او نوشته و اعتبار ویژهای دارد.
او افزود که این کتاب خواننده را با تاریخ، جغرافیا، بناهای مذهبی و مشاغل روزگار مؤلف در شوشتر آشنا میکند و نثر ساده و روان آن با بهرهگیری از سجع و تشبیه همراه است.
این پژوهشگر درباره دلیل پرداختن به طلسم سلطانی اثر سید عبدالله جزایری توضیح داد: در مطالعه نسخه خطی کتاب دریافتم که نکات ارزشمندی برای فهم متون نظم و نثر فارسی در آن وجود دارد. تفصیل مطالب در این کتاب بیش از آثار مشابه است.
کدخدای طراحی که بهزودی تصحیح تازهای از دیوان سوزنی سمرقندی منتشر میکند، درباره این انتخاب گفت: دیوان سوزنی سرشار از واژههای کهن است و از خلال اشعار او میتوان تصویری دقیق از جامعه قرن ششم به دست آورد. تصحیح قبلی این دیوان هم مغلوط و هم ناقص بود و پرداختن به آن ضرورتی پژوهشی داشت.
او با اشاره به تحول فکری سوزنی افزود: سوزنی بعدها از اشعار هزل خود توبه کرد و در سالهای پایانی عمر اشعاری در زهد و اندرز سرود.
این استاد دانشگاه درباره کتاب در دست انتشار گویش شوشتری گفت: در این پژوهش به نظام آوایی، صرفی و نحوی گویش شوشتری پرداختهام و برای نخستین بار ساختمانهای ترکیبی و اشتقاقی این گویش بررسی شده است.
کدخدای طراحی درباره اثر تازهای که با همکاری علیمحمد چهارمحالی آماده انتشار دارد، توضیح داد: فائقالبیان نوشته سید نعمتالله صغیر شوشتری است و در آن به تاریخ بند میزان اشاره شده است. برخی آثار دیگر این نویسنده هنوز تصحیح و منتشر نشدهاند.
این پژوهشگر با اشاره به جایگاه شوشتر در منابع تاریخی و ادبی گفت: در کتابهای متعددی همچون الفهرست ابنندیم، رساله قشیریه، کشفالمحجوب، مجملالتواریخ، نزههالقلوب و آثار دیگر، اطلاعات ارزشمندی درباره شوشتر و شخصیتهای آن آمده است. گردآوری همه این منابع نیازمند تدوین کتابی مستقل است.
کدخدای طراحی با تأکید بر اهمیت تاریخی این شهر افزود: شوشتر قرنها کرسی ایالت خوزستان بوده و شخصیتهای علمی و ادبی برجستهای از آن برخاستهاند. این شهر مرکز دیبابافی و احرامیبافی بوده و سازههای آبی آن از آثار شاخص جهان است.
او همچنین به گستره نفوذ گوشه شوشتری در موسیقی ایرانی اشاره کرد و گفت: با وجود این ظرفیتها، بنیاد شوشترشناسی هنوز فعالیت بایسته و شایستهای ندارد.
گزارش: مجنبی گهسنونی
